Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Час ратовати
Еп. 457

Час ратовати

•

Опис епізоду

Час ратовати

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Komentarz Petra Medvedia dotyczy wyników spisu ludności w Serbii, które autor ocenia jako bardzo złe dla kraju i dla Rusinów, oraz przesunięcia Serbii za Słowację pod względem oficjalnej liczby Rusinów w Europie. Prowadzący podkreśla historyczne znaczenie rusińskiej diaspory w Wojwodinie, wskazuje na emigrację zarobkową, presję asymilacyjną i problemy szkolnictwa, a także apeluje o realne wsparcie społeczne, ekonomiczne i instytucjonalne ze strony organizacji rusińskich oraz o refleksję w samej społeczności.

Автоматычна транскрипция

Вступне до контролі коментар Петра Медведя Результаты списуваня людей в Сербіі сут катастрофально про цілу краіну добрі з того не вышол майже нихто включно сербского народа а Русинам бы ся было треба перестати ом смотрити як нам в часі чызне наша найстарша вызначна діаспора Пошле днес же офіцияльно другом з найвекшым чыслом Русинів у Европі Сербія подля даных і списуваня жытелів якы проходило минулошого року перенесли ся на місце Підкрислюю же іде о офіцияльны даны і зато і кєд знаме же найвекшу комуніту бы сме могли мати на Підкарпатю натепер є на першым місци Словакія Іщы не так давно у <unk> р по політичных змінах коли Русины знова могли зачати ся голосити у своіх краінах ґу своій народности то была як раз Сербія котра была на першым місци Но тото вже минуло сю Словакія за тых трів выстрілила дочіс о котры Сербія ниґде ани не мала а наша войводеньска діаспора континуально страчат при каждым списуваню Само собом вшытко нас відчувало тому же Русины у Сербіі не будут мати тепер ліпшы чысла як мали в році <unk> Знаме в якій економічній ситуациі є Сербія Кілько люди одходит з краєна за роботом до Европы знаме і то яку силу має асимілачний тиск Но дес в глюбині серця была надія же то не буде аж такє зле <unk> особ меньше медже двома списуванями є про таку малу комуніту так фундаментальний розділ як є про малу комуніту фундаментальных <unk> навеце што ся стало в Польщы Пропаджіня тых Русинів у Сербіі мусит про нас быти імперативом бо бесідуєме о вызначній діаспорі котру маєме од часів Мариі Терезіі Бісідуєме о діаспорі котра доказала выбудувати і утримувати своє школо в своіх часах коли сме мы в Карпатах не істнували котра кодифікувала на розділ од нас о много скорійше свій стандард русиньского языка котра доказала выбудувати своі інституциі доказала породити многоякосных писателів розвивати свою драматурґів а при тім то ниґда не была міцна комуніташто до чысла людей но была аж предчудесно міцна што до духа І зато тото вшытко было можливым Ніт не хочу робити крестикы над Русинами в Сербіі Вірю же од того маєме іщы далеко жебы такє што зробити а єдночасно мі то ани не дозволит серце котре собі моі Русина там доло здобили уж при першій моій навщыві маґічной войводины Але треба собі серйозно класти опрос што дала і як заборонити дальшому упадку нашой комуніты і так само ся звідати де сут того причыны ци де нас тали хыбы Покля бы хто схотіл твердити же тренд є ясний і він ся уж не даст нияк обернутий наопак не єм згодний історичны результаты списуваня ясно вказуют же при добрых економічно социяльных условіях комуніта знова може роснути так тому было і по ІІ світовій войні коли Русины в Сербіі зачынали в році <unk> на чыслі <unk> а в році <unk> тоту комуніту творило вже <unk> особ І так собі дайме пару одповіди на выше спомянуты вопросы По перше русиньскым орґанізациям включно Світового Конґресу Русинів мусит залежати на европскій пути котра бы забезпечыла і ліпшы социялоекономічны условіі не лем про Украіну але і про Сербію Єдночасно влада в Бельграді бы конечно могла роздумувати і над дачым інчым як над Косовом бы видіти же тота політика затля не приносит жадны позитивны результаты скойше наопак а самы Сербы ся обылюднюют власні Краіні А то пишу зо вшыткым порозуміньом про Сербію кєд собі роблят претензиі на територию котру поважуют за властну При Украіні Тубрециі так само нихто не спохымює По другє русиньска комуніта Сербіі мусит од русиньскых орґанізаций у світі чути не лем моральну але уж конечну і реальну підпору а поміч Войводинскы Русины за послідні рокы рішыли много проблем напр зо школьством котре всевеце під асимілячным тиском під сербізацийом но вшыткы остатні Русине ся до тото якос не хотіли барз мішати А то є нам досправды єдно ці нам зістана філолоґія ці нам зістанут основны школы де ся учыт по русиньскы ці нам зістана єдна у суті ґімназия Адже гутому вшыткому потребуєме там мати людей і так наша підпора мусит быти ясна Так само є може час зачати думати і над економічным форумом котрый бы рішыл социяльно економічны проблемы нашых найслабшых комуніт жебы тоты під тиском як заробити на хліб не мусили одходити гет і своіх земель Але себе рефлексию бы собі могли зробити і самы русиньскы власти в Сербіі а дакотры інтелектуалы Вказує ся же політика бундескам раден з Украінцями котру собі так облюбил Нацийональний Совіт Русинів і пару дальшых якос не приносит позитивны результаты про Русинів окрем даякых дрібных грошей на гуляня бо Русины не міцнюют лем іщы все слабнут Результаты списуваня сут ясны ніт не треба плакати бо плач не поможе Наопак треба зачати думати є час ратувати іш є што Не дозвольме собі промарити шансу котру іщы все маєме іш і все маєме шансу утримати а до кінця і розвивати нашу діаспору Даст ся то і то не лем шанса але і наша одповідност котра на Петро медвідь Пряшів