Archiwum
łemkowskiego radia

Владимір Хыляк Повісти оповіданя Том ІІ Руска Доля Частв розділ IV На рівнинах європского саду той так щедро обділеной дарами природы Ломбардиі гейбы лем она была облюбленым чадом Божым Проходило днес необычне видовиско де колиси ратувала ґазду дородна ряса зерна там днес не обяте оком множество люди Та што то за люде То не чада любови а післанці ненависти Не ангелы миру з оливковом голузком в руках а люде зо смертоносным оружом предвістникы войны предвістникы руіны Хто не памятат <unk> рока коли то галицкорускы полкы мужньо боронили чести австрийской імпериі пред гордым Франком і йому послушным васальом Сабавдийом А бороли ся нашы діти до посліднього удару серця до остатньой каплі кырви Плоды землі были першом жертвом запеклой войны розкішны оранжы і тенисты каштаны легли під сокыром не преблагарного воєнного звыку а пишне квітя Іх было подоптане жолнірскыма боканчами і кінскыма копытами Першы были погоснуваны на ставліня бараків і на опаліня другым припала смутнійша участ выстелити дорогу до смерти В єдным селі в Тісній Іздебці лишеной через ґаздів хыжкы де сонце з трудом пробывало ся через засмаруваны выкєнця цідил мужчына якому ішло під <unk> рік Одітий до офіцерского мундуру котры соготам галицко руского піготного полку Пред ним на столі лежали два листы Взявшы до рук єден з них наш офіцер призерал ся му долго з цікавістю а при тым з недовірюваньом Бо по обох сторонах коперты насіяне было множество почтовых печаток з переріжных міст вшыткых коронных краів австрийской державы Лист тот нич дішол до рук адресата вандрувал як видно необычныма дорогами Покывавшы головом офіцер рішыл ся розпечатати го лем пізрил на підпис зачудувал ся барз а кєд прочытал першых пару ленійок на його лици одмалювала ся жалістна туга котра при кінцьовых словах листу перемінила ся в найболестнійшу боліст В такым стані духа схватил ся він другого листу котрому уж ся ани не призерал лем лакомо ґылтал очами слова писаны тремтячом женском руком Прочытавшы тот лист долго взерал ся до него та остолпілы його очы не знале на што смотрят лем по блідым лици мож было здогадати ся же душом його обладнули ріжны цілком собі протилежны почутя Кукнийме споза плеч офіцера на тоты листы В першым прочытаме Дорогій Пане Од часу коли лишыли сте нас не мал єм од вас ниякой вісти дармо мал єм надію же по шкільных вакациях вернете ся ґу нам Барз пізно аж по кількох роках довідал єм ся же выйску Не буду описувал дорогы яком я місце вашого перебываня однашол але з вашой стороны вшытко єдно негарді жебы доднес не одозвали ся до нас Выбачте тот докір чловекови котрий Вас любит і при тым знає же николи і ничым Вас не образил Люблю Вас як рідну дітину Товды мали бы вы одплатити ся мі любовю сына тым більше же остал єм сам на світі Старий сирота жену Богы взял Штефан кєд втратил в Вас певного провідника стал ся зас непоправным ледачыном і як такій гымер в нужді і на чужыні А дівка моя Она тіж вымерла для мене лишу близшы околичности жебы наново не ятрити раны котру мі невдячне дівча задало хочу забыти же мал єм колиси дівку Як скоро можете восте урляп і поспіште в моі обятя потіжден нещестного відця хоц капенком той любові яком любите свою матір а я буду до смерти щестливий В суді зложыл єм тистамент котрым чыню вас неограниченым наслідником і властительом мойого маєтку і принимам за свого сына Не одмовте про Бога майте на мене взгляд Ліпшого Ясина не можу мати Я поглибял сой колиси же Вас в парі з маричком пригорну до