The archive of
Lemko radio

Витайте дорогы радию слухаче гев міри ґлоргар з Заходу зо свойом авдицийом та в горах Карпата Хоц то моі реляциі нагрываны сурсы з Аходу то заєдно споминаме на Лемковину про дидівску землю вшыткых нашых люди де бы они не одышли і де бы не были розметаны в шырокым світі нескы запрашам на програм котрому єм давно головок лем няньовой хыжы барзміжали Запрашам до слуханя бесіды Тотраз підеме до школы Ходили сте до школы Чого сте ся в тішколі вчыли Я ходила до школы Першы клясі як єм зачал ходіти то іщы на табличках писали ме не так долго але іщы ме писали На таблиці і змазалиі доміл заданя по тым зазі Так было долго так як бы пілрока лем або як такус Але мы ся вчыли так польского мали ме польску книжку і мали ме лемківску елементаш так ся звало Не з тых двох моі рахункы То было в першій клясі і в другій А тот елементаш то напевно был лемківскій Лемківскій по лемківскы было писано але был і польскій м а то не было припадком украіньска кєсокнижка Да а як было написано на і там видіти не знам елементаш елементаш тай але по лемківску мы чытали там мы чытали єм ґадаме не чытали метакы іначе лем лем лем так як гадаме на чывальство украіньскы того чляс по лемскы по лемківскы по свойому по свйому Но і рахункы а в четвертій клясі сме ся вчыли історию ани з ней не знам З той істориі вытай памятате вый н а памятате хоц і дакій вешых якого сте ся вчыли в школі Таку спамятам але тоте тото уж не поскладам Спробуєте і коліґі кумаха Більны коні і кумаха кониковий жытя миле співол веснул літо ціле аж наспіва і зима оглянул ся вже нима Ни листочків ни пахучых коринців Як же мені жы зімувати серед пустоі хаты у сусіда была слаха запопадлива комаха в ней стіні полни блодній і коморы як высокы мают хліба на три рокы Айшы деякій памятали То се бы треба было припомнути жебы кус ся даде знал то такєм тото знала ту Не памятам такых вым та ты вчыли ме ся вчылиме памятме ся вчыли Яло ся так бо хцувасні дойти до того чы высе ся направду вчыли з лемківской книжкы чы з украіньской книжкы В тоды мі веш мі дуже повіст А вельше дяків вышол но там сут такы словакы з украіньскы никотры Рота та сут бо лея знам так і такім пасував ціяня тото єдным але так як як з ерементажа татак мама іде до церкви тато іде до ліса там Марися ци там якє было пасу іде до школы там так было писано Тобо тато а на няню Тато Тато То так ме тото ґадали І кільку років сте ся в Чылюшкой В першій клясі рік другій клясі рік третій клясі два рокы ся сіділо А в четверті ся сідило три рокы бо ся вчыло вшыткого сім років але так тілько было тілько было клязы тыко перешол з четвертой до четвертой але другій рикну і третій зас і вышол апатувал Так так так тото выглядал Добро сте ся вчы Я ся так барз добрі не вчыла бо мі не было так барз шы Сестра моя ся щыя ліп добрі так ліпше ся вчыла а я ся так не вчыла бо єднам мене барже інтересувало жебы дома зробили Жебы ме зграбали жебы ме посадили жебы ме покопали жебы ме были злюми і тым так взмамом жебы мамі помагала і так было веце тото А вчыла м ся што м переходила і тото але жебы на ґажня Ба зінтересувало жебы м хтіла ся вчыти деня А родиче вас м нагваряли та іде мали сідима до школы родиче не нагваряли бо той не было іх і ниякой оказиі товды выну як я ходила до школы Нич не было так ани тоты научытеле тайны не пильнували барз бы то знате то было вшытко такє такє такє тото война то было переяте было войном І так же Як дізі сестра так но але по тым ту як бы приіхали то она пішла на кузея і анія них Мам ґаздивку А як выси споминате тоту войну <unk> Я припоминам тоту войну Знате Я не зазнала біды бо Были родиче были не было мі біды лем стравы Вы так ходили І бандеровси ходили і вшытко ходили І Німці ходили в ден і заберали люди люде ся ховали Но і што Еучытелькы ходила м спати за два рокы до