Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Бенеш, што нам не дасть спати
Еп. 196

Бенеш, што нам не дасть спати

•

Опис епізоду

З часу на час звыкне ся коло різных нагод одкрывати тема тзв. Бенешовых декретів. Німці, котры тым в повойновій Чехословакії потерпіли найвеце, властно уж тоту тему ани нияк барз не одкрывають, нарозділ од минулости, і не кладуть жадны претензії. З Мадярями є дакус інша справа.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja omawia powracający spór wokół dekretów Benesza, zwłaszcza w kontekście wypowiedzi jednego z węgierskich ministrów o dążeniu do ich unieważnienia oraz powojennych krzywd wobec czechosłowackich Węgrów. Prowadzący ocenia, że temat jest dla Czech i Słowacji trudny, a ruszenie dekretów mogłoby otworzyć również kwestie granic, w tym sprawę Zakarpacia. Zamiast wracać do dekretów, autor postuluje zwracanie uwagi na współczesne naruszenia praw Rusinów i mieszkańców Zakarpacia na Ukrainie.

Автоматычна транскрипция

З часу на час выкне сяколо ріжных нагод одкрывати тема так званых бенешовых декретів Німци котры тым в полойновій Чехословакі потерпіли найвеце власно уж тоту тему ани нияк барз не одкрывают на розділ од минулости і не кладут жадны претензиі З Мадярям є то дакус інча справа І недавно єден із мадярскых міністрів Уладі Віктора Орбана Арпадияно Шпотапі зновараз провокативно бесідувал о тім же Мадярско буде намагати ся жебы зрушыти Бенешовы декреты котрыма потерпіло по войні і <unk> тисяч чехословацкых Мадярів котры были депортуваны загнаны до робочых лаґрів і ниґда не дочекали ся одшкодніня Бо проз Бенешовых декретів є так про Чешску як і про Словацку Республикы барз неприємну тему Бенешовы декреты сут власно законы котры были выданы в часі од <unk> юлия <unk> р до <unk> октобра <unk> року довєдна іх было <unk> імено товдышнього еґзільового президента Мают Зато бо тоты законы не были одголосуваны чехословацкым парляментом котрий в товды не істнувал лем были підписаны самым Бенешом в дакотрых припадах на них был і підпис резортного еґзілового міністра припадно цілой еґзільовой влады Дочасний чехословацкій парлямент іх ратигабувал в марци <unk> р Самособо ани Нижня Словацка ани Чешска Республикы днесне сут согласны з колективну винов котра ся оплатнила при декретах котры дотуляли ся коляборантскых меншын Мадярів і Німців і панує ясний погляд же то было неправильне рішыня но веце тоты републикы не можут зробити Бо бенешовы декреты то не сут лем розсудкы над Німцями і Мадярями але і много дальшых леґіслятивных переписів штобы могло аж дестабілізувати цілеупорядкуваня границ по році <unk> кє бы ся мало бесідувати лем о зрушіню дакотрых декретів наприклад тых котры покарали і занич невынуватых гражданів Чехословакіі німецкой або мадярской народности пак бы ся могли озвати голосы чом лем такотры і не вшыткы Правда така же реально під тему бенешовых декретів чуєме лем о неправильных кроках Чехословакіі односно тых двох народностий котры Чехословакія по войні брала як безпечносне різико Ночкорнити Мадярів і Німців бы може был тот найменьший проблем векшым бы бы было што з границями Ґубенешовым Декретам належыт і Декрет із <unk> юния <unk> року Чехословацка делеґация Владімір Клементис і Деник Фірлинґер в Москві підписала меджедержавний договор о приєднаню Закарпатской Украіны до складу Украіньской Совітской Социялистичной Републикы значый до Совітского Союзу Кід сут інчы декреты похыбны уж лем зато же іх президент выдавал без голосуваня парляменту пак тот є похыбнійший ішывеце Підписаний є в Юнію но дату має аж з <unk> септембра <unk> року а парлямент одголосувал таку зміну граници котра была доста основна аж о два місяци пізнійше Кібы мало перейти ґу зрушыню Бенешовых декретів Ан блок кєд же ани Мадярскы ани німецкы представителі не бесідували з Рушты лем тоты нашы штобы то значыло односно границ котры ту сут і дотуляют ся нишньой закарпатской области Украіны Думам же рішыня бы было складнійше як даяка Рубікова Коцка Кіднес хтос одкрыват вопросы бенешовых декретів не думам же знать што вшытко є грі коло тых декретів І думам же така дестабілизация реґіону никому не є потрібна На місто одкрываня бенешовых декретів котры порушыли права людскы гражданьскы права народносных меншын бы сме ся мали днезрадже смотрити і звертати увагу на тоты місця де ся діє што сподобне Трусинам на Украіні не сут признаваны права людскы меншыновы а вшыткым гражданам Закарпатской области Украіны од <unk> року коли проходил референдум і люде вырішыли жыти мірно в складі Украіны но з власно автономійом сут спераны права гражданьскы Тіт же референдум доднес не є реалізуваный Не даст ся оправдати то што было повоні зроблене невенным людям до одкрываня Бенешовых декретів Берувселем за провокацию Людям в цивілізуваній Европі бы днес не мал не дати спати Бенеш але неправо з тій котры ся діют днес Ті бы Европа до котрой належыт і Мадярско знала затиснутий на тоты проблемы Цалком бы тостачіло Петро медвідь Пряшів докто <unk>n<unk> котра а