свого вітцівского серця знал єм же вы ю кохали Та інакше ся стало Днес был бы м без совісти кєд бы м желал жебы сте честным своім іменом вкрыли сором дівчатай жертвы Я не смію од вас просити Вы безвзглядні моім сыном Спонагляйте ся з бодай єдным словом потішыня кєд не можете самы прибыти ґу свому вітцю Михаловы Брадачови Другій лист голосил так Коханий брате Не повіриш як солодко припомнути сой же мам брата котрий мене зрозуміє коли нихто з силы мойой любові зрозуміти не міг котрий оправдат мене коли вшыткым я осудили котрий не одрече ся мене коли отец і мати ся одрекли Ґу брату лем прибігам жебы на його грудях выплакати ся в моім горю Сирота єм тот з котрого імено в листі до Тебе не повинно ся найти окламал мя а проклинати го моє вірне серце не годно Кохала єм лем раз і на єдну шальку зложыла єм вшыткє щестя мого жытя і програла єм Не проклинай го і ты пробач як і я пробачыла Мам до Тебе лем єдно прошыня жебы свымолил для мене пробачыня одвідця Мати была сполехлива ле вмерла а отец строгій Не виную го за тоту строхіст бо справедливий він при тым Я винувата бо самовільні лишыла єм родительскій дім тот гран незаколоченого спокою і тихой любови терпеливо зношу стыд якій лем жену досягнути може Переболіла єм втрату любови того але втраты любови родительской не перенесу Мій отец переконана єм о тым не одмовит твойому прошыню най прийме мя за найнизшу служницю жебы лем мож было під єдным дахом перебывати з ним Кєд за твоім посередництвом сполнит ся моє желаня товды на смертній постели вышепче твоє імено Вдячна сестра твоя Мария Чом же Немилосердна доля казала воскреснути подіям котры з таком муком привалял єм каменьом забытя повіл з гіркым серцьом офіцер і пустил лист на землю Тишына залегла в іздебці гейбы освятити хтіла німу боліст молодого серця камераты Солодканич жыєш самітний монаше Звідал голосно офіцер што влошол і покріпил своє звіданя тым же стряс міцно раменом Першого Но ты виджу днес в Квасным сосі продолжал весело Тачом А Лист причынил коли взріл лежачий на земли лист То од жены ачий твойой найдорожшой Мария і єй імено Пробач приятелю же мимовільні вкрал єм ся до твойой таємниці Єднако не старай ся же єю дакому выявлю Того не зроблю Слово чести Тепер уж знам чом Тебе дотепер ни одкормлена Чешка ни шалена Мадярка ни сентиментальна німка ни чорноока Італиянка ет тут ті кванті не зневолили Солодканич не барз зважал на тоту порожню блянданину свого приятеля А не мож бы свому приятельови завірити ся продолжал тот жартівливым тоном Бодай до якой народности належыт голубка пана Солотканича то ачий рідкій еґземпляр жены же она пристала го кохати так што аж слез видно в його очах цілком як в інституткы котра при першым вальци наступила на ногу свому партнерови То так вінейска Муринка котру комедиянты в Медьоляні Зепінязі вказували то тіж рідкій еґземпляр жены Озвал ся першый раз Солодканич з сардонічным усміхом на устах Але і тым не дішол кінця нашмареным тортурам свого приятеля Бр стряс ся тот од одпихаючого почутя Не завидую твойому смакови ни блаженству твого успіху Наступило молчаня за час котрого высолый офіцер вынял циґаро з кышені а і не занягал з цікавостю Шмарити оком на реченый лист лежачий як сирота на дилинах А Мін лепардо лист од сестры Не знал єм же маш сестру то што інчого Зо завіріня сестры брату невільно жартувати то святе почутя пред котрым аж і такій подуі вітер як я має векший респект нич пред іґзицирком нашого оберща ци пред наіженыма баюсами майора А пропос приятелю знаш з