Архів
лемківского радия

Владимір Хыляк Повісти оповіданя Том ІІ Руска Доля Част друга розділ ІІ Чого то не зробит поступ Цивілізация Там де колиси пролігали розкішны сады в котрых росли пишны грушы яблоны морвы і морелі де розмаіте квітя засіяне на ріжнородных грядках вызерало як диван вытканый чудесныма арабесками і захоплювало серце поеты де птахы што чули ся як дома зневолювали своім спілом Душу чловека там жене днес димяча локомотыва і влече за собом мирят ваґонів выполненых пасажырами спосеред котрых може дак де <unk> возит ся в вознесеній ціли а решта лем для ґєшефту Минули ся безповоротні часы поезиі і настали часы материялізму З желізницями настал Новомодний Бог а імя йому Мамона Переіжджаючы через Пряшів мало єм не заплакал коли єм взріл же середину найбарже захоплюючых садів што приігали ґу улици Ярковій перетинат желізна дорога Припоминал єм сой што в єдным з них садів стоял од років дім поставлений в швайцарскым стили отулений густым виноградным листом Домих тот был за малий жебы назвати го палацом ци бодай вільом та загардий жебы мати за обычне місце прожываня Пізрившы на него мимовільні додумал єм ся де был він притулком спокою задоволіня щестя Днес по тым домику ани сліду желізниця сприятала го <unk> році він іщы стоял і был власністю заможного пряшівского міщана миска брадача Голойтме до того домика Што нам передовшыткым в очы падат то елеґантия во вшыткым та елеґантия непомпатична Передвижена Не на тото жебы неволити очы а выгідна Без пересады Мила В першым салоні зо стінами обытыма макатами з позлотистыма квітями на ясносинім тлі выстеленым на дилинах цінныма диванами опорядженым гардыма меблями стрічаме троє люди При пілмрачным світлі понеже горячо червцьового дня жалюзиі сут спущены Розпознаме же при столику сідят дві жены заняты обычном женочом роботом вышываньом Старше з них навит в чотырдесятых роках оддіта до крою гей безцінного полотна але Подля старой моды дочепця прикрашеного гойні коронками котры опадают єй такой на очы представлят нам жену приставу што одшмарила уж моладенчы ілюзиі Та лице єй вказує же была она колиси красалицьом баг не лем была Она і днес прекрасна лем же краса єй стала ся поважном достойном В молодшій видиме образ старшой але в такым порівнаню в якым видіти можеме пучок ружы і єй розвити уж квіт Очывидні жены тоты то мати і дівка Подальше од стола сідил в мягкым фотели мужчына поверховні з котрого не приставала ни до комнаты ни до товариства реченых жен Был то мужчына середнього росту міцного тіла і полного лиця котре в половині вкрывали буйны баюсы Оддітий был до темно зеленой катанкы з густо насіяныма острокінчастыма циновыма ґудзыками до чорных панталонів впущеных до глубокых холяв не до кінця чыстых скорен на высокых запятках і до гарыдого лаібыка прикрашеного взорами з чорного мотузка і подібні як катанка дрібныма ґудзиками Не мож было не достеречы же чловек тот мал нашмарений на ся іщы скоряний фартух спятий на карку і в поясі мо ся жыныма пряшками В мозолисті шырокій долоны котра вкрыла ся саджом так гейбы не знала о воді і мыдлі Тримал він файку на короткым цубушку оздобленым двома френдзликами з люлькы стелил ся по комнаті дымок пахнячий дуганом домашнього выробу Чудуєш ся чытателю же видиш того окропечного неогорненого чловека в богатым мешканю і в товаристві стрійных жен Ты зачудувал бы ся іщы барже кєд виділ быс як він на церковных процесиях вызерат Товды одівал ся він подібні як днес З тым лем ріжницьом же вшытко на ним было збрагату а ґудзикы і острогы при запятках з чыстого срібра а сніжний ірговый фартух был запятий злотыма пряшками прикрашеныма дорогоцінныма каменями Тримаючы в руках всуненых до білых рукавычок коругов крачал він товды достойні як на цехмайстра пристало Мужчына тот