Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Вступне до контроли - medvid3 2

Вступне до контроли - medvid3 2

•

Опис епізоду

Вступне до контроли - medvid3 2

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja porównuje politykę narodowościową Węgier i Słowacji; komentator ocenia, że węgierski model samorządów mniejszościowych daje małym wspólnotom narzędzia reprezentacji, finansowania oraz rozwoju działań kulturalnych i edukacyjnych. Krytykuje Słowację za brak ustaw dotyczących mniejszości i ich finansowania, zależność od niejasnych systemów grantowych oraz osłabienie funkcji pełnomocnika do spraw mniejszości i praw człowieka. W jego ocenie brak jasnych ram prawnych i wybieralnej reprezentacji utrudnia rozwój mniejszości, w tym Rusinów.

Автоматычна транскрипция

а вступне до контролы коментар Петра Медвія Словаків собі часто чужынци споюют і Красну природову порамиі медже котрыма сют найзнаменшы Татры і Словацкій Рай Мадярий сут зазнаме головно свою вынятку в осмачну кухньов і тяжко бы сте даєли ліпшы галасле або класичний мадярскій ґуляш як прямо там То є так може вшытко з того позитивного Што векшына Мадярів знат о Словакі і векшына Словаків о Мадярску Потім долго долго нич і за тым лем велике множество статей котры приношают неґативны справы о нацийоналистичных атаках і нацийонализмі в найвысшых кругах політикы хоц в тім собі в посліднім часі не сут тоты дві державы нич должны Може і зато суть на великы почудуваня сучасний мадярскій і словацкій премєр цілком добры камаратя што неє в словацко мадярскых одношынях звыком О чым ся але в медиях не пише і што є найвекшым розділом медже Словацком Республиком і Мадярском напрік парляментному стражкови Ультраправідцевой партиі і обік то народносна політика тых двох держав На основі мадярского закона о правах народносных і етнічных меншын з <unk> року можут особы котры належат ґу даякой меншыні заснувати в селі міцне меншынове самосправуваня Заснованя такого самосправуваня не повязане з перцентуальным поділом можут го мати і села де меншына має і меньше як <unk> процентів жытельства Такы самосправуваня выникли і в селах де статистично жыє лем дакілько людей котры належат ґу народносной меншыні Самосправаня засноват і фінанчно підтримує меншыновы культурны общества школы друкуют новинкы і маґазины орґанізуют культурны подіі а што найважнійше заступают меншыны в одношыню ґу інчым орґанам містного самосправуваня і державы Містно меншынове самосправуваня волят реґіональне меншынове самосправуваня і цілодержавне самосправуваня Тото заступат меншыну в одношыню ґу головным орґанам державы выражат ся ґу пропозициям законів і діятельности окремых міністерскых резортів котра дотыкат ся меншын Така система є барз великым позитивом головно про малы меншыны Дават єм можливост розвивати своі культурны і освітны активности і товды кідяка малой кількости членів комуніты не сут заступлены в містным самосправуваню Позитивны результаты мож видіти і на нашій русиньскій меншыні в Мадярску котрой кілько ся каждым переписом жытелів піднимат і роблят много культурных активности выдавают пресу і є о них чутій Словакія дотепер не має проятий закон о народосных меншынах ани закон о фінансуваню народносных меншын Культурне або меншынове самосправуваня сут такє мале словеньскы табу і хоц все в парляменті має заступліня мадярска меншына вдяка своім політичным партиям тоты важны законы дотепер не были ниґда докладно рішаны Навеци кєд о тім хоц котры мадярскій політик лем зачне бесідувати такоє підозрілий з автономізму на Южнім Словеньску і остатны меншыны в тым чыслі і Русины в тотых темах все зістанут тихо І так ся цілы рокы нич не рішат меншыны не сут леґіслятивно дефінуваны і фінансуваня є забезпечуване через чудны ґрантовы системы котрых панами сут іщы чуднійшы народносны Комісиі о котрых складі бы сме могли дискутувати цілы годины Членове тых комісиі рішают вто дістане хто ні і кілько грошей дістане на свій проєкт А кєд знате же Ваш проєкт был схвалений ниґда не знате коли в тотрік реально прийдут пінязиі на банковы конто Ситуация єднес іщы гірша в тым же Словакія не має в тым часі уполномоченого про народносны меншыны і людскы права Буласлонад по апеляциі партиі Мостгід подал абликацию на тоту функцию і премєр котрый єй перезял дотепер не повіл ці і коли іменує до функциі нового чловіка А кєд мам правду повісти оно то днес про премєра Роберта Фіца ани неє важна тема Бо як раз його влада ослабила позицию уполномоченого напр так же уполномоченый вєдно зо свою функцийом уж не є підпредсидом Влады але лем робітником уряду влады котрого контролює і конечний підпис напр і на схвалены меншыновы проєкты дават ведучий Уряду влады Або тым же його Влада приняла рішыня котре говорит же власно ани не мусеме мати уполномоченого стачі же ведучий уряду Влады повірит даяку особу котра ся буде о тоту аґенду старати Тоты вшыткы факты приспівают ґу тому же розвиток народносных меншын є на Словакі штораз вецей проблематичний Русины знают культурне або меншынове самосправуваня і в інчых державах Як приклад можеме дати Сербію або Румунию дес як Русинам голосит до тисяч людей а і так мают свого депутата в парляменті Такій модель все помагат розвитку меншыны і рушат іх активност З позициі жывота на бази чісто обчанскых здружінь котрых леґітиміта не є ниґде ясна бо нихто іх не волит і нихто не знат кілько людей тото здружіня реально заступат До позициі системы де сут окрем здружінь і волены заступцове і дефініция меншын условія іх жывота ци фінансуваня сут ясно встановлены З того вшыткого мі што ся тыка народносной політикы приходит на розум лем єден вопрос де в тій темі варят лем ґуляш і деє досправды рай Петро медвідь Пряшів Але c Кароле і Ґайдо ты три A оддале