Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Непокорений 3
Еп. 22

Непокорений 3

•

Опис епізоду

Тота література є выражыньом лемківсой достоменности. Выріжніня тых, а не інчых творів і писателів, якы постепенно сут друкуваны і переводжены на сучасний стандард лемківского языка, має як ціль – завдякы тым універсальным текстам – підтримувати лемківску етнічну свідоміст, достоменніст, выкоренити комплекс меньшецінности. Сучасний чытач найде в тых творах світ, котрого уж неє, але і тото, што остало лишене як спадковина – культуровий простір, в котрым находят ся Лемкы як спадкоємці карпатской традициі. Сут они документами епохы, як і свідоцтвом языковых концепций предків.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja jest lekturą kolejnej części utworu z cyklu Karpackie nowele Petra Polańskiego, skupioną na narratorze przebywającym w Karpatach oraz jego rozmowach z towarzyszami o kobietach, miłości i życiu. Wśród scen towarzyskich, święta, tańców i spotkań z Olgą oraz Faustyną narrator coraz mocniej opisuje własne zauroczenie kobietą określaną jako romaniczelka, przedstawiając ją w kategoriach piękna, namiętności i siły natury. W tle pojawiają się obrazy gór, wiejskiego święta, muzykant-lautar oraz refleksje narratora o tańcu i beznadziejnej miłości od pierwszego spojrzenia.

Автоматычна транскрипция

Бібліотека лемківской клясикы Петро Поляньскій Карпатскы Новелі Част друга Непокорений Част третя Котра звідал недвигаючы ся зо заголовка Кірил Фаустина од ней гейбы холодний вітер подувал не барз ся мі видит Чом Звідувал дале Кірил што то за дама Што за дама без жытя А мадам мама єй гварит же она была такой королевом Де Вчера на праздничным вечері В кого Но в тым сусідстві Та єднако паничынка мимо того незадоволена зо себе Чым же побідила ю друга А Ту Кірил потягнул як маґнетизером долоню по челі і продолжал Зважывшы што жена як мішанина найчудовійшых сокровищ скарбів стає ся гейбы прикликуючом звіздом в жытю каждого чловека же чловек як синтеза цілком сухых хоц помпатичных аксийоматів стремит до блескотливых захоплюючых стихій Вшытко тото зважывшы на остаток признати треба же дама кєд хце быти правдивом женом повинна стримано проявляти і вділяти своіх сокровищ значыт ся повинна все гейбы звысоти гейбы з выділеного пієдесталу односити ся до своіх адораторів Товды выкликує она в них пожаданя тых сокровищ понеже тото што є нам без перешкід доступне обычні не зневелює так як тото што осіхаме по вытуженых стремлінях Не до кінце ял ся прикурюючы циґаро адверсувати Ілия Тото што ты зовеш осягніньом по вытуженых стремлінях є лем посереднім од близком щестя котре по заспокоіню прагнінь в нас ся являт І далеко мыслиш ся кєд представляш сой правдиву жену як холодну маску То статуя нежена Жытя і жена то нероздільне понятя ніт в світі ничого ненатуральнійшого як жена Без пасиі жытя То статуя гварю Ей ты розстелепаний остати хтіл при своім кірил Лем тілько што сонце зышло ты уж як видно з дамами налюбувал ся і напілперечыл ся В чым єм ся напілперечыл признай ся до чого ся мі признавати Чул єм о то блачка А недовірювал єс мі кєд гварили же нашого од вчера преобразывшого ся артемона знают поімени За правды што він там робит тот наш Артемон Они звернули очы ґуміі Кірил підсміхнул ся по фавнівскы моргнул оком і махнул свойом медведячом руком на знак же смене уж нич же єм по уха затоплений Ілия здвигнул раменами розложыл безрадні рукы і ял ся прогоджувати по ізбі Хтіл єм быти на іх місци они так слебідні осуджали женоцтво А мен не стати было на рефлексиі Я мал в собі лем горяч почутя любов і жар Неостаток Ілия зложывшы рукы на грудьох стал передо мном чул єм його дружескій старунок Жаль смотрити зачал Як тот чловек што так проято голосил при конверсациях своі переконаня як чловек што не мал за ґанч пити шмолис і екс як тот чловек гнеска погар підносит гейбы лаік гейбы даякій лем нарокуваний котрий не дослужыл ся іщы жебы достойні вступити до корпусу і надіти його басамуну А вшытко про жінку Чом тя так заяло Реч чом єс ся так подал аж і для жінкы не годно ся тратити вшыткого чару