не был нихто інчий лем Мысько Брадач майстер ковальскій цехмайстер властитель оного розкішного саду і затишного дому Він лучыл собі труд і комфорт робил як віль і оприємнял свою жытя як маґнат Додумуєш ся Же старша з жен то його жена а молодша дівка Мария ци як ю на штоден звали мала Маричка Чом такю звали Не знат я Маленьком она нияк не была противні была высока ростом і шмытка в собі Та малом звали ю вшыткы отец і мати тети приятелькы дідове і шухаі Здає ся єй привычка же она більше танцувала як ходила більше співала як бесідувала більше сміяла ся як была поважном же єй наівне нераз дітиняче поведіня єй невинніст і чыстота серця не заколочена нияком журлом жытя єй єство подібне сходячому ясному сонцю были причыном же так ю звано Акуратні в тій хвили оселила ся посеред тых трьох люди якій ся торжественна тишына Молчали завзято і зышло шумні часу коли найперше Маричка тяжко збыхнула і роботу на бік одложыла Тото збыгніня заєдно веселой дітины было для єй родичів необычне Мати пізрила з зачудуваньом на дівку і отец дораз так ся забыл же втягнений з файкы дым выполнил ґамбу котра вызерала тепер як надутий мыгір і доперла о хвилю выпустила гейбы локомотива густи куб Штобі душко тяжко болит дашто звідал поспішні отец Я не знам што то тяжко што болит розосміла ся дівча Лем тота робота ся мі омерзла но і тот гафт барз трудний немудрий Та лиш го кажеме гафтярці докінчыти раіла мати Маричка гейбы не звернула увагы на тоты слова лем пошпортавшы в шувній купці ріжных взірців выняла єден і сплеснула радісні в долоны Што за чудовий десень ци не такы нянюсю Кєд бы м так сой высшыла фартушок то на забаві вішли або цемянті вшыткы дівчата бы мі завидували Може быти одповіл отец та я бы не дал файку дугану за таку дурничку Для вас вшытко што нам на серці лежыт дурничка одрізало дівча з комічным гнівом А без такых дурничок никому бы м ся не сподабала Ци не так мамичко Матір усміхнула ся та нич не одрекла Была переконана же єй дівка і без строіня ся гарда Но но я ти не бороню зберати ся до якых лем хочеш гадвабів гафтів вышыванок вшыткых женочых выдумок тихоморил ю отец лем не звідуй мя о мій смак в такых справах Кєд бы мі дахто тот десен одрисувал нагад вап само не пораджу ани мам услужной душы Солодканеч бы ты не одмовил раіл старий підсміхуючи ся Матна хмарила чоло і зауважыла Скоро уж зробил бы тото пан шварц пришол шор і на коваля захмарити ся Солодканич Він ачий зробил бы тото о што бы м го попросила рекла дівка та не смію го просити Він заєдно сідит як прикований при книжці Бо з книжкы буде жыл втял брадач Кєд го попрошу о дашто продолжала Маричка та він холодно одповідат Служу або я на вашы розказы А мі барз нияко Ниґда він не зжартує ниґде ся не усміхне як інчы молоды хлопці ниґде не побесідує долше лем одповіст на звіданя а кєд припадком дакус ся розбесідує то лем о моральности і о правилах жытя Він все такій поважний як священник при аналойчыку В його товаристві аж холодом прошыбат Але тот чловек розуміє жытя якым оно є спостеріл отец Не як чачко для себе а тягар для інчых противні він вчынил жытя трудом для себе а хосенным для інчых Порядний хлопец Тигій скромний Цінит час дорого і хоснує го лем на корыстны занятя а не на гультыку як днешня молодіж Грошом тяжко заробленым утримує пристойні себе і спомагат бідну матір такого не встед бы і в руку поцілувати а я йому особливі вдячний Што бы было зо штефаника Взял я сироту по родині вчыти ся не хтіл а до ремесла за слабий Штефан был бы ачий ледачыном кєд бы Бог не наднюс солодканича до мойой хыжы Він своім тактом розоготил хлопця до наукы што професоры не годне ся до гнеска нахвалити Добрий ученик говарят а вшытко то заслуга солодканича Не перечу тому шаную го тіж заікувало ся дівча дакус почервенівшы Я