школы бы сама была пані бояла ся то по мене ходила так школа была од нашого дому як ідят тому до тамтого Та я за дорогом Ні на тій самій на тым самым дольно та по ты самы строін недалечко Потистамі але тако єй як єдно тамтого дому І унасе ході опо мене гвечер Уж спати є меньшы то я си я за два рокы гній спала нич в нич ся сама бояла Моє колиси раз пришли рускы уж уж ємці то уж той рускы были То виділи ты тоты двоху рускых же она сама а были гнас тоты рускы в Рыдичах і потім за ньом она ня пірмала з дому А іщы ге была бурлярий вернула ся голодна была є поє Марийка бона так ґадала барже з украіньска боля была Не з Украіны але з тыхів десі згоретам Знам як ся пише і знимку маме але в сестри єст забылам Як си припомнете то повішта не припомну бо забалям ся чысто розвитни як ся пише Но што під тоторуска пише за том новчы Но е І она до няня повіла як выходила повіла жебы іх затримали жыво насий зіла Бо множы єжы маю ухоту на ню то были рускы тоты І они нашы хлопы іх там почестували по погостили щю посідили і а мы акурат ся она акурат і міст далай штобы я іщы не вечеряла і сама І зіла і раз два але але я такай суглупо была я іщы не знала вшытко і она тоту вітну заткала коцом А мене за кафей Кафель так стоял што таке такє было прядчынь Джюра за кафель а уж кобыли постелены ся Маріка сховаме бо ориту будут дуркати і так было а она ся сховала до шафы а мене за кафель І гне гне тото было так бы знала же же уж будут выходити і гримают гримают так гримают до двери так потім гримали такто гримали тако потім кольбами гримают уж так бют фест но але нич потім світят до вікєн До єдной хыжы покою до другого бы тови як сут вікна од дорогы од подвірця было з кухни і свій і тота є зачала плакати маґа марика не плач бо они ту не придут Я лем же нас забіт дото м ся бояла же нас забіл карабіню маючы конодным боял ся чловек такого іщы А кілько тема то років Но такілько мам років нотат іщы іщы м до школу ходила А першы діті такы не были як низкы першы діти были дальше ся вчыли Такы не были мудры і няньо мама ся не бояли воспустити з том научытельком жебы сте ішли до ней до хыжы і нівы як бы обыли як были тоты такы банды то они мали такій такій сиґнал Такы дзвонкы си поробили сусіде што єден до другого дзвонил як бы пришли до нас то єй я потягла за мотузоґіі і там дзвоніло то там сусіде знали Ту они уж дзвонили так дзвонили но такє было Іштом повіжы а потім зачали стріляти і кричат Пускай быс за стрыю застрыю трішат пускай бы за стрылю і нашы хлопы істрикоі няню вышли з дому і пішли за нима до школы І попросили жебы она пішла до руналі не має дума Жебы не дуркали і не стріляли Но і так потім але пропляли та як під вікном як чорт пішли і пішли та насышли і мы потім пішли спати до нас на пац Спале мают рана на писм Бо наґада як они ся вернут на нас пострят Най так были Рускы а вернеме ся іщы до Німців Яґлу памятати тот час як были Німцы іщы в Брунарах Ус там копали сте декыровы окопы окопы копали бунары то і я Не была в окопах Але ночували нас люде што ішли з тыхів з горы но товно ночували некотре было бо то было далеко ходити на вечер тількы свін на піше і назад жебы с был на годину од котры годины мусіли уж так копати Вытаю і ішли як так было в выселі зимом была І выходили з дому Іщы іщы было темно тыр може о <unk> годины не знам Видіти тіж не знам бо го копа єм не была а до Німец што імашы вашы няньо ходили до копів Не ходили моій няньо были шолты сум Лем Розказати музіли і іх были за то Казали мленці жебы тоты камені люде побили бо уж не было тото вшытко знам но і няню не хтіли я в сусіда лосили тото жебы побити нота хто ви хоц якє побыл та і што із бруса камін робил нон жебы лем было же же робил но кази ся ратувал но знате як і як єст біда то є біда Но і няню не хтіли розбити Як я дітже акурат в Глошли і мли не зєзну то