Archiwum
łemkowskiego radia

A<unk> Вступне до контролы Коментар Петра Медвія В неділю єм был участный на отворіню літньой Школы русиньского Языка і Культуры окрем інчых люде єм там стрітнул і чловека котрого жывут присвяченый Русинам собі высоку ціню Тым чловеком є грекокатолицкій священник о Фрамтішык Краняк єден з авторів а першых ініцияторів іщы перед роком <unk> русиньскых біблічных і літургічных тлумачінь Повім мі єдну інтересну річ Попросил ся ня як думам жебы сме кодифікуваный язык могли дістати медже людий жебы собі го освоіли вшыткы долины а і кєд будут бесідувати своім діалектом будут знатий і літературний язык Правду повісти не знал єм на скоро дати одповіді Вшытко о чым єм думал мі пришло як слаба одповід Він не чекал дальше і кєд виділ же одповід не дам повіл мі сам Язык медже людей може ме найпростійше дістати під будеме хоснувати нашы русиньскы тлумачыня в церкви Продолжал бесіду в тім же то може видіти у своій парафіі де уж малы діти в церкви молят ся по русиньскы співают паралітурґічны співанкы по русиньскы і берут то просто так же то по нашому Все м знал же душ пастырство по русиньскы є барз важне Алеж тепер знам чом і єм з тым полносугласний В церковных вопросах мідже Русинами на Словакі і Польщы істнуют дакотры стереотипы тым першым котрый є єднакій в єдній і другій державі є то же православна церков є тота котра робит про Русинів Але руку на серце одкыль ся тот стереотип взял кєд з щістым сумліньом треба признати же служіня церковнославянскы єдне знам так близкы як бібличний грецкій язык і тот модерний грецкій грекам Мале можливост учыти ся і єден і другій і неє тото само Яка то потім прорусиньска підпора кєд інчы народы можут мати своі тлумачыня лем православны Русины сут втовды добры і прорусиньскы кєд служат в языку котрому не розуміют порядно а много раз абсолютно Чым потім є тото прорусиньскє Другым стереотіпом є же грекокатолицка церков є тота котра діє проти Русинам Лем же покля будеме порівнювати ситуацию Русинів на Словакі і в Польщі є ту велика різниця Русине на Пряшівскій Руси мали історично свою пряшівску єпархію котра была сотворена з мукачівской і котра была веджена як русиньска єпархія Гей низ є то словацка митрополия і в многых парафіях служыт ся днес желем по словацкы Даяку заслугу мадянатім і церков але своє зробила і природна асиміляция Русинів Лем на Марґо Перше словацкє тлумачыня в Літурґіі св Йоана Златоустаго было зроблене іщы в чатых роках ХХ столітя коли был єпископом Владика Ґойдич о котрым нихто не може похыбувати же был великым русиньскым патріотом Лем же уж в тім часія віруючы зо словакізуваных сел скаржыли же не розуміют цирковнославяньскы то же тлумачня зістало лем на папірі Зато мож подякувати войні і потім штораз складнійшій ситуациі церкви по войні коли треба рішытий вопросы пережытя церкви не тлумачінь Гей по обновліню церкви у <unk> році єпархія змінила ся якым з чудесом на словацку єпархію і зачала робити словацкы тлумачыня Мож бы на тім было много критикувати лем же по перше якы русиньскы тлумачыня ся мали робити кід не было кодифікуваного языка і народ офіцияльно не істнувал На другій боці днез є на Словакі єдина церков котра уж даякы русиньскы тлумачыня мат в єдній з карпатскых вариянтів языка хоснує іх і кід з великом любов до того ся не стрітаме По другє зміна на словацку єпархію котра має центер на Словакі і кєд ся нам то не мусит любити є і так іж і цалком лоґічний Нелоґічне є тото што ся стало в Польщы По третє і кєд дотепер без результатів на преці істнує долгы рокы дискусия о русиньскій епархіі на Словакі ци холем о Владыкові про Русинів Грекокатолицкы Русины на Лемковині не мали свою єпархію ани ерхат но деякій час мали холем адміністрацию Лемковина Акция Вісла была лем остатньом точком в складній істориі той адміністрациі Но што є абсолютно хворе то є то же днес Русинів на Лемковині комплетно тримат під собом украіньска грекокатолицка церков котра намісто того жебы діти учыла в церкви по свому учыт іх язык чужого народа в котрым веде вшыткы богослужыня Інтересне же Кіть Ватікан говорит же не хоче робити адміністративны цількы котры бы ішли поза граници державы Коло украіньской грекокатолицкой церкви з тым проблем не мат і зохаблят Русинів на Лемковині украінізувати хоц сама держава уж пару добрых років тот народ признават за окремий Іщый лоґічнійша бы мі пришла кід уж Польонізация кєд же дискусия є о Польщы і лоґічна бы мі пришла польска грекокатолицка церков Кіть уж То же там мат своіх Кыів і вєдно мат на старости етнічных Украінців і автохтонных на тій териториі Русинів є дашто што є про мене неприятельне І што над Русины на Лемковині нич Намісто того жебы жадали обновліня адміністрациі сидят тихо і зохабляют себе і своі діти дякуючы церкви украінізувати дальше Грекокатолицкым Русинам на Лемковині треба веце смілости смілости жадати і у церковных справах про себе своє такє як то роблят і Русины на Словакі Іде ту помале але іде ту А тоту смілост бы треба і Православным Русинам так в Польщы як і на Словакі Бо утримуваня лем церковнославяньского языка не абсолютно прорусиньскє Де собі потім нашы люде можут освоіти літературну норму І кєд є в Польщы веце дітей котры ся учат язык в школі як на Словакій найприроднійшу формул бы было кыбы од маленька в церкви чули свій язык а і дякуючы молитвам в тім языку пришол ім цалком природний без огляду на тото як ся бесідує дома Петро медвідь Пряший кык a Антория о