Архів
лемківского радия

A<unk> Вступне до контролы Коментар Петра Медвія Звыкне ся говорити же о мертвых лем добре І люде то векшынов і так роблят Просто по смерти чловіка уж не звыкнеме бесідувати о дачым пляні што може з його особом было в нашым жывоті повязане а бесідуєме і споминаме на тото добре приємне што в нашій памяті зістало Коло великых особности то має іщы і інший розмір кід така особност позитивно записала ся до істориі не лем же ся не споминают його хыбы ци дашто неґативне што было в його жывоті Нас пак до кінця ся тот чловік зачне ідеалізувати вытворит ся коло нього яка з міфолоґія а як пізнійше історикы хотят деміфолоґізувати тоту особу є то векшыном неуспішне бо люде того чловека уж все будут брати як даякій символ Бо люде потребуют символы потребуют міфы потребуют дашто бучому ся можут гордо голосити так є то наприклад і зо словацкым будительом Людовітом Штуром всебраний як великій будитель народа як тот котрий воювал за права Словаків за іх язык котрий язык кодифікувал є просто символом нихто вже але не споминат то же єдно із остатніх і найвекшых творів під назву Славянство і світ будучности штур бойовник за словацкій язык не написал по словацкы а по німецкы і першый раз тот твор вышол по словацкы аж у <unk> році Полемізувати о тім же штурсам был скламаний і з розвитку ситуациі і так ся вертат ґу писаню світовым языком чім власно цілу свою роботу знеґувал собі до днішнього дня доволил лем мало хто Символ прециі не можеме рушати символ є на тото жебы сме на нього здоля смотрили і могли быти горды кєд сут даякы його округлы річниці Слова ци штура все честюют припоминают роблят свято Кєд бы сме мали найти людовита штура медже Русинами і потім без будякых похыбности є такым штуром Александер Духнович Был нашым найвекшым Будительом він нас політично одокремил як народ його два стишкы ся до кінця стали русиньскыма гімнами Він є тот на котрого бы сме мали смотрити здоля честувати го быти і на нього горды полосити ся ґу ньому Єдина ріжниця медже ним і штуром была в тым же Духнович не чул потребу кодифікувати русиньскій язык на основі діалектів а прикланял ся ґу тій позициі же літературным языком бы мало быти языціє Жаль бо і на основі того могла быти наша істория інча Но і так не векшого символа як Духнович В понедільок была округла річниця його смерті <unk> років од часу коли по вечурніх годинах Александер Духнович одышол із того світа в Пряшові Великому Будительові в Пряшові стоіт його памятник Ту на Пряшівскій Руси ся тот отец нашого народа народил а ту і умер В Центрі Украіньской Культуры в Пряшові і з той нагоды проходила презентация книжкы о Духновичови котру приготовили Союз Русинів Украінців Словацкой Републикы де были участны і люде зо Закарпатской области Украіны На Словакі сут реґіструваны десяткы русиньскых орґанізаций але жадна з них ґу так великому ювілею не зорґанізувала нич Ани то жебы ся положыл даякій квіток під памятник і заспівала гімна Оно на то тепер неє ани часу Деть людей в нашых орґанізациях тепер так як каждый рік в такым часі інтересує головно то хто кілько дістал і на якы проєкты грошей од державы і дещы злотых нецілых <unk> тисяч евр кєд мій проєкт схвалений не был Но повіджте хто бы коло той проблематикы яком ся тепер треба занимати мал памятати іше Іна Духновича же собі на тот ювілей неспомянули і просты люде кід ани нашы орґанізациі отін неепохемности вынятка Ґрантова система на основі котрой фунґує і русиньскій рух на Словакі нас зопсуло Про многых і є то лем о тім жебы мати што вецей успішных проєктів без огляду на тото ци тот проєкт дашто про розвиток русиньой пренесы або ніт На вшытко ся смотрит через грошы і то многым заполнило голову так же там неє місця на ідеі і символы Лем же правда є така же Русины не пережыют лем на основі грошей і кєбы до нас держава напхала тяжкы мілийоны Так як народ потребує мати свою історию культуру язык так про свою будучніст потребує і ідеі а символы Без них нас не має што тримати по копіі І тоты символы треба честувати а ідеі наполнювати Нашы предкы Духновичовій збудували памятник без грошей з ґрантів з власных грошей хоц были бідны Днес бы то было як бач неможливе Омертвых лем добре Жаль же векшена з нас собі на Духновича не знат спомянутий ани в добрі ани в плані лем нияк неспомянутий треба преций рішытий проєкты Петро медвідь в Пряшів докто A<unk> котра тым