єден де си треба жыти помедже зусідів жебы мололи і не хтіли а мы были гм з няньом там не пішли як Як дівча тіскано діти такых векшета німец іщытани ІНони не будут быти най си розвє сам ґазда а він єй о тот ду абыл такій як Анци Крист скочыл як взял колюґу тот каравинь тотом грубым том польбом ехту рыпнул по голові кров іх заляла на уха наниз гук кров іде мы зачали плакати рявчали ми Ту нас потім выгнал Он як Росиянино ті самій столиці іх звіхне тото не виділ ом то не поім але як кров і штом виділа ту розбил єм тоту хту тудеси іх выдарил І потім каже бити Як стали то потім били потім розбили тот камін але го розбили так а ся не плакати все Розбили його Блажуджу розбили його на двоє а він іщы каже раз орегляйте як буде молу і так є буде молул бо уж єст розбитий а потім ня іщы В другій денці взіят збили обручом тот камін і так што стисли сильно і везли до потока і там ме ходили молоты муку бы не было інчого рады Чыта бы тото памятам добру селеч то з ва даря водит нонсо старяле крачні сой співа Для ты што тепер влучыли наше лемківскє радийо припоминам што гнеска бесідуют з паньом Марином Матійчак з хыжы тіж Матійчак Пані Марина нискы мешкат на Чужыні в ґавронках малых што ся находят недалеко Рудной на Нижнім Шлеску а родом сут з чарной на рыні Лемковині де мешкали єй родиче і дідове Прошу слухайте дальше Мирко Воргач зо Заходу Як єй малий до Німец то тиж товды што я памятам бо так ввеце виділом але но то мій брат кузін то грабал так зерно під потоком так за церклом в тоту сторону та а они ішли у вічу По тамтій стороні І я потым виділа же і дуді і бы тизєм там помагала лем так помагата поресла роздавати тотом ной грабати З тебла зберати бы там казали жы з ярно не выставу то треба зберати І клічу так ваню бо волкы ідут по убочы Він ся призвір як грабали я ся крыли хупческа такы кавалярка Но ся посмотрил до потока було близко пішол до потокаю і потоком о ней уж не ходили Німці а другы єжли паден А тых єм не виділи лем тамтых А тоты уж недалеко были то іщы кустам горі зімали А другого зімали Уж высше там што уж не чути было голосу не осмотрили бо то было само што люде грабали бы а повода атака втікал втікал до плытока они стреляли але го глопили до дес іщы іщы єдно жебы было скєруваня таж бы Но Я го го го го го го го го го го голопили архо взяли так до гнескы гони Брозуміл ваш няню Якошотис Мусіл вызначыти когоси до того жебы поіхал до Німец на роботу продав вызначали але сес самы няню не вызначали такы комісия бы вас зысела Тот глуп был тот глупыл тот глуп был моє та радували де або вецеє люди де або жебы такє Втяже было або што то уж вертали тото знам так Но і деве ся люди нота того треба зяти до того не возмете мате єдно дзецконота го не вызначат Но то низі си та вызначували а потім втікали уж То як уж зімали то Німці Каралень а ты што вызначували то они іх давали до ґаздів до дороботы то тым было людям добрі А кілько люди З Вашого села пішло до ню та ікали я знам татар было шпорахувати але то вызначали і <unk> было і <unk> і <unk> то найменьше зо села То з Вашого села пішло пусме де вызначували Але іщы і люде не было тілю іх втекли іщы ся вернули з ґрибова іщы іщы і іщы з Кракова втюк ту капусіньскє о был то втюк такій фелимон з Краковтюк інці до той хыжы Впроваджали Яслем был під дорого І того Кракова Но то ішол пише Ничто ґвернул до села дверну Іто не взяли го заста ішол кориты ко позінях по покрякови но так так так так так так так так так так так ся нашол сей то не глядали го по тым то чловека же він Жы был записарса не влядали уж по тым деці надале доброй до зас вызначати но до вызначыли єден тыжнен тіло два і зас другы здобали тоты тоты вшыткы што поіхали до Німечыны на роботу Они вернули з Німечыны Вшыткы вернули Тоты што порой поіхали на роботу то вшыткы вернули Нихто не згынул Лем што як