замашыстого жытя Што такє жытя вартат кєд незамашысте оно товды гейбы ся і не жыло А до того зважывшы продолжал ліниво кірил любуючы ся в дзеркалі зачесаньом Зважывшы што жена ничым інчым лем демоном чловека што высысат з него кров як упир крови належыт жену ни меньше ни більше лем тримати на припони дослівні на припони Інакше реч А дійо і твоім прагніням і всякій основі надійного жытя Завидувал єм ім такых переконань та Ілия міг быти дакус задоволений дал єм ся втягнути в іх пасию жытя Прилучыли ме ся до дан котры при заставленым уж столі ждали нас в альтані Был єм того рана легкій спокійний чул єм блаженний бальсам што гласкал мою душу Не знам ци была то близкіст тых дам получена зо свіжістю того рана красотом гірской природы і сельском ідилійом та был єм барз задоволений зо себе В нашым кружку панувала невымушена веселіст А єднако тоты дамы тота іх бесіда виділа ся мі чысто така як тот ясний ден в горах котрого ни вітер не подує них Марка ся не явит Лем спокій розстелений і сонце лагідне проміня шлена горбы Хоц не захоплювал єм ся таком природом радо єм в ній оставал Уж на вступі выявила мі Ольга же она знают мою родину же тішат ся старом і Такой новом знає містю і же знают уж о цілым нашым странствуваню по Карпатах Од першой хвилі завязала ся моя з Ольгом приязнь З єй ясныма волосами здавали ся деликатны лиця жывы сині очы маленькій носик і тот усміх на устах котрий на піл вызиваючо напіл добродушні кокєтливо зарыват і внимат Была як тот поблискуючий до сонця березовий гай Темнаву дакус таємничу дубраву припоминала Фаустина вела ся стримано спокійні такой не зміняла раз принятых жестів Смотрил єм на єй профіль єй кафюра причесана з долы до горы здивала ся помпадуровыма кучерями на челі а при тым выбивали ся по долгасты прекрасны лиця і шыя Особливі тота біла лебедина шыя гейбы выточена Біліст карпатскых дам то не тота віпруюча блідіст модных пересыченых жытьом діл то біліст што бере ся з полноты обіхаючой кырви і розквитаючой свіжости А тот вічний сніг на полонинах і веселий карпатскій холод гейбы отінювали і охоронювали ону біліст аж і серед літушньой спекоты Фаустна лем час од часу одповідала Ілиі Не мож было не спостеречы же медже нима штоси уж зашло Спонадил ся якысий поломінчык і на диво Ілия потуплял голову і його трепотлива бесіда понижыла своі леты Были мы серед конверсаций коли до двора вступил парох акцентий вертал зо села з якысым селянином і одправившы го приближыл ся ґу нам Та не познали мы вчерашнього акцентия Він не витал нас так ожывлено як вчера был розвоєчений не одповідал на звіданя Ольгы лем потіхал дым зо свойой Гайдельберґы Ачий на днешній мыливскій выправі ничого не встрілил Кєд ідеш з ручницьом во горы товды уж не розходит ся о даяку лишку або заяця Што то за звірина того ани дичыном не называй Для мизерного пкача заяця не сотворена ручниця кєбы так сернул або медведика або на остаток най бы і з даяком стратом дика завадити товды уж вартат ся згынати по таку здобыч кєд ся іщы ґу тому насилу під пукалку пхає Ідакше стыд бы было дігінчыти по лісі бо наді гінчыти ся мус возме та касерна Підход піднюл такой пляскато підберай ся маневрами гейбы шпіон даякій Добрі іщы кєд під вітер А прийде ся з вітром товды попри самій земли ся пляскай по звозисках як зато нитком арядни в лабіринті Коротко за ніс водит чловека І гейбы то звірина медвід і глядати не треба його ґавры Сам ся навине під руку не крыє ся знає свою силу І в сутычці з чловеком то його зуба пук Раз іщы поправити пук і лежыт підяга під твоіма ногами гыбы качка лем хватай за уха і заберай з диком Як з домашнім патцятом лагідне тото гейбы ягня воз за карк притримай і багнетом вчело Та акцентий не был гнеска з ручницьом в горах мі зачал він ци не вбил ся завзято в памят вчерашній вечер Або м не доспал гнеска або то они не без причыны наставали вчера на гробаря Подумайте лем Ягнеска виділ Данька Крецуля Не такого інчого лем того же самого крецуля котрого мы вчера захребили Завчасу рано вышол єм до церкви была густа мла Ближу ся ґу в ходла в отферанці спит крецуль лице змарніле смутне Одеж і борода