чом пришол єм до тебе Безсомнівно зато жебы хыжу до края блянданьом выполнити одповіл неохочо Солодканич Лем уважай бо Ізба тісна треба буде двери і вікна отварати інакше ся подусиме Ци не так шановний Грайловичу Лейтенант Райлович закурил флеґматичні циґаро пак цідил І так і не так уж уты повісти о двох новинах з котрых друга з небезпосереднім наслідком першой Перша же заран рушаме і ачий уж позарани стрітиме ся з ворогом з котрым очывидні не барз приязні будеме ся витати А понаже скутком той стрічы неєдному з нас хрупнут косты Урадили сме орґанізувати днес пращальний банкєт До стрічы на тым або на другым світі То є акуратні друга новина Товды Хоц зо мном до Загорідкы Тедеска там знамените вино за котре змыслий Талиян обіде нас з таком веселом гречністю як каждий талияньскій браво Там уж сходят ся офіцеры ріжных масты і бранж Хто явит ся перший тот щестливий Бо дірве бодай кобичку заміст кресла а опізненым прийде ся море прімаво посідити на земли Солодканич молчал і лем кывніньом головы заперечыл Што не підеш Сесий ден іщы наш а заранішній не знатя чий буде Товды пережыйме до вечера як шугаям належыт Хоц бым і пішол та про тоты листы не мам настроіня до весолого товариства одповіл Солодканич І буду медже вами фиґурувал гейбы монах з Молитевником Не бій ся не сам будеш такій переконувал Райлович і я настроєний днес на порозі смерти до богобійных розмышлянь Жаль того світа што взяти го може глупа куля Єднако так ся мі видит жаль тот годен ся розвести кєд не бесідуєме ся досыта мій приятелю То єдно А другє Преці іх гречніст вымагат попращати ся в тій фатальній хвили з камаратами Зрештом рішыл єм незважати на твою безосновну одмову роками службы Старший єм од Тебе і подля войсковой субординациі ты маш мя слухати Товды Нич не помогло Солодканеч мусіл піддати ся приятельскій впертости товариша котрий безцеремонні взял го попід руку і потягнул до реченой Загорідкы де мали зобрати ся офіцеры Невельох іх іщы было коли пришли там нашы приятелі так што нашли сой они выгідне місце в куті Не могли не лем слебідні побыти без побоюваня ся же дахто буде ся ім мішал до бесіды але і одкале выгідне было видіти ціле товариство При подальшым столі сіділо уж трьох офіцерів двох молодіх котрым лем тілько што засіяли ся баюзцикы і третій старший ясноволосий капітан котрий диспуту накручал Бесіда його была занадто голосна жебы мож ю пристойном назвати та іщы барже непристойным был єй зміст Його чысленны побіды радше не на поли славы а де пункт попри котрым обертала ся она бесіда Забавлял він своіх молодых товаришів розповідю о приріжных капризах і хытростях якыма він мамунил невинны дівыці хвіял вірністю жен і зводил чуйніст мужів І хвальба тота видимо чынила приємніст новомодному геройови Двох офіцерів звертало на тоту бесіду увагу векшу нич заслугу волнаню єй цинічний стиль а были нима наш Іван Солодканич і єден старшавый надпоручник што сідил даку збоком попри нашых приятелях Слухай Солодканич мушу ты штоси выявити на припадок кєд бы см я пережыл зачал Райлович пст стримал го Іван Што Тебе монаго обходит тото порожнє блянданя котре аж мі легкодухови мерзкым ся видит Не бесіда А личніст бесідника мя обходит Личніст бесідника Не розумію з якой причыны то цілком обычне явиско Паничник котрого мамуня штоденніх ласкала а татко свого розуму дати пожалувал же він пещена дітина ласкавой протекциі видно з того же в такых молодых роках дослужыл ся трьох звіздок при чым з його бесіды судити мож же пред першым бойом буде позувал