Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Каждый ся рахує
Ep. 318

Каждый ся рахує

•

Episode description

Вступне до контроли: Каждый ся рахує - На фоні цілосвітовой крізы повязаной з пошырьованьом нового тіпу коронавірусу в Споєных штатах Америкы Русины проходять пробов.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja jest komentarzem Petra Medvedia o Rusinach w Stanach Zjednoczonych w czasie spisu ludności i o kampanii zachęcającej ich do deklarowania rusińskiej tożsamości. Autor zastanawia się nad osłabieniem dawnej społeczności rusińskiej w Ameryce i jako własną ocenę wskazuje m.in. przechodzenie od rusińskiego ku łacince i angielskiemu, działania środowisk kościelnych oraz skutki żelaznej kurtyny. Jednocześnie podkreśla, że Rusini w USA odegrali ważną rolę w odnowieniu ruchu rusińskiego, a obecność każdego członka społeczności ma znaczenie dla jej przyszłości.

Automatic transcript

Вступне до контролі коментар Петра Медведя На фоні цілосвітовой кризы повязаной з пошырюваньом нового типу коронавірусу в Спойных Штатах Америкы Русины проходят пробу Од першого апріля мают поступно люде дістава тій формулярі в рамках перепису населіня Рахуют ся і Русины Каждий ся рахує то гесло кампаніі з котру перед переписом пришол Карпаторусиньскій Дослідній Центер в Сполных Штатах Америкы Як є можливе же колис велика русиньска комуніта за Морьом котра мала своі великы церковны і цивільны орґанізациі котра вырішувала і о долі Русинів дома по І світовій войні за остатнім переписом представлювала лем <unk> <unk> люди Само собов факторі вємного Асиміляция є природне ял котрый ся не даст цалком заставити дакотры люде просто одыйдут од свого коріня Але як є можливе здецимувати подля одгадів <unk> а <unk> тисячів комуніту на нецілых <unk> тис тых котры і чуют же сут русинамі На то жебы описати вшыткы вплывы котры запричынили нишній стан або ліпше повиджено стан з остатнього перепису в Своєных Штатах бы мож было робити велику наукову роботу Но даст ся барз курто підкрислити основны факторы вдяках котрым єдны з русиньска комуніте в Америці на тім так як є А мы в Европі при чім так само ани здалека не голосит ся ґу нам такє чысло людей як бы могло бы сме ся з того могли получыти жебы сме не скінчыли подобно По перше хоснуваня языка Думам же Русины в Америці зробили барз велику хыбукы зачали в русиньскій пресиі і в книжках переходити на латинику На жаль свій великый вклад а не позитивно і ґу тому дали і такы великы люде і то думам без ірониі як Емилий Кубек Надіял ся же так собі його прочытат веце людей кій буде писати латиников Втім мал може правду але кілько америцкой Русинів собі о прочытат низ хоц з латиниці но по русиньскы Переход на Латинику был велико хыбо америцкой русиньской інтеліґенциі тота хыба была уж лем крок од того жебы цалком зохити русиньскій язык в періодичній і непереіодичній пресі і перейти на аґлицкій язык Так то до собі іщы і веце люди буде мож прочытати тексты Лем же тым зачал ся страчати і язык Част ідентичности котра і вдяка тому поступнула в молодшых ґенерациях слабла По другє приступ церкви Хоц до Америкы пришли Русине будували собі своі русиньскы церкве історичны діі і претензиі різных церковных структур згабили свою печать про украіньскы священици поділіня на грекокатоликів і православных вкраджыня русиньскых церквей украіньску церков русофірускы тенденциі православных переход на аґлицкій язык в проповідях і послужнях просто мікс вшыткого лем не того што треба Русинам жебы церков котру будували Русины была русиньском прорусинів жебы в ній сохранил ся іх язык і ідентичност Тіся тода кому любит або ніт Церков несе так саму велику міру одповідности за то як ослаблена зістала русиньска комуніта в Сполных Штатах По третє желізный занавез Є ясне же желізный занавез зохабил своі сліды і на комуніті Русинів у Америці Самособо в Спольных Штатах нихто Русинів не заказывал але выголошыня неістнуваня Русинів в краянах комуністичного блоку мало своіх вплыв і на науковців на Западі включно Америкы Русины просто были але уж не суть Навезный занавес за причыны ві того же Русины жыючы в Америці стратили жывы контакты зо своім старым Крайом з людми і свого роду дакотры ся вже ниґда не могли ани прийти посмотрити до оцілнены То так само могло міцно вплывати на цількову ідентичност Русинів котрым легше было притулити ся ґу новому краю як знетій о даякій недосягнутельній оціныні Но не треба нам тепер плакати над дачым што не зміниме Скорійше собі возме по научыня жебы не робити і недопустити ріжны языковы і церковны експерименты котрых плоде уж можеме видіти дес інде Звернеєме увагу на інчы На перевшыткому были то якраз Русины в Спомных Штатах Америкы котры обновили Русиньскій рух а то при тім в тых часах коли Русине у Европі ани не снали о дачім такым Русине з Америкы стояли і при Возроднім Руси по <unk> році міцно підпорювали вшелеякымо формом і включно фінансиі Русинів перед переписами Формуют наш рух в єднознамі нестуєт боком зо заложеныма руками На першый погляд мала комуніте важну і потрібну комуніту в рамках цілосвітового русиньского руху Історично стояла при вшыткых важных історичных діях Не знам якы будут результаты перепису в Америці Кількорусинівс ся проголосий бусвому народу ци буде тото чысло векше або меньше Но єдно знам істо Каждий ся рахує каждий єден І покля там будеме мати свою комуніту маєме там свою будучност і не сме на тім аж так плану Тримайме собі в Америці пальці Петро медвідь Пряшів