бы захворил бо што тото так атаня тамні такы такы тоту вернули Іщы і везли з го зо собом богатство бо так як швадяр мого хлопа Ду він іщы якысий коник взял як ся вертал і пули віз наклал і полотна і убрані і будил так што вюз тото домів готові по повіні в Злабрали Полякы одобрали так А з вашой а з вашой родины дахто трафил до Німечыны на роботу ну трафил бы та якы кым хлопа браты были два єденіщы жыє в тышовицях Но та і іщы там Звансяців Ну были были там не было родины Там як я міг тото або деци кульчыкувати обыдву ци ж тото што то тиж памятам як то аж бляз не могли кульчыкувати хоц де ня там приводити трево люде кляли Але то не было чого кляти бы то сами ся векляли бы то не было выйсця Вшол ты з не был урядником выконавцом такым што іх ся досталы А тоты люде што поіхали нам до Німечыны і вернули то як оповідали Мале тяжку роботу легку было як я тоім ся тоты оповідали же ім было барз добрі Они были в ґосподарах то были трьох з родины трьох з родины тырьох роздах єднім селі были в ґаздах были І было добрі На урлопі были Воду святили знимку новы такы хлупы пришли в прибраных влашых гарди Но і сто можу з той роботы вернути на плака на свята вызел од тото але мал ся ставити на тоту і на тоту дены Але были Были на Уропі так урропы і дале но тоты памятам видите А того што зімали самыжого Лягрив Кара Бо як бы пішол то бы пережыл а так взяли до докары уж і замордували бы што інче Як не вернул то уж не было листя треба слухати тая дішколі пана шуты сум были но але были такы тіж были хлопы было іх певно <unk> што позоберали ся о войну і одтали Вы тот тамтоды радили Жебы было добрі то Жебы не было кривды жебы не было біды нольне не хтіл нихто А як і б притримали човех холо вшыткы мяс і тоты бы банджореях ходили то што в тім мыслити Браты на свини лежал і там было же він лежым на свини зарізали під ним із забрали а ти сід і плач Не питали ні коровы в крали ґлані вкрали Май така была дом доброта і чоловек такє такє пережывал такє што втікали люде о то його по ночах грочували і полу вочыі під черехньом і піт і під смереком іху і хоц де Апуйште Ночами банды продам Нові што то были за банды што то были зо банды Хто зна якы то банды были по польскы ґадали єй польску мундуры малий І то што они робили Цю ми ся переґераляй цим што тоты люде полоскы ґедали з тых з тых листолізали по польскы ґедали по украіньскы Але ци тоты самы были то хтя было розпознати Автора выгада тоты пойли ся партизаня тоты Слідили партизанів Но і такє было Єдны другы брали од влазіджыня рупека Шотіли так тото так што ім треба было то брали они ся не питали Ріж ми і зробили сте свинів забил єм Данько Ґада Але ну то што нам дате то нам дате тоты по так дале по украіньскы Што нам дате то нам дате а як не дати то забереме вшытко Но і тото Ан выповідат мам в пивниці з Шафли хотте і силысти штом треба Знал добре же заберут Але поя так солоні не мам было бо єм зробил сало зо солніны А тото жме кус ззєли Кобасы тиже мам бо єм не робил невеликє было Но і што Пішли тоты не вкране не взяли Пішли врубал бо было передня шынка і куста дясапо тото поховали ме але тото было не жубал єй векшыполинку лишыл а меч узял І пішли но то то то то то то то то то то тоты може і были фразна якы были А тоты што што покрали но то покрали та і буде покрали няньом мали нову буде то они тіж ся купили коли пішли жебы было бомбор то ходило ся в деревянцу по тым то так як ся напіді де така белькал Та татаміняче было як дубыту такє гарше там такы бы складаны были на тым поучыщами да пішли тым позберали взяли Циняю часто злы до міста Даден Торг І як ходили якы циняньой зди на ярмарк но то ходили на Ярмак ходили Як ходили і часто доходили в Ґарлиц до Ґрибова І по што не доходили понедільок до Ґрибова вітовых был ярмак в Ґорлицях Доходили но засе треба знати на ярмаку Аль што