на хворого Найвекшы крикаччен наєбарже ґачами трясут То він Рюк Дося Солодканич незважаючы на потік слів приятеля Та жебы м ся не омилил мушу допевнити як ся зове Як ся зове того нетрудно ся довідати одповіл Райлович і звернул ся до надпоручника Пробачте пане же заколочу вашу увагу Чым можу служыти одповіл тот Гречні Вы зєдного полку з тамтым капітаном та ачий знате як ся зове О аж надміру пришло ся мі з ним знати одповіл надпорушник з погордливым усмішком То барон Шварц так то заправды він промовил проятым голосом Солодка нич і лице його побілило як полотно О Зна тего зачудувал ся Надпоручник тота знаєміст ачий старшой як моя дати Гей Знам го іщы зо шкільных часів кінчыл єм ґімназию а він лем тілько што наділ мундур кадета І він капітаном а ви поручником Тото Вас видочні гризе перервал терпко надпоручник Та ви за барз наівни мій пане Повіджте чым занимали бы ся молоды жены старых оберщів і ґенералів кєд бы не протеґували такых гладкых хлопців Аляш шварц О мене тото не воєтит одповіл спокійні Солодканич Медже мном а тым паном Капітаном заходит цілком інча справа Беззомнівна якіса жена стала на зваді вашій тіснійшой знаємости засміял ся надпоручник А што не трафил єм додал він о хвилю видячы як темний румянец заграл на лици Івана Не таю ся одповіл тот несміло Але неє то справа котру мож залагодити смішками наштоси поважне ся заносит з постеріл Харайлович Пробачте пане лейтенант кєд образил єм Вас свойом веселістю Рюх сердечні надпоручник і простер руку до Солодка дича Не мал єм такого заміру Хто так як я прагнул за старану голову на грудях коханой жены зложыти тот не буде мал любови інакше як за святу Тож і николи не одважыл бы м ся підсміхувати з любовы гей признам ся сполнили бы ся моі мриі кєд бы світ не был засіяний партизантами што кормлят ся лем чужым щестом як тот капітан Надпоручник не доповіл назвиска затопил го в погарю вина Што же з рештом о капітані Шварци і бесідувати продолжал він дуркаючы порожнім погарьом остіл Адже самы видите же нема він приятеля в тым товаристві Нихто ся з ним не заходит хыба лем в службовых справах поза службом мусит він глядати товариства медже молодыма офіцерами котры не мали іщы коли забыти про професора шандаря в кадецкій школі Солодканич не слухал уж той бесіды його увага впяла ся ґу столу де капітан Шыварт місце предсідателя занимал же тот о чымси веселым розповідал видно было по сміху котрым занусили ся його спілбесідникы То ваша остатня любов пане капітан Звідал єден з них Остатня ачий ніт хыба же гмру пред часом Гей мам надію дожыти неєдной іщы любовной пригодкы Та на днес была то остатня зауважыл другій Рады бы мы знати о Вашій першій любови была ачий барз інтересуюча Кєд о ню ходит повім вам же найдолше зо вшыткых мя она занимала одповіл зо самозадоволіньом Шварц Очывидні я был іщы учеником в Любовы <unk> ци <unk> не тямлю до чыста кілько років мал єм товды але знам же был єм уж кадетом і акуратні мій уніформ заімпонувал міщанскій дівці так же здала ся на мою миліст і немиліст Коштувала мя тото дакус труду бо отец стерюх вюл гейбы своі дукаты в скрини Окрем того іщы єден голий студент поетизувал ґуній і на м без мала не повело ся му заятию для себе та я о часі познал стратеґію ворога укріпил єм ся на своій позициі і смілым атаком занял твердыню серця дівчата Самую взял до неволі Ног самы вы очывидніст похватите же неволя тота была для ней цілком злісном але для мене розвыселяючом Не мал бы м быти невдячным тото вознесу толаст На спомин тых приємных