Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Не бійте ся, реалность є гірша
Odc. 264

Не бійте ся, реалность є гірша

•

Opis odcinka

Вступне до контроли: Не бійте ся, реалность є гірша - Хоснованя языків народностных меншын на Словакії в уряднім контакті ся за період років 2017 – 2018 зліпшыло. Робітників сільскых урядів, котры знають комуніковати в русиньскім языку, є о сім процент менше, але не бійте ся, реалность є гірша.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja jest komentarzem o używaniu języków mniejszości narodowych na Słowacji w kontaktach urzędowych, ze szczególnym naciskiem na język rusiński. Prowadzący ocenia, że widać pewne postępy, takie jak rusińskie tablice, dokumenty w językach mniejszości i działania na rzecz dwujęzyczności, ale zarazem uważa, że statystyki nie oddają realnej możliwości urzędowania po rusińsku, bo mało osób zna język skodyfikowany. Jako główny problem wskazuje szkolnictwo i postuluje budowanie rusińskich szkół oraz uczenie pisania i czytania po rusińsku.

Automatyczna transkrypcja

Вступне до контролы Коментар Петра Медвія Хоснуваня языків нарсных меншын на Словакі в уряднім контакті ся за період років <unk> аж <unk> зліпшыли Роботників сельскых урядів котры знают комунікувати в русиньскым языку є о <unk> процент меньше але не быйти ся реальност є гірша Справа о стані хоснованя языків народносных меншын на териториі Словацкой Республикы говорит ясно Стан є ліпшый напрек вшыткому не даст ся з тым быти несогласний Чловік котрий ся о проблематику практикы хоснуваня языків народносных меншын інтересує може видіти реальны результаты діяльности уряду уполномоченого Влады Словацкой Республикы про народосны меншыны і етнічны ґрупы за остатні рокы од парляментных выборів у <unk> р Там де бракували русиньскы таблиці на зачатку і кінцю села же не бракуют Маєме першу желізничну штацию в Меджлавірцях котра має русиньску табличку і є перспектива же окрім штаций будут і желізничны заставкы прибыли і русиньскы табличкы на сільскых урядах ци інчых інституциях в русиньскых селах помале уж неє проблем ани признати ся русиньскому языку на засіданю сільского заступительства іх хосноватых вояк і язык засіданя Ґу тому можеме перерахувати дальшы активности в мадярскым ромскым украіньскым русиньскым і німецкым языку же сут офіцияльно доступны першы переклады леґіслятивных документів Стало реальностю выдаваня документів з матрикы в языку народносной меншыны Не мож забыти ани на прямы ініциятивны крокы уполномоченого пронародносной меншыны Ласла Буковского котрый єднал з ріжныма компаниями од державной пошты через желізниці аж по приватны сіті супермаркетів жебы запровадити двоязычно на меншыновых териториях і рамках іх просторів а треба спомянути же документ котрый говорит о стані хоснованя языків народносных меншын є репрезентативний кєд же одповіло на анкєту ви листкы аж <unk> процент респондентів звідуваных субєктів Мож бы ся было тішыти лем же по рівняню і спопередню справу о хоснованю языків собі Русины в єднім пункті погіршыли Покля в справі за рокы <unk> аж <unk> мало знати комунікувати в уряднім контакті <unk> процент робітників сельскых урядів на русиньскых селах по русиньскы актуальне ціль своє <unk> процент Лем же покля собі то постави на бік побоц іх зєднаков одповідів проробітників мадярскых сел там буде реалита обного гірша Чом Так як <unk> процент не выповідало о реалиті не выповідат о реалиті ани <unk> процент То єдно діло знати по русиньскы бесідувати так як сме ся научыли з дому і як може цілый жывот бесідуєме а другє ділює урядний контакт Урядной контакт выжадує собі комунікацию в кодифікуваным языку выдаваня офіцияльных урядных документів напр родного листу урядных оголошынь оголошынь о выборах і так дальше Но і тото є великый проблем русиньскых сел кєд же кодифікуваный язык знає мало хто векшынол вшыткы жадости і выведеня даякого урядного документу кінчат просьбу збоку села на Інституті Русеньского Языка і Культуры жебы помочы Ке бы было проспоставлене і так ци знают робітниці з села комунікувати кодифікуваным языком Не знам ци бы Русины досягли <unk> процент І зато чысла з русиньскых сел сут в тім вопросі дакус неправдивы в порівнаню з одповідями з мадярскых сел де кєд хто сповіст же знає мадярскій язык того досправ дознає в його нормуваній подобі В чім є проблем одповід є барз проста в школьстві Покля не выбудуєме досправды усий матерскых основных і середніх школ нашы чісла ся не будут ліпшыти а скоріше навспак можут ся єдночасну з усвідомліньом робітників сельскых урядів того же кодифікуваный язык не знают лем гіршыти Просто треба нам людей зо світу в русиньскым языку Мадярска меншына має своє фунґуюче школьство і зато неє проблем урядного контакту в мадярскым языку і іх чысля сут дзеркалом реалиты на розділ од нас Мы досправды не маєме інчаку можливости як будувати школьство не переписувати статіі до латиникы не писати і публикувати по словацкы припадно по польскы мадярскы ци в будякым языку жебы люде могли чытати жебы розуміли а будувати школство учыти писати і чытати по русиньскы Каждий хто іде путьо транслітерациі або публикуваня в мальорітнім языку робит нашому языку зло точка В тій ситуациі можеме собі повісти же не сме ішли на тім аж так планом Букля мы маєме днес <unk> процент робітників сільскых урядів котры напишут же можут урядно комунікувати по русиньскы і знаме же то неє реальност о много меньша є реальност украіньскых чысел Тоты ішли із <unk> на <unk> процент але то є іщы і векша демаґоґія як одповіді Русинів Украіньскє школьство ся самоліквідує бо не мают жадных школярів На пряшівскій університі де волят долгы рокы міцна украінистика же не дают ся штудувати ани маґістерскы студиі і тоты урядниці котры ся голосит за Украінців реально бесідуют так само лем по русиньскы а і кєд якы знаня украіньского мают істо не такы жебы могли урядувати в тім языку Но ани тот факт нам не може быти потіховый бо він не рішыт нашу ситуацию Нашу ситуацию собі мусиме врішыти лем мы самы бо реальност буд яка ружова ся може видіти є моментально гірша Петро Медвідь Пряшів кыкы ava котра вы