безладна Даньку прорюк єм мимовільні І крецуль Обудил ся стал пісрил на мя і зник во мраці Думам єднако же привиділо ся мі та заправды не барз здоровий чую ся гнеска Одздравкали мы ся з господарями подали ся до двору жебы ся гын до побыту приспособити Пече в горах полудньове сонце як рано в Карпатах свіже холодне як о свитаню на гырбеті гір видит ся чловекови же плы на горі над Воздухом так в полудньовый час спекота Джґат тягота повітря давит груди здає ся дигаш поломіньом на горбах розпадают ся од горяча камені на схылах віпріє полониньска трава а на полях розгрітым морьом тремтят гривы зерен Коли мы переходили попри поля зачули сме граючого лавтаря Підпущами юдины сідил чловек малого росту набытий в собі одмінний од гуцулів тым же носил грубы сукняны гайдаверы на голові округлу шапку а на плечах кожух пашмак і то не волном до споду лем цілий обернений кудлами на верхы Тот шырокій а короткій башмак зашмарений был на рамена і спятий під карком Спід округлой шапкы і жыло ся барнасто жолте волося Його лице было не інакше рече як пташаче пащыка подана дозаду ніс долгій а під ним підстрижены баюсы котры гейбы стріхом вкрывали грубы воргы Лице малгейбы з каменя выточене виділо ся выстав го на не знатє яку бурю а темны борозды на ним ся не звекшают Ходакы його носиками горід выгнены як видно зазнали неєдного літа были одвічны Таком одвічном выділа ся быти і його подібна до <unk> лалтара котру він під бородом тримал і потігал смыком Гей бы дакого сік то пором рубал Ано чабарашку даяку шмарил Ілия вынимаючы сакву Лалтар стал поправил на плечох башмак прижмурил око і зачал выдобывати тоны скрипливы неспокійны урвысты подібны до бігу дикого гарсамака котрий не біжыт чвалом а рве землю копитами то зас пристає Скінчывшы опустил лаутару і позераючы на нас засміял ся гей бы дзюбу отворил Кє бы ту были латсмане бесідувал він двигнувшы ся і прилучывшы ґу нам Знал єм іх што за люде Добры і нашы гуцулякы Але же горды то горды шыт Він зас засміял ся шепітливі А поповедівкы крас присягам богу кра сота і выберати не треба то ангеликы не дівы Він крачал враз з нами і такой до нашого місця бываня На лици Ілиі достерегли мы усмішку коли остали сме самы Ілия звернул ся до нас Вы і не знате правда Тот лалтар буде нашым ганімедом нашым надвірным гушлярьом Радо єм го нашол на камінцях над ріком сідил і выгравал на своій віоли Радо пристал на мою пропозицию долго єм з ним бесідувал Він не ґазда Нема ни хыжы ни поля ниякого небуд маєтку по професиі є лавтарьом гудаком на гуцульскых весілях і гулятиках Як літо так зима носит тот сам кудлатий башмак то його достаток а цілым його світом здає ся быти она лалтара Сідил на камінцях Черемоша гейбы даякій демон ничого не чул лем своі тоны звідал єм го о Дім Гори гварит і Черемуш І задоволений гейбы пілсвіта мал під собом Ціла його душа пролыват ся в тонах той віолі Хварте што хцете проста то душа А чом затоплена так в своіх мельодиях Думате она безсмыслі одпочыват товды Струны його алтары вказуют вшытко што ся в тій душы діє Вышол єм з ізбы на подвірци стоял наш валтар пташача постать не лем лице а цілий він пташачий волняний башмак гейбы пташаче тулово ногы тонкавы з дзюбастыма ходаками припоминали пташачы лапкы Приближывши ся ґу немому звернул єм увагу на шраму на його лици Звідал єм ся го о причыну То уж рокы гварит Колиси дівочу косу мы одбивали такій уж в легінів обычай дівочу косу боронити хоц бы і на топоры пришло Нараз в притыкаючій ґу нашій загороді розгоріл оген не обычний оген был то поломін молдавянкы Пемедже листя дерев виділ єм червену димку бо лемнула і така вказала ся моя романичелька Гварю моя понеже чул єм што цілий мій розум лем ньом занятий была тепер без кыптария мала на собі лем білу вышывану квітьом сорочку з бювками на рукавах Так як назаран был храмовий праздник в іх селі взял єм мій крысатий капелюх і пішол до церкви Горячий был ден сонце джґало Горбок при церкви пестрил ся од барвных одін народа што зышол ся на кєрмеш Розложыло ся ту гейбы ціле місто Жыды преґнаре зо своіма крамами плячынтаре зо своіма богомазами олійныма малюнками угорскы