бы го не смійте ся нянюсю хтіла бы м го забрата він бы м я порожню легкодущу стримувал і хоронил та Та вшытко єдно Треба до него іти жебы ти одрисувал десень доповіл брадач весело ся посміхуючы Кєд кажете та піду одрекла Маричка Бою ся лем жебы Штефан не сварил ся зо мном же ваджу ім в науці То встыдливе для мя а Штефан такій запечений до книжкы як і його директор лем ординарного поведіня взглядом мене не знат я од кого ся навчыл Мис Ку озвала ся по одході Маричкы Жена Брадача Дивні мі же ти так надмірні величаш солодка нича Дивні Што ту дивного Ци його характер де заслухує похвалы вшыткых люди Не перечу Та чом хвалиш го при нашій малій Чом Кєд хвалю го перед вшыткыма товды не виджу причыны жебы мал тотота іти пред маричком Ніт миску Маш ти якісу інчу причыну бо хвалиш нашого директора надто остентацийні Коли лем бесіда з маричком ты заєдно свого солотканича высуваш Кєд так роблю Та безперечні з той самой причыны з якой ты зо своім шварцом на торговицю выізджаш Што маш против Шварцови Вельо душко вельо Ци негардий І гардих на шыбеници вішают Ци невеселий Аж за барз треба го вшынку видіти Ци не гречний Особливі для порожніх жен ци не богатий Богатство не вкрыє підлоты А предовшыткым видит ся мі же він ся подабат нашій маричці Так Звідал подолгасто брадач і зорвал ся на рівны ногы аж і файка вылетіла му з помеже зубів Так уж ґу тому пришло і ти жено не остерегла мяза в часу Не выпросила сой одвидин того блищачого кадета Не знам зачала жена Не знаш товды ти повім Як долго жыю не оддам Маричку за Шпарца хоц бы він і ґенералом был а Маричка з Любовидного топити ся хотіла Тото єм повіл і дотримам свого слова так певні як певні я Михал Брадач а ты Ганна моя жена А тому паничови закажу очывидні привлікати ся до мого дому Жалую же не зробил єм того скоре Терпіл єм бо не хтіл єм быти негречний а з другой страны был єм переконаний же Ты і Маричка будете мати надост розсудку і познати ся на малюваній шерсти Помилил єм ся Баба то все баба Для вас єст болота выліплена лялька жебы лем малювана была Ты милиш ся в своім суді о шварцу то вас приємний кавалір прібувала несміло Ганна Зато же в кадецкым мундурі же пахне перфумами і ма на языку лестливе слово для жен Ничого доброго Яна ним не виділ Припомний сой його вітця не гварю о тым же він з простого шынкаря доробил ся маєтку Але як ся допил Підлым способом В часы революциі был він ливерантом вілса для цисарскых і рускых войск а при тым і платным шпіоном в коштучыків Доносил адже і єдным і другым єдно часно то характер Не симпатизую Мадярам Мене словацка мати родила та коли дахто перед <unk> вродил ся Янком Чорным за кошута звал ся Яношом Фекете а тепер прекстил ся на Йогана Шварца Тому я свойой окопченой рукы не подам хоц бы він і ґрафом был Што же молодий Шварц тому винуватий Правда діти не одповідают за гріховіців Але ту молодий Йохан Шварц перевязал од старого Йоана Шварца вшытку порожніст душы вшытку неприступніст серця безстыдніст і підлоту Вкрыл лем оне гоноровым цисарскым мундуром Так старий вомгал го на силу до кадетів В школах синочох лем валкы вытерал абы з наукы не было надіі жебы ґофратом остал Товды богатому паничови лем при войску місце Медже вітцьом а сином тота лем ріжниця же перший барз скупий а другій нерозумні марно травний Закля старий жыє платит долгы за сина і ани не знат о тым же за його пінязі вельо пудруваных істот строіт ся в атласи і пишныма кочами іздит Перебільшашы миску то неможливе Ани капинку не перебільшам переконувал брадач Слідил єм го неструджено де єм ся го сподівал найти там єм і бывал Вір мі Лем поверховно хварил єм о ним бо дрібниці стид мі было вытіхати А тобі встид слухати А чом єм так зробил Поміне обонятний характер чловека котрий привлікат ся до мого дому бо я не ворог