хвиль якы єм пережыл з малом Маричком В тій самій хвили стал солодканич за плечами бесідника Позвольте пане капітан жебы м і я приєднал ся до того тоасту Озвал ся він лагідным позірній голосом котрому єднако погордилива усмішка товаришыла Шварц обернул ся нетерпеливо і зморщыл чело Лейтенант Іван Солотканич Давний ваш знаємий кєд припомните сой дім Миска братдача в Пряшові А барз мі приємні одповіл Шварт з шумным змішаньом Як прожывате Не нарічу добрі весело особливі коли трафлю на таку інтересуючу повіст яку мимовільні чул єм адде з вашых уст Будте добры пане Капітан повторити ю з дрібницями бо барз мя она захопила Шварц видимо стратил певніст себе та недостаток тот вкрыл він перед своіма товаришами ароґанцийом Выбачте одповіл він холодно же на тот раз не можу задволити вашы желаня были уж з той причыны же повіст другій раз чытана перестає быти інтересуюча Противні она барз обогатіє кєд дополните ю деталями переконувал з гіркым усміхом Іван Надпоручник Райлович і кількох дальшых офіцерів приближыли ся з цікавістю ґустолу Кєд не хочете та на щестя ходен єм Вас выручыти пане капітан Поглибям сой же заслужу на добре слово зо стороны нашых приятелів кєд іх цікавіст до края заспокою Слухайте же не буду грюб в тым якыма середками здобили вы любов маричкы дост же она покохала вас цілым жаром першой любові і кохат Вас доднес хоц вы так тяжко згрішыли перед ньом Правда же в домі єй родичів находил ся товды голодний студент котрий вашу выбраницю покохал першом а враз і остатньом любовю Тото не годно нияк чудувати понеже самы признате же была она перелином медже дівицями Тот голодний студент є днес на рівным такой з вами становиску носит такій сам мундур зато і може Вас звідати што зробили вы з Маричком пане Капітане На якій підставі звідуєте мя о тото што Вам до моіх справ остро заопонувал Шварц На тій основі же є она мойом сестром бо узнала м я за брата а при тым отец єй адоптувал мя за сына Мам на тото описаны документы морут ся воні панове всмотрити невтральным оком І такой вручыл він знаны нам листы надпоручникови котры враз з Райловичом вынурили ся до іх чытаня Зрештом тоты доказы збыточны продолжал Солодканич Бо вы пане Капітан Ачий не забыли іщы того моменту коли Томаричка в нашій приявности наш родинний звязок освятила поцілунком на моім челі Мали бы вы памятати і тото же самы узнали сте моє покровительство над ньом присігали сте придомном на віру в Бога і на свою чест же ожените ся з ньом Твоє право Солодканич постояти за чест того дівчата є незаперечне осудил Райлович Без найменьшого сомніву потвердил надпоручник Товды звідую Вас пане капітан мате замір дане слово чести сполнити Шварц розреготал ся на цілий голос ха Чого ся Вам не захтіват То неможливе нияк неможливе Офіцер має свою чест безперечні хоронити підкрислил Солодканич кєд ся заставлят неможливістю товды треба доказів на тото будте добры повісти чом неможливе Швар силил ся на одповід котру аж по шувній хвили мал Моі панове гварил він обернувшы ся до зобраных офіцерів Ци слово чести дане в часі хлопячого шаліньства може іщы обовязувати чловека котрий находит ся днес в інчых обставинах і занимат высшу ранґу Або слушнійше підхопил Солодканич ци чест зачынат ся доперва в офіцера а в кадета є лем порожнім словом Пане барон Шварц одозвал ся поважні надпоручник вы носили товды тот сам мундур А го знимали сте іщы офіцерскых дистинкций вшытко єдно Были вы аспірантом того стану А як такій знали вы добрі чого вымагат од вас чест Адже і Вам моі