до роби чым гандлювали А чым гандлювали та ничым не гандлювали лем лем купували ся высе треба было бы то будували та се треба было то лапна того то тамто то а такто на пінязі тота з гусма добрі была то о то з збыком то з короном то то там явівча то там теля но і такє себы то луцю вытремы пінязи Та си требыл Іси іхли І продавали і нич не продали і купити не купили але были і пришликєв А удало ім ся такє даш же в дорозі напр і напали забрали шытко што мали так на весіля несли палюнкы на хербеті в пєцаку на моє то вшытко ім подобрали уж єдно село лем мали прити На граници на верхы вшытко Ралей Пришли з голом плецяком То што ся здуженавысі напили Тати ж робили кусуткы робили но але та требу купити новы діти якє были карди ся боял карді ся боял был і одобрали І я як іхала з нима раз з Ґорлиц взяли ня то нізєм не виділа Ґорлиці бо на Лозім сідила няньо мали поли жебы з дзядком ходили і жебы му вказували лем ту сід на лозі бы цо пильну жбы дахто не вкрал так было і сідіме на тым возі і бизєм в груці трімайтем ся бояже жебре Но то іхали ме домів а тоты уж банды ходили іхали ме іхали на устя бо таді люнний плетя А товды был іщы єден бакыні няньом ой крас Лисий І Але то тяжко Туню пунлі звезли лапна І ту як ме пришли медже потокы як до Устя до Чарной і такы знате тоты хровачкы ся світят Тоте святояньскы циякы зовут і я ґане міняю Певно бандиты ходят бо світят лямпками а они то тоту не дам а зачало же буде ляло і они так си збыхли Я лем чула они не гнали до мене же же буде жебы м ся не бояла Онидає тото ній тото то сут такы мужкы так по єлемі тото ся не бік же туж нас украдут І якы зачало ляти онисі збыхли так же ся бы де палило Так такы так так сами до себе же ся буде палил а я зачала фокати ям яси думажы нас спалят же они мі не повели ле же нас підпалят напред того спалили хыжу В Лемківцім знала же палят І зачалам плакати я вниге чого плачеш Як вам бо ся спалиме та як ани ґедай небі ся не спалиме ся они познимали тоты такє што жы мали коня накрыти такє іщы Накрыли той ліс жебы даякы горітом гором вытягнути я по тым уж долину та уж буде майка ґадає я лем ґадал ит Я ниж не ґадал огляєте Аґанґ Я чула як се ґадали же ся спалиме же ся спалит А они ґадає міже же то ся лаґно спалит Не біся нич А до чого тото лапну сте выжували Нотавы до будову Мы уж таку хыжу будували што уж давали лапнуй дрия не было але підбуркы были высокы зараз мам вкажу знимку гарду хыжу будуває таку уж велькы вікнає є тако Но поглядате то знимкы такы были высокы як пітотреден З каміня вшытко з каміня І поміцю ті поглядате то знимкы А той шкурок гадале тоты з родині не Але жыла в горах тота внучка там є в горах у то акурат тыжден мал ледзецкой як ме пришли тото єст Тото лем родины отуча нашыте мою кукаригатом Ту до церкви дорога А ту кузин Штефанів з Склішовом ґамбаль Так знате може Ни і Штефані Ятам тото я то уж мене уж познате так А ту для церкви ли стоіме Оту єст церков щарний позуйте же сробил з ним пусто з файно зимка Церков Крас Церков Крас маме Не нищыли єй нич доложыли єден образ тот што такій польскій што і сушли соспісукєнці Но і а так нижны нижны увяли бы там уж десі заборонили Консерватор Певі Забытків Так А Тілько што лавкы зробили А лавкы то котри особы Лем ся змістит бо то церкву не велька жебы такы велькы лавкы были а лавкы зробили бы лолы Гнас не было стояли люде хори єст такій маленькій А ту сут царскы дверці такы Тілько вшытко памятам і вшытко знам жрандоль тот сам што был вшытко іх свічникы тоты о жырандолі але єм не знаш што на дверцях єст ци зміі ті короны Тото хто меня забыл том не знала А же тевас виділа то знам же корона А ту перегим то аньо то Андрий Тот Андрий Той його дідо был в теляргофі Родина до мене Кузін Звіл світ Малині його няньо і моі няньото кузинове І по братіі по сестри на те єден з бразів єдну сетру