Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Потьомкиновы школы
Еп. 18

Потьомкиновы школы

•

Опис епізоду

Потьомкиновы школы

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja komentuje sytuację szkolnictwa rusińskiego po spotkaniu z ombudsmanką, wskazując napięcie między formalnym przestrzeganiem praw przez państwo a praktycznymi trudnościami szkół. Autor ocenia, że problemem są między innymi małe zainteresowanie rodziców i społeczności, brak kompetentnego wsparcia, kłopoty z podręcznikami, dokumentacją szkolną i finansowaniem, a szkoły nie są prawnie dyskryminowane, lecz są osłabiane finansowo, kadrowo i materialnie. Na końcu szczególnie docenia nauczycieli, którzy mimo przeszkód nie zrezygnowali z nauczania języka rusińskiego.

Автоматычна транскрипция

Вступне до контролы коментар Петра Медвія Минулу пятницю ся з ініциятивы Словацкой Омбудсманкы верейной Охранкыні прав Яны Дубовцовой одбыла стріча з учітелями котры учат на русиньскых школах або на школах де ся учыт русиньскій язык Дубовцову інтересувал ставрусиньского школьства Ліпше повіджено ани не ішло так остав як о то ци держава дотримує право здобывати освіту в материньскым языку То сут дві роздільны річі котры окрем інчого забезпечуют цілком слушний алебізм з боку державы Омбудсманку першорядо інтересувало ци ідею ресут про Русинів сполнены вшыткы условія на то жебы были годны мати своє школьство значіт жебы ся діти могли учыти материньскым языку Ту бы то власно могло і кінчыти Законы сут платны про вшыткых і єднакы як Мадярі або Украінці і мы маєме з боку державы власно вшыткы условія на то жебы сме мали русиньскє школьство Неінтерес родичів о то жебы своі діти давали до русиньскых шкіль абсентуючі матерскы школы ци середні школы як дослідок того самого проблему неінтересу родичів і способности Русинів штос такє засновати то є вже наш проблем І про Омбудсмана не інтересно ласно ани то же міністерство собі шумні перешмарило старостливос о школы тым же в рамках децентралізациі ся стали зряджывателями основных шкіль міста і села то значіт староста найвекшымпаном котры рішат о тім ци русиньску школу селі Доволить або ні З тым же най ся натігают жытелі они мусят пересвічытий сельскій уряд же о таку школю мают інтерес Але то сме ся знова вернули к інтересу котрей є лем а лем нашым проблемом Держава леґіслятивно вшытко дотримує Не маєме ся на што оскаржыти кіть так лем на самых себе Кід собі біяле проблем школьства розміны ме над рідны оптика назераня на наше школьство зачне наберати інчий напрям І кєд є з боку державы на оку вшытко дотримане і так де іронизме дискримінуване проти майоритій закон порушений неє де факто є ситуация інчака Причін можу увести такы дакілько Єдным з проблемів є же так на міністерстві як і на низшых ровнях самосправы ни чоловік компетентний рішат тій вопрос русиньского школьства Сте директором школы і мате з дачым проблем можете закликати на лампарню підваз ішы тото не привело до безнадіі і наприк тому хоче тешколю утримати і порадити собі сам прийдут самособов в вопросы учебників Новей русиньскій учебник не был бы друкуваний три рокы медже нима єй буквар котрого зо старого веденя не єствує ани єден фалаток Но але нашто русиньскым школярам буквар можеме першу класу плеці зачати рівносчітаньом літературной выховы про сему клясу котра в диспозициі є Приціначом не сут книжкы Сут в ведічнім пляні але на жаль не сут фінансиі Русиньскы учебникы сут про державу дорогы но самособом сут дорогы Кіть хто з на міністерстві посмотрит на кількост школярів і такый самый рахунок даст выдрукувати і з учебників Сто книжок выйде дорого тісяч выйде тунче Дати друкувати і малы рахункы зробит лем економічний алфабет або тот хто ани не хоче до будучности рахувати з русиньскым школьством Так же почекайте Діти за тот час учте з ничого а потім ся чудуйте же інтерес на тых школах де перед тым был не сниє А коло фінансий і зістанеме Тото на жаль не є проблемом лем державы але і нашых шкіл Поклявы свідчіня в словацкій версиі купич школа за дакілько центів єднорусиньскє стоіт дві евра Жебы сме ся не повторяли прицінає тота сама што коло учебників мала кількост выдрукуваных валатків То же то заплатит школа котра на то не дістане жадну компензацию і так є власно фінанчно дискримінувана з інчом школом то є вже проблем директора школы ні державы Аналоґічно є то з класныма книжками Тоты не лем же стоят в русиньскій версиі <unk> євро але як єм ся дізнал до днес іх ішли од зачатку школьского рока школы не дістали хоц грошы мусили заплатити і в авґусті Самособо кєд бы пришла школьска інспекция і виділа же класны книжкы хыбуют так єст того проблем великый як Прага Але проблем школы ні проблем державовыбраного додавателя І моли бы сме продолжавати Но не чудуйме ся кєд ся такій школі сперат і староста котрий на тото вшытко мусит найти грошы Школьство є основний вопрос котрий мусит каждый народ рішати Без школства освіты не можут роснути і новы ґенерациі людей котры быякым способом перевзяли шляфету і забезпечыли же о Русинах ся не буде о пару років бесідувати може лем так як і о диносаврах Знаме же ту были але з нас іх вже нихто не виділ Держава де уже дотримує вшытко што нам належыт Але де факто лем накреслила потьомкы новы школы за котрых фасаду є страх іти ся посмотрити Нашы школы не сут подля закона дискримінуваны В тім ся з пані Омбудсманком можеме згоднути Они сут быти неінтересимна з Русинів і фінансно персонально а материяльно бордуваны державом Кід собі тото вшытко усвідомлю можу повісти лем єдно Фоткы тых педаґоґів котры напрік вшыткым проблемам ішы на навчаня русиньского языка не капітулювали будеме як баджера згодны завісити коло портретів нашых Будителів Петро медвідь Пряшів ка <unk>m о