своій дітині і треба мі хранити пред паучыном того котрий бы навікы запропастил єй долю Даруй мі не знала єм о тым оправдала ся зо слезами Ганна Я лем думала же такій веселий і вродливый хлопец был бы паром для нашой малой Бою ся жебы ся і не дістал даякій холодний поважний муж при котрым бы змарніла як тот квіток спід теплого сонця до тени пересаджений Як для приміру наш солодканич притикнул з підсмішком брадач Як він акуратні А кєд ся не милю ти миску підсуваш го на силу назятятя Кєд бы Та бы Заправды піднесеным голосом озвала ся Ганна і гнів барже іщы захмарил єй смахливе лице Е якы выжены чудны ге засміял ся мимовільний брадач Іщы ничого ніт а уж тым нич завчасу ся принимате Солотканич як на днес є простым дзєяком студентом без становиска а што важнійше не знатя на кілько обходит го дівча А кєд бы мал становиско і припадком полюбил Маричку Товды бы м благословил бо знам же щестя дівкы і мій маєток были бы в його руках безпечны Другє быти може але перше сомнівне не подбала ся Ганна Чом Бо як єм рекла він мрачний і холодний як тот осінній ден коли противні Маричка подібна до польового коника котрый під сонечком гопкат де східніст характерів Нашій малій потрібны теплійшы рукы Но но В ней уж на тілько веселости што мож ньом обділити і його на тілько тепла в серци кже захриє його жартувал брадач Памятай Ганно же я был в молодых роках чысто такій як Солодканич Іти чыстій ся така як маричка А мала єст за ціле спільне наше жытя причыну жалувати дачого Повідж щыро Ганно Николи мій коханий Мыску одповіла она сердечні і міцно стиснула мужови руку Товды І нід чого трапити ся о солодка нича і маричку та мы розбесідували ся о порожнім і завчасу Ничы дашто Порядны шугаі не выродят ся на світі Може дакотрий сподабат ся нашій дівці Найважнійше шварц буде справом твойой материньской любовой совісти жебы він потаємні ту ся не являл Бо же не осмілит ся одвиджувати нас офіцийні в тым уж моє діло А кєд в серци нашой малой дашто підозрене ся загніздило Выбий і тото з головы Вы жены знате ся тым ліпше од нас Знаш мою мысель товды роб вшытко для щестя дітины жебы с пак про свій нерозсудок не обливала гіркыма слезами дни свого жытя І затом порадом подал ся брадач Ґудверям але тоты такой товды отворили ся одсін і в них вказало ся лице кадета о котрым тілько што вела ся бесіда Не даст ся скрыти же обоє сопругы змішали ся даку з тым несподіваным явліньом чловека котрого Піддали пред хвильом всесторонній а прид тым немилосердній критиці Перший Мысько скрыл своє змішаня не до кінця зрозумілым усміхом Ви там сердечні шановного гостя Прорюк він Кадет обернул ся найперше ґу ґаздины іх речні поцілувал ю в руку пак протягнул свою десницю в брадачову страну Але тот скрыл руку за плечы Пробачте же не можу щыро стиснути вашу долон понеже бою ся заваляти ю од мойой осмудженой рукы Неважне то чест для робітного чловека якым вас знаме пане брадач Як здравя вашой прекрасной дівкы Дякую за памят Наступила хвиля молчаня тым барже же до нестерпіня берадач видимо не мал охоты до бесіды а кадет не находил во своій выфризуваній голови предмету до бесіды перша візвала ся Ганна Правда то пане Шварц же ваш отец отримал званя барона належыт Вам поґратулювати Здає ся так але до чыста не потверджу А ґратулюю ґратулюю вмішал ся голосно коваль і міцно стиснул тепер руку кадета не смотрячы на тото же лишыл чорны сліды на його білых рукавичках Дякую за желаня хоц признам ся же є то для мя мало важна справа Жартуєте мій пане заопонувал брадач Адже вы одідичыте званя повідци што за чест достойнійшы домы отворят ся тепер пред вами і безпечні найде ся даґде баронеса котра ощестливит вас свойом руком хоц бы і дотепер пізріти на Вас не хтіла Повіл він тото з таком простодушном сердечністю же Шварц нияк не