панове трафила ся подібна любовна авантура Адже то занятя веселых офіцерів як інакше чынили бы сой они приємнійшым жытя в ґарнізоні боронил ся шварц в якым реґуляміні вы тото вычытали звідал підсміхуючы ся Райлович До подібного сорту офіцерів мене не зачысляйте тото сой выпрашам поважні рюк надпоручник Хоц бы і так вшытко єдно нихто зо здоровым розумом не буде од мене вымагал жебы м ділил ся своім невеликым маєтком з міщаньском дівком і украшал єй низкє походжыня своім шляхтоством Мі потрібна жена з інчых сфер Знам о тым і на щестя мам можливіст допомочы честному замірови одповіл Солодканич З листів котры пан Надпоручник і мій приятель Райлович перезріли довідате ся же єм неквестийонуваным властительом цілого маєтку Мыська Брадача же є він дост великій і веце як два раз перевышат ваш маєток Знате о тым добрі пане барон отже заявлям же готовий єм тако і зараз одступити го на придане для Маричкы з тым лем же має она доховати до смерти свого вітя Для себе не лишам нич В тій ситуациі Перший пункт Вашой обороны падат Односні другого позволю сой повісти же кєд звязок з міщанком не был для барона товды ганьбом то тым барже не буде він днес коли ходит о вынагороджыня кривды вчыненой дівці Думам же світ хоц він днеска так зопсутый хосенні оцінит ваш замір Іщы єдно Вы операте ся так завзято на своім шляхоцтві а забывате же ноблес обліґе Благородным Ваше поведіня назвати нияк не можу його назвати мож інакше О чым натепер замолчу Признайте самы ви присягом омамунили дівку выкрали з родительской хыжы знеславили і лишыли юдоли на збыткуваня Не дост того ви ту ароґантско піддали єй честне імя прилюдній насмішці Лиште свою проповід ньом мя не зламлете засміял ся вымушено Шварц Не шкодит Добрый проповідник має Похоснувати вшыткы середкы так розуму як і почуть Без взгляду на тото ци порушыт він дакого ци ні І я так роблю Вы пане надієте ся дорогом войсковой карєры добыти ся осліплюючой позициі в світі але не тямите же я годен струхнути Вам такого фыґля по якым нихто стоваришів не буде хтіл служыти з вами під єдным прапором і вы будете змушены лишыти войско Штовды Звідую прогуляний ваш маєток не підреперує она біла ручка на котру ся надієте не буде хтіла вірте мі Бити вашом і Вам пане барон остане лем підуся Шварц стратил вшытку ароґантию котром боронил ся дотепер Не перевиділ же так оберне ся справа знал же поєдинок неминучий і в ним лем рахуючы на своє щестя виділ захованя свойой чести Но як же пане капітан Нич не одповісте на мою пропозицию звідал Солодканич наступило долгє молчаня Хочете жебы м ваше поведіня достойні назвал Называйте одповіл пілголосом Шварц товды выпідлота рік голосно Солодканич Недостойны вызнати ся офіцером Дате мі сатисфакцию за нарушыня мойой чести одповіл блідий уж капітан Предтым нич на ваше вызваня одповім рішаючо Позвольте выслухати мого суду о дво обоях Я іх ворогом а то з той причыны што нима образу не заспокоіт і кривда вынагороджена нияк не буде Возме нашу справу під розвагу Вы або я єден з нас двох згынути мусит В першым припадку кривда дівчата і пятно нечести піде зывами до хробу а в другым Вы тіж мойому кырвю не змиєте пятна свого характеру Вшыткы приявны офіцеры пізрили за видимым браком акцептациі на Івана аж і його щырий приятель покывал з незадоволіньом головом То была догма ляіка а не офіцира А боіте ся уріл Кшварц підсміхуючы ся і видячы для ся промін надіі На тото одповіст Вам мій секундант Я не мам Дякы тратит для вас веце слів Повіл солодканец спокійні і обернувшы ся