Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Бенеш, што нам не дасть спати
Ep. 196

Бенеш, што нам не дасть спати

•

Episode description

З часу на час звыкне ся коло різных нагод одкрывати тема тзв. Бенешовых декретів. Німці, котры тым в повойновій Чехословакії потерпіли найвеце, властно уж тоту тему ани нияк барз не одкрывають, нарозділ од минулости, і не кладуть жадны претензії. З Мадярями є дакус інша справа.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja omawia powracający spór wokół dekretów Benesza, zwłaszcza w kontekście wypowiedzi jednego z węgierskich ministrów o dążeniu do ich unieważnienia oraz powojennych krzywd wobec czechosłowackich Węgrów. Prowadzący ocenia, że temat jest dla Czech i Słowacji trudny, a ruszenie dekretów mogłoby otworzyć również kwestie granic, w tym sprawę Zakarpacia. Zamiast wracać do dekretów, autor postuluje zwracanie uwagi na współczesne naruszenia praw Rusinów i mieszkańców Zakarpacia na Ukrainie.

Automatic transcript

З часу на час выкне сяколо ріжных нагод одкрывати тема так званых бенешовых декретів Німци котры тым в полойновій Чехословакі потерпіли найвеце власно уж тоту тему ани нияк барз не одкрывают на розділ од минулости і не кладут жадны претензиі З Мадярям є то дакус інча справа І недавно єден із мадярскых міністрів Уладі Віктора Орбана Арпадияно Шпотапі зновараз провокативно бесідувал о тім же Мадярско буде намагати ся жебы зрушыти Бенешовы декреты котрыма потерпіло по войні і <unk> тисяч чехословацкых Мадярів котры были депортуваны загнаны до робочых лаґрів і ниґда не дочекали ся одшкодніня Бо проз Бенешовых декретів є так про Чешску як і про Словацку Республикы барз неприємну тему Бенешовы декреты сут власно законы котры были выданы в часі од <unk> юлия <unk> р до <unk> октобра <unk> року довєдна іх было <unk> імено товдышнього еґзільового президента Мают Зато бо тоты законы не были одголосуваны чехословацкым парляментом котрий в товды не істнувал лем были підписаны самым Бенешом в дакотрых припадах на них был і підпис резортного еґзілового міністра припадно цілой еґзільовой влады Дочасний чехословацкій парлямент іх ратигабувал в марци <unk> р Самособо ани Нижня Словацка ани Чешска Республикы днесне сут согласны з колективну винов котра ся оплатнила при декретах котры дотуляли ся коляборантскых меншын Мадярів і Німців і панує ясний погляд же то было неправильне рішыня но веце тоты републикы не можут зробити Бо бенешовы декреты то не сут лем розсудкы над Німцями і Мадярями але і много дальшых леґіслятивных переписів штобы могло аж дестабілізувати цілеупорядкуваня границ по році <unk> кє бы ся мало бесідувати лем о зрушіню дакотрых декретів наприклад тых котры покарали і занич невынуватых гражданів Чехословакіі німецкой або мадярской народности пак бы ся могли озвати голосы чом лем такотры і не вшыткы Правда така же реально під тему бенешовых декретів чуєме лем о неправильных кроках Чехословакіі односно тых двох народностий котры Чехословакія по войні брала як безпечносне різико Ночкорнити Мадярів і Німців бы може был тот найменьший проблем векшым бы бы было што з границями Ґубенешовым Декретам належыт і Декрет із <unk> юния <unk> року Чехословацка делеґация Владімір Клементис і Деник Фірлинґер в Москві підписала меджедержавний договор о приєднаню Закарпатской Украіны до складу Украіньской Совітской Социялистичной Републикы значый до Совітского Союзу Кід сут інчы декреты похыбны уж лем зато же іх президент выдавал без голосуваня парляменту пак тот є похыбнійший ішывеце Підписаний є в Юнію но дату має аж з <unk> септембра <unk> року а парлямент одголосувал таку зміну граници котра была доста основна аж о два місяци пізнійше Кібы мало перейти ґу зрушыню Бенешовых декретів Ан блок кєд же ани Мадярскы ани німецкы представителі не бесідували з Рушты лем тоты нашы штобы то значыло односно границ котры ту сут і дотуляют ся нишньой закарпатской области Украіны Думам же рішыня бы было складнійше як даяка Рубікова Коцка Кіднес хтос одкрыват вопросы бенешовых декретів не думам же знать што вшытко є грі коло тых декретів І думам же така дестабілизация реґіону никому не є потрібна На місто одкрываня бенешовых декретів котры порушыли права людскы гражданьскы права народносных меншын бы сме ся мали днезрадже смотрити і звертати увагу на тоты місця де ся діє што сподобне Трусинам на Украіні не сут признаваны права людскы меншыновы а вшыткым гражданам Закарпатской области Украіны од <unk> року коли проходил референдум і люде вырішыли жыти мірно в складі Украіны но з власно автономійом сут спераны права гражданьскы Тіт же референдум доднес не є реалізуваный Не даст ся оправдати то што было повоні зроблене невенным людям до одкрываня Бенешовых декретів Берувселем за провокацию Людям в цивілізуваній Европі бы днес не мал не дати спати Бенеш але неправо з тій котры ся діют днес Ті бы Европа до котрой належыт і Мадярско знала затиснутий на тоты проблемы Цалком бы тостачіло Петро медвідь Пряшів докто <unk>n<unk> котра а