другій другу Хі такы велидина О єд наша хыжа хыжом з брукатыс хоц ой мене схован смерт Єдна ся хыжа І негарда Така хыжа Кразка тот тото ты а тото тіж было на самым початку Дак медже Тото зробил Зото доробил ну а тота хыжа была там Але тото вікно ту было а він іщы зробил з тамтой сали вікно Там іщы вырізал А і тот ґанок непоставлений си был Бо было так Іщы єст є іду до Певниці та буде дале винно як ся під муркыма невинно Тоту єст тот тот тот ґаночок зробил о і тото на дасі зробил Бо мы дума з той стороны є світлиця як то ме з дома звали а ту была кухня і покій і колиш такій великій то він тераз такій як єм была а мі так жаль было бы мам не давани цукєрка знате так бы ся зробила Но паніям виділа бы ся так наровили То з той сітлиці бо сітлиця была велька такя як бы вы тото вытака велька была гарна Вшыткову а такы будуваня бур на дняв котопло Деревы Валіцкє і зробил што перебудувал Як бы му треба было сінний пригородил зато м готово будували виділ такы великє там певно буде А ту были была кухня гарда велька і другій покій як теразови нам вызвали комора І сітлиця такій покій то сітлиця а там куната Так то называло І він тераз ту робит в кухни робит лазєнку іщы то сільний пригородил там двері зробили і надвір сут двері але сут за хыжу двері І кухні з той кухні Вельтей до покою ту были дер І ту сут зас двері А ту сут ту сут два вікна ту за деревом тото невинно А ту тот ґаночок поставил бо а іщы не было сходил Ай і зо світлиці тераз перегородил А выґдате о тым што має трас тоту хыжу так так так так так так так так так так так так то єст моя родина В што м м м м м місці я будувал так так дале тот тот тоту хыжужва не маєте якій польскій осадник так так там там мешкают Полякы а тоты То были табусі а тот табусів сын має жену то має скункови нашу то хоскійо было до ньой легше та єм было легше діло бо они уж мал не вмерли за том Ма і ту сат такі гарди сагарни малиме оту іду до сходалиі До пивниці підхыжу А то іщы де єдно шыже до перниці не бас хтіла жебы мы ішла але я іша сяди ліж Я б ня там сперала А ту Тоты двері то під світлицьом суд А під сіклицю мяньо зробили такє як ґараж Санкых пыхали віз то были ту были такы такы такы двері але він іх певно зузіл бы тоту Віз бы ням вышол так запевни але але тота Дзюра є тото тото він зробил а він зробил певнічни с то зробива А ту ішы єст пивниця о ту быдеі іщы бы для самой пивниці і уж кус змінена уж же не єсте як поту ходывы такій такій підмурок велькє а тот підмурок тераз такє зробило ся брыткібо взял го отринку лол а мы зробили так што якы де єст камін То так о описали о так о крило то крило але каждаш парапа розміл тарисло а камі будну а камін буйну Но а він тото выдрикувал і тото одлітує як от каменя то Ям ся попризерала як повырізувал якєц Дроє дерево якє смоляне же мож на сму з нього в іщы брати Та так ся мі жаль зробило аж як тото выдалей мі сынг дало чоколяду ґа не дале конеци лям і нич така бриця зробила Та мі жаль было не молом долго ниж в тым дудни не могло мы Кам та зроби о тома той Боже Не хтіл м дати навет цукерка А принесли ми тай мі был там мі было жаль бо тілю ми ся наробили а няньо ся там наплакали Они продава тоту хыжу му давали і за тамту хтіли заплатити жев Лемків жебы ся выізді жебы ся вернули Так не могли прижыти такє было Не могли си купити даде інде хыжына в горах Як цілворо тоту о не піду они додачы ани свойой А ту пришли додбати ого Но до тату іх так примусили нас дали до Старой Руной Припоминам што гнеска слухали сте в радию Лем ф mругу час споминів пані Марины Матійчак з хыжым Матійчак котра на чужыну до Ґавронок Малых недалеко Рудной приіхала аж з Чарной на Рыні в Лемковині Дякую за увагу і запрашам зас в четвер за тыжден на годину <unk> на тацю час споминів з паньом Марином Мирко Воргач зо заходу арґезиі раросде грусит фачку не всем