Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Тридцять років прикапчаны
Ep. 426

Тридцять років прикапчаны

•

Episode description

Вступне до контроли: Тридцять років прикапчаны - В конштітуції бы было што мінити, кебы была воля.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja komentuje trzydziestolecie słowackiej konstytucji: autor zauważa, że choć bywa ona przedstawiana jako nowoczesna i europejska, jego zdaniem preambuła została przyjęta w duchu słowackiego nacjonalizmu. Porównuje ją z preambułą konstytucji czeskiej, podkreślając różnicę między zasadą narodową a obywatelską, oraz ocenia, że mimo poprawy sytuacji mniejszości na Słowacji nadal brakuje ustawy o mniejszościach narodowych i zmiany preambuły.

Automatic transcript

Вступне до контролі коментар Петра Медведя Словацка Республика собі першого септембра припоминат Державном Св Ден Конституциі Словацкой Республикы є то же тридцет років што в екстремно скорім часі списал ся основний закон потрібной профунґуваня державы яка мала абы накнути <unk> януара <unk> року Каждий рік при тій нагоді можеме чути і чітати же словацка конституция є модерна добра европска наперек тому же венека в екстремно короткым часі Яґнефаховец на конституцийне право радо роздуму о тім яка тота конституция є зохаблютым што ся на тім знают Но як член народосной меншыны мушу констатувати же конституция была преята в дуси словацкого нацийонализму і тот стантерват доднес Преамбуля Конституциі Словацкой Республикы ясно деклярує хто є ту дома і чыя держава Конституцию подля преамбули приймат Словацкы народ аж у пару рядків дальше ся споминат же вєдно і з народносныма меншынами і етнічныма ґрупами котры жыли на териториі Словацкой Републикы Нацийональны принцип і перше місце про словацкы народ є ясно дефініваный а принцип гражданьскы што є веце модернійше розумліня державности в преамбулі бракує Ясно то свідчыт о атмосфері выникнутя Словацкой Републикы як і о тім якого прямуваня были політиці котры хотіли незалежну Републику і розділіня Чехословакіі В тій самій добі лем собі на то зоха Беливеци часу выникала і конституция котра мала быти основным законом новой Чешской Републикы Не знам ци то было о тім же собі на ню зоха Беливеци часу но скоріше то подля мене было о тім же Чехы собі не мусили історично выдобывати свою державност як то розуміли подакотры іх словацкы політичны колеґове Але правду є же в сусідній празі котра в тым часійші была столицом Чехословакі выник конституция котрой преамбула дає цалком інчого духа цілому закону Преамба Чешской конституциі говорит о гражданах Чешской Републикы докінця рахує історичны корунны землі в Чехіі На Мораві і Шлезиі Не першурядый Чешскы народ а пак прекапчана народносно меншыны лем єту принцип гражданьскій бесідує ся о гражданах Чешской Републикы без розділу іх народности Тот дета може ся видіти як мале і лем же він робит великій розділ в тім як ся розуміє то хто творит державу Ци ідеме людей ділити на тых головных а пак на тых меньше головных або ці сме собі вшыткы рівны на єдній позициі в рамках нашого гражданства Кєд ся в <unk> році рішыл текст конституциі Мадярскы політици на Словакі не были спокійны напр істол преамбулов На другым боці ся озывали нацийоналисты котры бесідували о тім же то є в порядку а меншыны мают таку позицию жебы мали быти спокійны Знаме же таку позицию не мали Знаме і то же Народносна Поліґіка Словацкой Републикы одтоды зробила великы крокы допереду Много ся подарило поставліня меншын днес і втовды не дає ся порівняти Власно бы сме могли быти спокійны но платить же все што зліпшывати За помале тридцет років аж дотепер не подаро ся Словакіяти закон о народосных меншынах і при днешнім владнім хаосі уж зацінам быти скептичний же ся то в тім владнім періоді і подарит хоц амбіция была Но а за тридцет років ся не подаро ани зробити доста важну про меншыну зміну в преамбулі а ани Натона Ядяка і то думам через ціле політичне спектрум І так сме тридцет років прикапчаны Кєд слухам тых котры бесідуют як є словацка конституция модерна добра европска Самі проєдна розумбжеґу тій досконалости модерности добру і европскости бы было добрі оправити єдну хыбу в преамбулі Але то бы єм хотіл як бач Варзвельо <unk>n<unk> да Петро медвідь Пряшів