образил ся його словами а приял іх зо солодкым усмішком Бою ся лем одповіл він же така баронеса пожертвувала бы своє серце не для мойой личности а для званя і пінязы выруглядати жены в низшых сферах Там лем є іщы любов безблудна а таку прагну найти Так не треба бы вам робити раіл брадач То было бы понижыньом Вашого становиска кєд бы вы рішыли ся вкрыти своім позлаченым гербом дівку такого засмудженого ремісника як для приміру я што бы на тото повіл світ з обох сторін зышли бы сте ся з неприємностями ціле шляхтовскє середовиско выключыло бы вас зо свого товариства А серед міщанства неможливым є найти бароновы зрозумліня Вы не повинны одвиджувати домы ремісників Чом Ци з бароном престал єм быти чловеком Ци маю пошану для денекотрых честных міщаньскых домів і приятельскє одношыня ґу ним мате за гріх За гріх Нияк ні Але вшытко єдно Як бы то вам не вы розум речы Не было бы то на місци Хосен з того был бы лем такій же стали бы ся предметом для людскых языків Дайме на то выодвиджуєте дім простого ремісника котрий має дівку Такому красавцьови просвіченому як вы ґутому іщы баронови не трудно покорити серце простого міщаньского дівчата Оженити ся з ньом як єм повіл є неможливым Але шытию то з єдной страны зганьбило бы вашу бароньску чест а з другой піддало бы невинне дівча насмішкам о гварюваню серед люди А то значыт загородити єй дорогу до щестя Кадет дале іщы не розуміл до чого стремит тота бесіда але Ганна знала добрі ґу чому загнал ся муж і жебы не быти свідком можливі неприємной бесіды вышла з комнаты Яка пак была она бесіда брадача зо шварцом Не знам За тот час в інчій комнаті того дому проходила цілком одмінна сцена Поверховне пізріня шмарене по тій Ізбі переконує нас же находиме ся в мешканю студентів Єден стіл зашмарений без порядку книжками і паперями дві постелі в кутах вкрыты скромныма одіялами в третім куті невеличка шафка на одежу при дверях стільчык а на ним дзбанок з водом і горнятко На стінах ґеоґрафічны мапы а де і вшытко При столі сідит напротив себе двох учеників Молодший з них підпершы обома руками голову вчыт ся на памят Альвара і невельо прислухуючы ся тому знаме же є він учеником ґімназияльной клясы При другым краі стола занял місце паробок якому мож дати під тридцет років хоц по правді має іх лем <unk> Не взриш на його гардым хоцбітным лици усмішкы той молодечой безхымарной радости противній На його замысленым глубоко челі на выразистых лицях одбыват ся жытьова дозріліст Знаме уж же то Іван Солодканич сын выдовы Катрены Панчыгы слухач другого рока пряшівской Філософіі Пред ним розложена книжка і записаны зо шыты Але сомніваме ся ци заправды його мысли заняты метафізиком пониже очы має в <unk> до єдного пункту На повалі і ани не дырыґнут Хто може знати де будят мысли дворічного шугая Долго так всмотрювал ся він Та враз тіло його дырґнуло гейбы пробудил ся він зо сну і сині очы зас звернули ся бу книжці Не знатя якє получыня мысли видимо ражуча ріжниця медже мырийом а фактичністю медже найскрытшыма желанями а гірком борбом о жытя примусила го тяжко збыгнути Штефан вглублений в альварі не чул того збыгніня сироты тым більше што оно зышло ся з отворіньом двери і зо звучным голосом Ци не заважам вам в науці Іван диргнул на тот голос і румянец облял його лице Нияк ні одповіл він Як ні вмішал ся Штефан Ты Маричко забераш нам заєдно свойом ґаданином дуже часу А часціннійший од злата як гварят пан директор Ци то правда то пане Солотканич звідала Маричка Подля мене істинна правда бо за богатства світа часу не купити Кєд так там і не в добру минуту хварил няньо подати ся до вас ни він ни я не в силі купити од вас хвильку часу збихнуло дівча з комічном повагом Та мож не лем піня сі час але і жытя пожертвувати зауважыл Солодканич Товды то што