Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

(не)Културный бізніс
Еп. 180

(не)Културный бізніс

•

Опис епізоду

(не)Културный бізніс

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja omawia projekt słowackiej ustawy o funduszu wspierającym kulturę mniejszości narodowych; według relacji ma on zagwarantować coroczne finansowanie, zwiększyć pulę pieniędzy i przenieść obsługę z urzędu rządu do Ministerstwa Kultury. Prowadzący ocenia jednak, że projekt nadal opiera się na systemie grantowym, nie tworzy profesjonalnych instytucji mniejszościowych i zbyt słabo określa, kto, na co i w jakiej skali może składać wnioski, co jego zdaniem zostawia pole do nadużyć wokół dotacji.

Автоматычна транскрипция

Влада Словацкой Републикы <unk> фебруара <unk> р схвалила пропозицию Закана о Фонді на підпору культуры народносных меншын котру передкладало Міністерство Культуры Самособо тепер є потрібне жебы закон перешол цілым леґіслятивным процесом Лем же кєд собі усвідомиме же влада має в парляменті комфортну векшыну можеме предпокладати же без векшых змін або абсолютно без змін владна пропозиция закона перейде Меншыне ся можу тішыти тат ґарантуваных буде што рік <unk> мілийонів евро а ґарантувана буде і частка котру окрема меншына дістане Самособу найвеце собі приліпшат Мадярі но а тоты остатні будут тихо бо хоц бы могло быти діліня і ліпше і так кєд ся буде ділити раз веце грошы як тепер каждий собі приліпшыт Но опети ся векшыл суму грошей бы бы было барз примітивне закон іший неє приятий а уж видіти же має хыбы котры знова раз не рішают кардинальны проблемы фінансуваня меншын Округлий стіл Русинів Словеньска выпрацувал пропозицию закона о народносных меншынах котрой Словакі дотепер бракує В рамках той пропозициі рішыло ся і фінансуваня меншын і тото фінансуваня было основане на вытворіню меншыновых культурных самосправувань Кіжна такы дашто неє на Словакі атмосфера Влада тиск на єднаня о такым законі не лем з боку Русинів перекрыла ініциятиву зробити закон о фінансуваню З тым же там будут даякы елементы самосправуваня Но кєд ся посмотриме на закон котрый Влада перекладат до леґіслятивного процесу різницю медже тым што мают меншыне днес і тым што будут мати од нового рока мож вытолькувати в дакілько пунктах Фінансуваня не буде з Уряду Влады Словацкой Республикы як тому є днес а з Міністерства Культуры Грошей буде веце <unk> мілийонів і тоты грошы будут ґарантуваны шторік покляте пер меншыны могли терпнути же кід ся економіці не веде добрі ці не буде меньше грошей і на них в будучым році На місто комісиі котре мала кажда меншына і котры розділювали грошы про окрему меншыну будут фаховы рады Дозорна Комісия справна рада а шефом з ключа єй од трезору не буде директор уряду Влады а директор Фонду котрый буде іменований Міністром культуры Очыкує ся векша професийональност фаховых рад котры будут на місцу Комісиі Але то ся лем очыкує Меншына бы мала рішыти своі пріориты котры бы мали дістати дотацию Час вкаже реальност но і то може вшытко Закон як добрі бы не был думаний прецілем не рішыт основны проблемы фінансуваня котры наприклад в пропозициі закона од Округлого столя Русинів Словеньска рішаны были І тоты дір в законі давают так як і тепер простор на культурний або ліпше повіджено некультурний бізнес Першым основным проблемом фінансуваня котрий новий закон не рішыт і є то же знова піде лем ґрантову систему значыт закон не вытворит культурно меншыновы а головно професийональны інституциі котры бы ся професийонально могли присвячати окремом областям культурного меншынового жывота Знова піде лем о каждорічне писаня проєктів Очеканя на то ци проєкт є схваленый кілько на проєкт было схвалено і коли прийдут грошы на проєкт Намісто того жебы мінімально цілорочны проєкты як сут медиі мали од <unk> януара до <unk> децембра грошы котры бы забезпечували професийональний ход редакций і не была то каждорічно дакількомісячна робота без грошей Навет всекід іде о періодичну пресу ішли і на долг в друкарні Але о много векшым проблемом є нерішаня в законі того хто як і кілько мож жадати Ту ся одкрыват простор про ріжны повідсме тому інтересны факты Закон снова говорит же жадательом може быти фізична особа котра має <unk>надцет років або правницка особа котрой предметом діяльности є реализация культурных або інчых активносте і специфікуваных убезвій на подаваня жадости Підправницку особов можеме розуміти село або напр што є найчастійшый жадатель обчанскы здружыня На тімішыня нич пляне лем же то же ся не встановлюют в законі жадны інчы граници Того хто як на што і кілько мож жадати є по многых роках фунґуваня подібной системы іскушеностях з ньо про мене незрозуміла Про ілюстрацию дам вопрос Є нормальне жебы опчанскє здружіня котре має трьох членів бо закончат на основаня обчанского здружня трьох членів і веце го не інтересує подало <unk> проєктів єднако як опчанскє здружіня котре має членів <unk> То досправды трьоме люде можут встигнути тілько роботы як орґанізация котра має велику членьску базу і рахує ся з тым же реґіональны проєкты роблят діаґраз членове в окремых реґіонах Самособову є то гіпотеза але нереальну Но не мусиме зістати при гіпотезах і перейти на факты Досправды собі хто з думать же абсолютно нормальне кєд дістане як думує того рока русиньска меншына <unk> тисяч евро і даякы дрібны і з дружіня з трьома членами подаст проєкты котры кєд бы іх Комісия вшыткы схвалила і навет се без змін бы мали обєм майже третыну із тых <unk> тисяч де зістанут потім досправдовы орґанізациі з членьскыма базами де зістанут реґіоны до котрых треба дати грошы жебы в людях утримувати і укріпляти русиньскы усвідомліня тым же ім там принесеме культуру і освіту На жаль закон тото не рішыт і мы ся можеме сполігати лем на то же Комісия ци поновому фахова рада буде прежа до стяг дотаций розумна І то вшытко Нияк інчак не знаме заборонити тому же з векшым обємом грошей котры буде меншына мати од дальшого рока буде звекшавати ся і смак дакотрых здружінь котры будут нараз фаховцями на будь котру област меншынового жывота з мінімальном кількостю членів І зато тот закон покля ся в леґіслятивным процесі такы проблемы не дорішают буде лем одкрытыма дверями котры дают шансу про некультурний бізнес Петромедвідь Пряшів a тампер одправда