Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Новы памятникы
Odc. 345

Новы памятникы

•

Opis odcinka

Новы памятникы - Каждый історічный період має свої памятникы. Кедь хочеме бісідовати о декомунізації, пак не мож рішыти лем то, ці ся має дакотрый памятник сторгнути, але і то, кому бы мав быти выбудованый.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja jest komentarzem o dekomunizacji: prowadzący przekonuje, że spór nie powinien dotyczyć tylko usuwania pomników, ale także tego, komu należy stawiać nowe upamiętnienia. Jako główny przykład podaje Heliodora Pikę, którego przedstawia jako żołnierza ważnego dla Rusinów: miał pomóc Rusinom uwolnionym z gułagów trafić do korpusu Ludvíka Svobody, ostrzegać przed ukrainizacją Rusinów i opisywać przymusowe przyłączenie Rusi Podkarpackiej do Ukrainy. Autor zestawia go ze Svobodą i wyraża opinię, że Pika, stracony przez komunistów i później rehabilitowany, zasłużył wśród Rusinów na pomnik bardziej niż część obecnie upamiętnianych postaci.

Automatyczna transkrypcja

Вступне до контролі коментар Петра Медведя Каждий історичний період має своі памятникы Кєд хочеме бесідувати о декумунізациі пак не мож рішыти лем то ци ся має дакотрий памятник сторгнутий але і то кому бы мал быти выбудуваний Ото веце кєд бесідуєме о особах котры не мают лем вдяка комуністам Чыскій родак Гелиодор Піка был цілий жывот професийонально вояком До той русиньской істориі ся записал вдяка свому діяню підчас ІІ світовой войны Был то він хто ся причынил о то жебы Русины котры втікали ґу братам а скінчыли в ґуляґах за нелеґальне перекрочыня границ были пропущены і могли формувати арматний корпус ґен Людвика Свободы Припомяньме же іх в тім корпусі было веце як напр Словаків Русины так вернули до Чехословакіі як героі не як вязні Сам Пийка ґарантувал іх лояльніст Чехословакі Як скушеной вояк котрий робил з інформациями достат добрі виділ што ся діє і до чого тото може вести Віділ совітскы намагы медже русиньскыма вояками о украінізацию знал же тото може значыти претензиі на територию Русинів котру самы жадали по І світовій войні приєднати до складу Чехословакі Гелио Дорпіка не дістал тейхо По тых справах інформувал президента Веґзілиі Едварда Бенеша ясно пописувал ситуацию на веце він сам брал Русинів за окремий народ обгал іх право быти самобытным народом і арґументувал історичныма фактами Чы не знаме же і вдяка тому собі Гылий Одорпіка будувал путь на Шыбен Піка был по комуністичным пучый з <unk> р чоловік котрий ішол медже першыма В Москві а вдяка тому аній Празі котра была лем ляльку в руках Сталина не треба людей котры бы іх усвічували зо злочынів А Піка такым чловіком был усвідчувал Москву з украінізациі Русинів уж поджас войны і з насильного комуністами і Нв выкликаного соєдиненя Підкарпатской Руси земли Русинів з Украінов што была лем до небе кличуча анексия Піку комуністы обесіли по выконструваным процесі Посмертно был регабілитуваний По <unk> р му были уділены три ордены остатній Порден Білого Лева першой класы тот рік на річницю Републикы В роднім селі і в Ползній му был одкрытый памятник єден із центрів чешской арміі во паві неси його мено Не є то дост Кєд бесідуєме о історичных особностях І світовой Войны в рамках русиньского контексту сесия споминат ґен Людвиґ Свобода Самусобо Русины належали до його Армадного Корпусу споминали на нього в Добрім Свобода помагал по войні і русиньскым селам Під Дукльов Має памятникы у бывшій Чехословакі має улиці як в Чешскій Республиці так на Словакі Направду ві же ґенерал Свобода наконец стал конформістом Был частю політичной системы котру ту запровадили комуністы а до кінця стал і Президентом Републикы Політична система в тій краіні котрой біль стал президентом посылала невинных люди в <unk> роках на смерт вычеркла Русинів котры воювали вєдну з ним з мапы світа а в <unk> р стала на колина перед окупантами і не зробила нич Ніт не беру жадны заслугы ґен Свободовий але треба обєктивно повісти же хоц на жаль но забродил ся комуністами Леодор Піка ся не забрудил правда не мал на то ани час бо стал жертвом того режіму Кє бы не было пікы може бы Русины з Ґулядів ани не вышли а анексия бы была іщы легша тій меньше спохыбнительна Но ани <unk> років по зміні режіму не маєме улиці котры бы несли його мено не має памятникы котры бы го припоминали На Підкарпатю ся навет це будуют памятникы інчым героям будь такым котры з териториів ани нич довєдна не мали або такым котрых решта цивілізуваного світа не видит як героів а як войновых злочынців Кажда доба має своі памятникы Днес ся дискузиі ведут векшыно о тім кому памятник сторгнутий но тото бы не мало быти головном темову Темо бы мало быти кому новы памятникы збудувати Кєди до Русинів пак бы сме мали знати же Гелиодорпіка є єдным з тых людей котры бы собі од нас як знак добы памятник заслужыли Петро медвідь пряшіл