Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Невыхоснованый потенціал
Ep. 512

Невыхоснованый потенціал

•

Episode description

Невыхоснованый потенціал

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja jest komentarzem Petra Medvedia o szkolnictwie rusińskim na Słowacji, które autor uznaje za jeden z najważniejszych nierozwiązanych problemów ruchu odrodzeniowego. W jego ocenie brakuje pionowej struktury edukacji: istnieje instytut uniwersytecki i nieliczne szkoły podstawowe lub zajęcia z języka rusińskiego, ale nie ma szkoły średniej, a regularne nauczanie języka trudno wprowadzić nawet tam, gdzie szkoły działają. Jako oznakę niewykorzystanego potencjału komentator podaje konkurs Duchnowiczowy Preszów, w którym mimo braku systemowego szkolnictwa uczestniczą dzieci przygotowywane przez nauczycieli przy akceptacji rodziców.

Automatic transcript

Вступне до контролі коментар Петра Медведя Русиньскє школьство на Словакі є єдна з найкардинальнійшых проблем котры сме за <unk> років возродного руху по <unk> році не доказали вырішыти Самособов на томаємного факту рівно жебы не было діти то ся повісти не даст На Словакі Русинам гыбиті вертикальна структура школства І з того проблему трапиме ся з рока на рік але з рішыньом нихто власно дотепер не пришол Число проголошеных в русиньскій народости каждым списуваньом росне лем же мы сме ішком там де сме были і в товды кєд нас было о много меньше Самособо маєм свій Інститут на Університі Але під ним є пак єдна велика діра котру на дакотрых місцях плятают тоты дві основны школы де навчальный язык русиньскы і даякы школы де холем научыня русиньского языка Пакция найде ішы даяка тота матерска школа середня школа не є жадна кєця з того верху котрым помысельнує Інститут на університі чловек посмотрит долов може з того порожнього простору аж замліти О тім чым вшыткым є така ситуация запричынена ся уж весело і бесідувало много Є ясне же при социяльно економічній ситуациі яка панує в русиньскых реґіонах на Словакі уж лем мало де найдеме в селах школы Неє про кого іх тримати молоды там не зістали А вдяка децентрализациі школьства коли ся шмарала одповідно на село і його розрахунок і там де бы ішли што змогло фунґувати то просто село не має як заплатити І так ся школы рушат Лем же іщы все маєме міста в нашых реґіонах а маєме і векшы села або центральны села де школы фунґуют на жаль ани там в <unk> процентах не знаме просадити же было холем навчаня русиньского языка в рамках реґулярного научального процесу Можеме ся одкликувати на карты на права котры маєме мати забезпечены реальност є така яка є Село в тоту не просадиш а чуєме і такы слова же ото неє інтерес же родиче не хотят і так дальше Перед пару днями одбыл ся вже річник Духновичового Пряша значыт о фінальной части коли тоты найліпше прийдут до Пряшова одпрезентувати ся в деклямациі ци сенічній зручности Пона <unk> участників котры поступили з окресных змагань з першых місц в ріжных катеґориях пришло тот рік Але окресно ма конкурзами <unk> процентно так як і поминул шырокы перешло о много веце дітей Не буду далеко од правды кєд повім же може коло <unk> серців Є то робота учытелюґі учытелів у нашых русиньскых реґіонах векшыну педаґоґіі на нерусиньскых школах з котрых вам маленькы части є і леґы на учене русиньского языка Є то і воля діти до того іти і воля родичів же ім тім не боронят Чысла дітей котры каждый рік голосят ся на Духновичі Пряшів сут гласно такым малым чудом і кєд неє школство сут діти сут учытелі котры наперек тому з дітьми роблят розвивают іх русиньскым языку А мож повісти же уровен декляматорів на Духновичові Пряшові ся даст порівняти з хоц котрым інчым конкурсом деклямаций в словацкым языку Значыт де власно проблема же сут і діти сут і учытелі суд і родичі котры не боронят але запровадити русиньскій язык до навчального процесу якос нейде Гряданя одповіді на тот вопроз неє просте ани я тоту одповід не тримал в Руси што знам на <unk> процент то ефакт жебы сме ся конечно мали вопросом нашого школьства почати серйозно занимати Проблема як бач не буде лем в тых другых на котрых ся знаме выгварити проблема як барз буде комплекснійша і треба є было почати і комплекснійше головно акчнійше рішыти Кєд смотриме на чысля дітей котры тепер без школьства ходят на Духнович і Пряшів знаме собі представити тот потенциял кєд бы было школьство затля нам перед очима свитит лем невыхоснуваний потенциял котра Петро Мадвій пряшів