Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Хто нич не робить, суд не програть
Odc. 438

Хто нич не робить, суд не програть

•

Opis odcinka

Вступне до контроли: Хто нич не робить, суд не програть - Вердікт суду треба акцептовати, но мож го скоментовати.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Komentarz dotyczy wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie węgierskich zasad udziału mniejszości narodowych w wyborach parlamentarnych. Prowadzący omawia krytykę trzech elementów: niemożności jednoczesnego głosowania na listę partyjną i na reprezentację mniejszości, obowiązku rejestracji oraz praktycznego braku szans części mniejszości na wybór pełnoprawnego posła. Jego zdaniem problem reprezentacji mniejszości jest bardziej złożony niż techniczny werdykt sądu, a Węgier nie należy przedstawiać jako jednoznacznie złego przykładu w zakresie praw mniejszości.

Automatyczna transkrypcja

Вступне до контролі коментар Петра Медведя Европскій Суд по людскы права в Страсбурзи бесідує о тім же Мадярско має незаконны рамкы про меншыны при парляментных выборах Тот строготехнічний вердикт не дає жадне рішыня котре о многоскладніше Европскій Суд про Людскы права зачатком новембра вырішыл у справі скаргы двох члені нарносных меншын в Мадярску котры напали на Меджнародным Суді выборчу систему што власно бесідує ся у вердикті Сенату котрий о тім вырішувал Сут критикує мадярско в трьох головных пунктах По перше критика односит ся на факт же покля хочете в мадярску выберати собі депутата або говорцу в парляменті за народносну меншыну не можете голос уж пак дати цілодержавным партийным кандидатным спискам значыт або выберати Русина або ідете голосувати за політичну партию По другє чловік мусит ся реґіструвати і кєд вырішыти голосувати в рамках меншыновых парляментных выборів Но і по третє критикувал ся і факт же аж <unk> державов вызнаных народносных меншын подля сучасной леґіслятивы власно не мат шансу выбрати собі полну цінного депутата і зіставать єм лем можливо змати головцю Як раз підтай критикуваний пункт впишу ся такой вшыткыма десятьома І думам же тота найпростійша справа котру бы Будапещаньскій парлямент міг вырішыти і без векшых проблом новельов закона подля котрой бы ся орґанізували вже дальшы выборы Покля не хочеме грати о лем форму а залежыт нам на тім жебы меншына мала свого депутата в законодавчым орґані пак тому треба приспособити закон і смотрити єй на реальны чысла членів меншыны а не вытігати собі даякы перерахуваня з пальца Што до першых двох пунктів вердикт цуду треба акцептувати но мож го але веце як потребне скоментувати Мадярско вырішыло дати меншына можливо жебы собі выберали свого депутата або говорц в парляменті но тот котрий вырішыл голосувати за меншыну уж не голосує за політичны партиі Є то проблема но рішыня той проблемы неє просте Маєме державы де нияк не думат ся на тото жебы меншына автоматично мала і члена парляменту то як бач не будеме брати за ідеал Істнує можно жебы ся про меншыновы політичны партиі зменшыл кворум котре є потребне про досягненя на поріг парляменту лем же то так само не рішыньом універсальным По перше зато же мусило бы іти о абсурдо низкый кворум кєд бы така <unk> меншына хотіла мати парляментного представителя в Краіні з <unk> мілийонами жытелів по другє зато бо уж кєд бы чловік голосувал за меншыну партию так само бы не міг голосувати за цілу державну політычну партию Пак бы то не перешкаджало Істнує модел прямо депутуваных членів парляменту за меншыны якы был і в бывшій Чехословакіі но паґє то вопрос циґіт хтос даякій орґан партия выберат прямо депутуваных ци они досправды сут представителями меншыны і кєд гей так на основі чого Была бы ту і третя можност жебы член меншыны выберал і з партийного цілю державного списку а навет це выберал і зо списку свойой народносной меншыны Лем же не буде то пак дискримінация майоріты кєд членове меншыны будут выберати реально оєдного депутата веце як решта населіня не будут пак правны рамкы незаконны промайоріту Четверто можливостю є пак то што єм споминал не мати депутатів за меншыны в парляменті і в товды як бы жадны правны рамкы порушуваны не сут ани людскы ани права меншын і як меншына так векшына можут быти спокійны Было бы інтересне Европскому Суду про людскы права подати скаргу на то же не маєме можливост выберати собі наприклад до словацкого парляменту слово представителя за меншыну Бізовно бы сме виділи інтересну еквілібристику в юдикатурі Трибунал в Страсбурзі так само критикує Будапеш за то же покля хочете голосувати за меншыну пак ся мусите реґіструвати чым є порушене право тайного голосуваня покля з третім критикуваным пунктом єм согласний першый пункт выкликує веце вопросив як рішынь то третій є пак дакус абсурдиста Мадарско не є єдно од держав де ся реґіструє ґу меншыновым выборам не знам державу де ся не реґіструє ґу меншыновым выборам Хто маєт власно голосувати у меншыновых выборах тоты котры проголосят ся ґу меншыні ци будь хто хто прийде перед урну і повіст же хоче голосувати Як інча хочеме забезпечыти жебы меншыновы выборы не были саботуваны людми котры не сут членами меншыны Навет це бесідувати о порушыню права на тайне голосуваня єдако смішне бо ікєд не ідете на меншыновы выборы односно орґаны при выборах праці мают вашы даны список тых котры можут голосувати і листок на голосуваня дістанете на основі того же ся леґітимуєте так само не може пройти хоц хто і голосувати Там право на тайне голосуваня порушене неє Розумію же суд лем дал одповід на скаргу котра была подана но рішыня меншыновых выборів не є такє просте як сухе технічне конштатуваня суду у своім вердикті Суд рішыня глядатий не мусит На прекшыткым недостаткам на котры несут просты одповіді мадярску не треба брати за чорну вівцю што до меншыновых прав на о пак на розділ од інчой мадярской політикы в тым бы собі і дальшы краіны могли взяти приклад А трибунал бы не мал лем чісто технічно вырішувати але думати на то жебы наконец не было державом ліпше нич не робити як пак програтий суд Притім досправдовых порушувателів людскых і меншыновых прав ся як Бруксель так Штрасбурґ в дакотрых припадах ани не дотулит Петро медвідь Пряшів