інчого ге ви правдивий герой приймійте од мене тот комплимент Але на тотраз я не вымагам од вас такой великой жертвы лем єдной маленькой услугы Выявте вашы желаня а я на вашы услугы Ой вы пане не подабате ся мі зо свойом бесідом рекла Маричка неохочо Румянец з чес з Іванового лиця Не знам як мам бесідувати жебы ся Вам сподабати Необитний єм в тым уж в тых словах вміщат ся огота же прагнете ся мі сподабати а тото підхлибят мі Іваннично одповіл Маричко гвар скорі чого хцеш од нас а пак сой ід і не заваджай нам озвал ся Штефан На тот припадок продолжало дівча незважаючы на слова свого фамелийника хочу Вас повчыти як мате зо мном бесідувати Слухам вас прошептал Солодканич Маричка приходит до вас не з розказом Вы і не слуха а лем гречний чловек і зато Вы мали бы сте мі як приятель то є як гречний для жены мужчына услугу зробити з найвекшом оготом одповіл студент і румянец зазвернул ся на давне місце Не знам ци буде то приємністю для вас прошу одрисуйте мі тот взір на полотенци Іван механічні принял поданы му предметы Гардий тот десень звідала Маричка Сподабам ся людям кєд вкажу ся в фартушку за тым вірцьом вышыте Сирота двигнуло голову і уважні посмотрил в єй лице Хто бы знал вывести тото пізріня зрозуміл бы його німу бесіду Ни меньше нивеце повідал він Ты і без той дрібниці чудесна Та дівча не зрозуміло го оно вытримало тото пізріня шугая з невинністю дітины не моргнувшы ани повіком так што Іван І спустил своі очы на бездушний папір Но і як не похвалите мойого смаку Без сомніву гардий десень потвердил холодно студент Не дост же гардий але треба знати яка мысель заключат ся в ним Маричко буд милосердна озвал ся зас Штефан Пан директор уж ты прирекли тот безсмысльний рисунок одкопювати товды ти можеш уж вынести ся оддале бо про твою ґаданину нич мі не входит до головы А чом то акурат ні я І ты слебітні можеш ся вынести до саду або альтаны тамти не буде нихто заваджал Так мій треба зробити Хоц раз дала єс мі добру раду повю з резиґнацийом Штефан і взявшы книжку під паху вышол з комнаты не забывшы в злости тріснуты дверми Маричка не переняла ся тым хоц солодка леч строгым пізріньом осудил негречне поведіня свого ученика Ци зрозуміли вы мысель яка выміщат ся в тым рисунку звідало дівча коли остали самы Ні Не вывчыл єм іщы бесіды квітя Чого вас вчат в тых школах жартувало веселе дівча Видно вшыткого лем не того без чого тяжкє бы было наше жытя А по правді одгаднути символику квітків то нияк найтруднійше як чытати книжкы Здає ся змушена єм быти Вашым учытельом пане мій директоре і зачынайте свою роботу бо я рішыла не одступити од вас так долго аж не скінчыте тот рисунок Я за тот час буду вам обясняла як розуміти десень Солодканич одсунул книжкы на бік розпристер пред собом гадывабне полотенце і посмотрившы на взорец зачал копіювати два серця Тоты серця здогадуєте ся єдно з них моє а другє очывидні як і сого мужчыны котрого я іщы не знам та вы одрисували го криво Заправды серце мужчыны вызерало гейбы рисувала го тремтяча рука Поломін над нима означат же они горіют Чым може ся додумате Гварят любовю Гварят То ви ачий не знате іщы любови Не пережывали сте єй николи Видно же треба мі філософа вчыти любови Ци треба ся вчыти любови звідал Сирота Я думал же она є Божым даром даным до нашых сердец жебы ньом осолодити гірч нашого жытя А може я ся милю Може быти любов вывчена є ціннійше як вроджена Єдна для панів друга для хлопів Лиця шухая горіли коли высловлял своі мысли з його очы блискал оген благородной душы оген од котрого зчезла порожніст з лиця дівчаты Та не тырвало тото долго веселіст вертала ся усміх зас явил ся на єй дрібных устах порожніст зас заграла в єй жывых очах Елжме тот спір на пізнійше інакше і до вечера не скінчыте роботы Епізрийте ту адде потрібне