до Райловича высловил свою волю Приятелю мій зроб мі тоту прислугу а другого секунданта поглядай медже товаришами На всякы вымогы наперед ся згаджам Хто буде моім секундантом Такой дораз звідал Шварц та вшыткы зобраны офіцеры молчали аж і його молодшы товаришы од стола одтіхали ся Гей поєдинок в воєнным стані при його строхых В параґрафах міг мати злы наслідкы Кєд уж нихто не хце ся того підняти товды змушений єм быти Вашым секундантом пане Шварц озвал ся на конец надпоручник Та не роблю того зато жебы м мал ся за вашого приятеля бо як знате быти ним не можу а піднимам ся даной функциі для сполніня вшыткых вымог превидженых для двобою Пониже часу оставало невельо секунданты сходили ся жебы поєдинок мал місце іщы днес о заході сонця Шварц зато же в фехтунку вправлял ся лем кус і не міг ся надіят на госенне для себе завершыня был за двобойом на пістолеты В надмірным чысліню на двоє щестя хтіл він жебы проведений він был на американьскій спосіб тоє жебы лем єден з пістолетів был набитий Але на тото не сходили ся секунденты Дохваляно ся товды же оба противникы з оддаліня двадцетьох кроків повинны на даный знак рівночесно до себе выстрілити Лем дві годины оставало до заходу сонця Солодканич похоснувал тот час на написаня листів до осіб котры были му особливі близкы Лист до матери в котрым коротко пращал ся з ньом він подумавши подер Скоро преболіє втрату хварил до себе Кєд з чужых уст довідат ся о моій смерти Буде переконана же схыну єм на войні З тым переконаньом написал лист до брадача Найдорожший няню Тым солодкым іменом одзывам ся до Вас чым прагну высловити мою синівску любов до Вас Вашій воли з найвекшом радістю прагну ся повинувати сироті што стоіт на порозі смерти два крат мило же має вітця і чує же є іщы на світі хтоси хто заплаче по його втраті Та з том частю вашой волі подля котрой мал бы єм приняти ваш маєток за свій сходити ся не можу Преконаний єм же з войны што предомном жывий не выйду Серце повідат мі о тым До чого придас ся маєток мертвому Ваше благословліня є в днешнім моім положыню придатнійше найпотрібнійше поблагословте сина найдорожшый няню а маєток оддайте в рукы той любо котрой не остыла іщы цілком в грудях бо не думам же в вашым серци не нашла ся закутина з котрой імено вашой дівкы милым одголосом бы ся не озывало Пробачте мі адже то брат о сестру просит на кілько было єй провины на кілько най буде і вашой милости Припомнийте сой євангельского відця котрий радувал ся споверніня сына котрого уж за мертвого мал Сполніня мого желаня буде доказом же мя кохате То остатнє предсмертне желаня сына котрий в послідніх хвилях свого жытя не пристає благословити імена так милостивого і коханого вітця Другій лист был до Маричкы З тым котрий тебе так підлозвюл писал він Нещестным припадком єм ся зышол Был бым невірным братом кєд бы м не обстал за честю сестры Пришло медже нами до завады і о піл годны будеме ся поєдинкувати Коли возмеш до рук тот лист быти може не будеш уж мала брата Радо жертвую жытя за твою чест але і товды коли бы м вышол жывый з поєдинку чекат мя Сырохій воєнний суд а з ним тіж не інче як смерт Зрештом Коли бым даякым чудом остал при жытю і товды ніт інчого выгоду як попращати ся з тобом навікы бо тота рука котра выдерла жытя твому коханому Не може тебе до серця пригорынути Ти Одіп глабию з одразом Так пращай навікы а при боці свого вітця котрий тото сой певніл даст ся через мене на твою хосен облагати Спомний імено свого брата Докладні з выбитьом назначеной годины оба