Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Жадна револуція, честованы
Ep. 561

Жадна револуція, честованы

•

Episode description

Жадна револуція, честованы

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja komentuje zatwierdzenie możliwości sprawowania greckokatolickiej Boskiej Liturgii na Słowacji w języku rusińskim, przedstawiając to jako ważny moment dla Rusinów i odpowiedź na potrzebę lepszego rozumienia nabożeństw. Autor przywołuje wcześniejsze prace nad rusińskimi przekładami, zwłaszcza ojca Františka Krajňaka, oraz wyraża opinię, że rusiński przekład nie musi wypierać języka cerkiewnosłowiańskiego, lecz może ograniczać słowakizację i realizować prawo do modlitwy w języku ojczystym.

Automatic transcript

Вступне до контролі коментар Петра Медведя Тоже Рада єрархіі грекокатолицкой митрополитной Церкви на Словакі схвалила русиньской літургі конє історичний момент Він може выкликувати вопросы але реально не чого бояти ся намісто емоций бесідуйме о фактах Кєд в році <unk> был одпремєруваний документарний фільм Воскресенє Народа єдном із респондентів был отец Франтішы Крайняк Тот там бесідувал о тім і то было важне свідоство же кєд в <unk> роках учал і з русиньскыма тлумачынями літурґічных і біблічных текстів бо то зато бо му люде самы повіли же церковнославянскы не розуміют словацкы не хотят украіньскы уж абсолютно ніт а хотят по свому по русиньскы То было в часі коли русиньскы народ офіцияльно не істнувал коли Русины не могли ани снити о тым же раз будут мати кодифікуваный язык і коли на мновых селах дяка прословацкым священникам даколи аж аґресивно запроваджало ся служыня на словацкым языку Од Сакрайняка нич із того не знеохотило і дальше вєдной своіма спілпрацовниками робили діло якого може іше ани днес не знам реальну ціну а вкаже то аж істория інтермезо То чому розумію товды отец Крайняк але не порозуміло наприклад товдышне виджыня пряшівской єпархіі розуміли і в Споєных Штатах Америкы де у <unk> роках коли пітсбурґску митрополию ввіл владыка Штефан Кочышко вышол в Літурґікон по русиньскы На жаль він был уж при владаню языково постарілий а што є головне він пришол пізно медже Русинами там уж домінувал анґлицкій язык Даяка зміна прошла по <unk> році дочекали сме ся і даякых офіцияльных позволінь на русиньскы літургічны і бібличны переклады але вєдно з тым дочекали сме ся і метаня дрыв під ногы жебы лем ся барз некє кєшыти з тым русиньскым языком в церкви То доказом є і факт же літурґіком чекала на схвалиня од руку <unk>Азохаме історию історию Русиньской літургіком єдный з фактом Центер Літургічного Жывота Божественна літургія може служыти ся од першого авґуста комплетно на русиньскым языку Чом є то важне і што може тото огрозити Владыкове у своім писмі котрым дали позволіня на литургію пишут же треба памятати на тото же наша територия є тісно звязана з церковнославяньскым языком котре ту пережыл многы сталітя як прямий одказ на святых братів Кыєла і Мефтудя Правда Но єдночасно критично треба додати же велику шкоду же ся на то не думало опроважыл словацкы язык А то в дакотрых парохіях аж так твердо же днес там неч по церковнославяньскы неє а молода ґенерация уж не знат ани літурґів одспівати по церкву на славянскы і ани не будеме бесідувати о такым дачым як утреня цивечуня Нашым припаді навспак Русеньскы священници ясно бесідуют же вытискувати церковнославянскый язык не хотят Буде то на священниках на віруючых на дакым компроміси ція буде служыти по русиньскы ці ся буде служыти лем по русиньскы або лем дакотры части або ці ся буде служыти на церковнославяньскым языку но мінімально мают люде ґу диспозициі офіцияльний переклад вдяка котрому можут порозуміти тому чому уж по церковнославянскы не розуміют Навет служат ся на дакотрых русиньскых парохіях уж тепер тайно по русиньскы але ниґде не щезнул церковнославяньскій язык а жаден священник не буде боронити в такій парохіі кєд хтос хоче мати в інчанку ці похорон по церковнославяньскы То є так само цалком інча ситуация як на многых словацкых парохіях Літургіко неважна і зато бо тото реальне средство гамуваня словакізациі Не заперайме собі очі перед тым же реально многы люде уж мают проблем розуміти церковнословацкы язык Хоц минулости поскаржыли священикови на веци по словацкому рецепт быв ясней будеме служыти по словацкы Тото скінчыло Кід реально выникне потреба жебы не служыти лем по церковнославяньскы пак тує в диспозициі русиньскый переклад На русиньскых селах де люде голосят ся ґрусинам мают тото саме право служыти і розуміти літургіі котру хочеме дале утримувати і на церковнославяньскым языку в языку материньскым І тото будут мусити акцептувати і священици не як дотепер такой дати словацкы рішыня Но і на конец неє жадной причыны бояти ся Русины никого не будут тискати до хоснуваня дачого што не хоче але на другым боці наполняме своє право котре одбогадане каждому народу молити ся у своім языку включно найважнійшой части літургічного жывота літургіі І навет це як раз з тым тримаме ся одказу Кырила і Медтодія котры не зробили ниж інче лем язык народа зробили литурґічным языком Не одбыват ся жадна революция чыстована то лем Русин вдяка котрым на тій териториі істнує тота церков доселяли тото што вы вшыткы долкула уж мате Істория забуде тых што тому боронили але не забуде тых котры на тім робили на прекшыткым страстям та Петро Мадвій Пряшів