вам тото буде до вашой науковой дисертациі о любов Ци не знате чом над женочым серцьом векший поломін Бо оно міцнійше любит коли любов мужчын не є без примішкы Безнадійности доповіл студент Самолюбства поправила Маричка Іван сомнівно пізрил на єй лице Не вірите годна єм Вас о тым дораз переконати Шугай одложыл на бік оллок і рюк спокійні Слухам вашых доказів взятых ачий з особистого досвідчыня О ні ге не досвідченай гым іщы в любови боронило ся дівча Загальне переконаня дає перевагу з силы любови слабій плоти та студиюйме дале Студент взял олук до рукы і кінчыл копіювати Тоты дві зелены голузкы што сплітают тісно два серця сут знаменом надіі для двоіх милуючых ся сердец Она все свіжа николи не віприє Якы бы іх забобоны соспільства ци інчы перешкоды не розділяли любов получена з надійом є все поручыньом радости полной як тот чаруваний ґвоздыковий квіток Та любов має быти вірном як тоты два голубы і невинном як тоты дві ружы Тот вінец сплітат ся в собі нерозлучні Нема початку ани кінця Понеже правдива любов є вічна вічна повторил Шухай і з гробом не кінчыт ся гей і поза горобом потвердил Іван і збыгнул глубого Чом же вы збыхнули звідала Маричка Так мимовільні Мимовільні Обычні як люде в часі проповіди котрой не розуміют Ох не так Є вас зрозуміл барз добрі Ой Товды чом збыхнули сте зас Допоминало ся дівча Чом чом Зато же тотвінец вышол мі не за барз округлий Заправды треба поправити Іван зачал поправляти але ґу ничому тото не вело і Маричка пізрівшы навзорец аж ся зачудувала Змилуйте ся пане вымате днес повязаны рукы Шугай смутно склонил голову під тягаром той выгваркы Тот голуб іщы уйде то ачий я Але тот другій подібний рад ся до Астрияба а не до мойого милого Незадоволена єм з вас Поправлю Не годна єм ся уж на вас опустити мушу Вам помочы І з тыма словами взяла Маричка його руку і вказувала ньом на місця котре треба было поправити Водила бы по полотенци так як подля ней мало бы то выглядати Ци помогло Нияк ні Бо Іванова рука затремтіла іщы міцнійше а ведена криска была подібна до сліду ужа што ползат по піску Годна єм ся на вас дочыста погнівати рекла Маречка з позірным незадоволіньом О не гнівайте ся готовий єм вчынити для вас вшытко жебы лем на вашу миліст заслужыти Метал слова солодканич піднесеным тремтячым голосом і хватившы єй делікатну ручку піднюс ю ґу своім ворогам Не знате Маричко же Знам знам одповіло дівча вырывавшы руку спід горячого поцілунку Знам же Вы такій сам подуй вітер як вшыткы мужчыны Іван опустил долову очы як ученик пред строгым учытельом Бивайте здравы озвала ся Маричка од двери і з приязным усміхом погрозила му пальцьом Лице єй ясніло почутьом котрого нихто окрем ней не хотет был зрозуміти та почутя тото перемінило ся на зачудуваня коли взріла в сіньох як з протилежного салоника выгультнул шварц видочні барз змішаний і незважаючы на ню похнал долов сходами Затрачений міщух процідил іщы кадет заплеснілий панич провирчал брадач высунувшы голову до сін Жто ся такє стало нянюсю звідала дівка Нич особливе одповіл тот з видимым задоволіньом Маленькій диспут был медже нами Пан Шварцкєд остал бароном двихат своі ногы за высоко а нашы порохы як знашлизкы Звернул єм його увагу на тоту ріжницю та причынил єм же і на такых порогах пошпотити ся мож і пошкодити своім шляхоцкым ногам а мі неприємности наробити Він признал же правда по моій стороні і видит ся не буде уж в нас гостювал Розповідал він тото барз сатиричні при чым не спущал свого ока з лиця дівкы слідил ци днес драдит она даякым необычным жестом таємницю свого серця Тамаличка лем здвигнула раменами і рекла холодно То нич Обийдеме ся без його товариства Він і обоятний подумал брадач хоц явила ся і мысель ци не навчыла ся дівка завчасу вітцю циґаниты чытала Моніка Тылявска