соперникы враз зо секундантами явили ся на домовленым місци Ци можливым є іщы моі панове погодити ся звідал для формальности надпоручник Докладні з выбытьом назначеной годины оба суперникы враз зо секундантами явили ся на домовленым місци Ци можливым є іщы моі панове погодити ся звідал для формальности надпоручник Тоты молчали Товды зачынайте Пращай приятелю повіл пілголосом Солодканич Дорайловича мене вынесете одтале мертвым Том так судиш Зато же стаю в обороні чести коханого дівчате котре николи моім быти не може По што мі жыти Ераз закомандирувал надпоручник Шварц выцілювал пістолет а солодканеч тымал свій руком долов Чом не цілюєш звідал збоку Райлович Бо хочу жебы він мене забил Але бою ся же оне ся днес буде бо він цілює за высоко і рука му дырґат Два Приятелю змилуй ся просил Райлович добрі Кєд хочеш конечні жебы м выполнил глупу формальніст най буде по твому одповіл солодканич і не смотрячы на свого противника двигнул пістолет на пілчловечого росту Тыри выкрикнул надпоручных і його голос захлушыл гук двох рівночасных выстрілів Коли дим ся прорідил секундантам вказало ся же солодканич стоял спокійні на своім місци Шварц натоміст лежал в конвульсиях на земли Ніт ратунку куля перешла ключы повіл єден з них Не дадіял єм ся не замірял єм того повіл смутно Солодконич Бог мі свідком же хтіл єм го ощадити Моі панове не зробил єм дачого противного правилам чести Ніт приймийте нашу пошану одповіл в імени вшыткых надпоручник Дякую сердечні і такой прошу Вас донести Командуючому о тым што ся стало побіл Солодканич і подал ся поспішні домів Там опер він горячу голову о голодну стіну Під влияньом несподіваного перебігу поєдинку його мысли безпорядку докінчыли єдна другу мішали ся як клубы дыму в чудных фантастичных фиґурах аж Коли неколи упорядкували ся його мысли на тілько што з горуды вырывало ся голосне зітхніня Боже не одмавляй мі той благодати жебы м ся розрахувал зо своім жытьом сяк ци так жыти без надіі О великє то страданя Такій єм гейбы тот злодій што засуджений на дожывотню вязницю тяжкы кайданы двигат Боже ослебот мя од той мукы бо не заслужыл єм на ню Двері ся отворили і вказал ся в них адютант ґенерала Подля розказу командуруючого прошу о Вашу шаблю пане лейтенант і прошу за мном В молчаню выполнил Солодканич тот розказ Слідуючого дня стоял він уж перед войсковым судом нияк ся не оправдувал лем свідкове бесідували на його корыст Свідчыли они же Солодканич старал ся на вшыткы можливы способы залагодити спір зо шварцом на уходовій дорозі але тот выявил ся завзятым і заміст згодити ся на справедливы вымогы вызвал солодканича котрый пристал на поєдинок аж товды коли шварц його мужество підважыл Особливі офіцеры з полку в котрым служыл шварц проявляли для Солотканича вельо спілчутя Шварц не был люблений через своіх товаришів Коли Солодканича так приятели як і старшына шанували хоц рідко бывал на спільных іх хулянках про што і монагом го звали Недивне зато же члены суду смотрили на него милостивым оком і як авдитор не наставал приводячы параґрафы о поєдинках в воєнным часі Солодканича зо взгляду на лагодячы обставины засуджено на деґрадацию до простого вояка і на трилітню вязницю по одбытю котрий мал іщы одслужыти при войску <unk> приписаных років Без видимых реакций выслухал Іван того выроку аж і одрюк уся права одкликаня до цисаря Тым способом наслідуючы дни мож го было видіти уж як простого рекрута та заєдно першого в найвекшым огни бідний шухай завзято глядал з смерти чытала Моніка Тылявска