гандляре з анталками квасу і вина косовскы гончаре сафіянникы скутів ткачы з Косова оліяре зо семиградя решытникы з Лемковины вшыткы зо своіма выробами плодами А народа сама краса явила ся ту бойкы гуцулы знат Черемоша і знат Прута горды войовничы Найкрасше оружя блищало днес за чересами Розумієш медже вшыткым тым я глядал єй Обишол єм торговицю Стояла оперта в Остырвці поприбиваны на час кєрмешу і тримала за руку брата вісемрічного хлопця за ньом за остырцями стоял румуньскій шугай Схыливши ся ґу єй лицю вюл бесіду од ней был східній блеск стать обнимал чорний богато аґрапуваний ґорсет вітер подувал басамунками котры як огняны миґотіли до сонця Приближал єм ся як тота заята в обятя дусителя боажертва Звернул єм увагу же шугай одышол лем романичелька стояла непорушено Приступил єм на місци шугая стал попри ній чул єм єй оддых Што за рісниці над очами Єй таєнт налице был деликатний а прото горячий На устах єй притримували аморкы вічний оген Він любит вас Звідал єм На моі слова зачудувано піднесла голову і пізрила намя Знам уж тото пізріня знам уж тот погляд котрий ни на хвилю не спочне горіти хоц нераз горы достремит ґу тому Она видимо не надіяла ся на таку зміну зас одвернула твар і спламеніла Рука єй тремтіла В тій хвили забыла она стати ся том Дівом яком была коли ішол єм за ньом на похороні Ты хто одозвала ся аж тепер позераючы на мя Тепло мя зморозило Оне ты Обезборонило мя Не чул єм іщы того слова од жены Єдно слово Ты А гейбы даякій хор звучало в моій душы Єй голос не был мягкій не был і проятий якы голос лісовой богыні вилы была в ним і просьба і сміліст і дикіст і вниманя як в тоні гобоі солодкістю напоєным і дикістю закрашеным Артемон Смоле на него Озвал ся за мном голос і почул єм руку на рамени Кличу тя ти на смерт заглушений пот Они чекают То был Ілия котрий потягнул мя за собом Онедолга познал єм звучний сміх Чый же він як не Ольгін Обідами бесідували з Кірилом котрий вытягнений як струна превышал на голову вшыток нарід Іщы м не встиг привитати ся як суцо а уж рамя Ольгы спочывало на моім Ілия прилучыл ся до Фалстины а Кірил як покровитель з высоты позераючий крачал за нами гейбы журавель од часу од часу підносячы своі крываты рукы проходили мы близко мойого фантому мойой романичелькы котра пізріла на нас назрячы Пак одвернула ся і виділ єм як нерывово уж вала в руці зорваний квіток Ішол єм такой безмысні іщы не втишыл ся в моій душы тот чудний кольорит єй голосу і я першы раз в жытю одчул што годно вчынити єдно слово жены такой жены яком была Романичелька правдива дітина природы елевка страсти красы палюючой кырви і гордой самосвідомости глубокого замысліня і таємничого чару Хоц в єй очах горіл Оген Єднако обяты они были ореолом несхлубленой мелянхоліі а дівоча мелянхолія є том вічном колиском в котрій впеленчыт ся і найбарже бурлива чловеча душа Дівоча тужливіст і задума є даром природы вказуючым совершенство котре родит в нас невыяснене поневоліня почуть за котрым крыє ся вжены вшытка полнота женочых пережывань таємничо розплямененой страсти подібні як неодкрыта Дика краса природы вливат в нас тото же невыяснене тремтіня воєтливіст краса котра заєдно горозит бурьом і блискавицями Не захоплювала мі я товды ни вырахувана поза модных дам ни іх презмыкаючий усміх не акуратні подля моды вшытий жабот ни блищача браслета Я знал лем красу і почутя І з ним впал єм до безграничной любовови Юродивий єм был Не думал єм о будучности знал єм лем што зажґнул ся во мій любовний жар што не выдобуду ся з него же зо вшыткым обяв мою душу Мы сходили з Ольгом дорогом до Плебаніі легка повольніст резеды в котрій плавала Ольга освіжыла мя над березовом гущавином возносили ся дикы голубы Думам вам акуратні было бы по душы бесідувала Ольга сміючы ся своім особливым зложыньом уст В нас одповідні одозвало бы ся почутя котре як ся здає не ділит далечынь Кєд бы приміром білий сніжний голуб принюс вам листик оддам Подумайте листик повонливий оддаме а ружа на Вашым лици Невыдане не хы ся вірити першый раз виджу што не лем дамы а і мужчыны знают червеніти А што бы было на видок самого листка Жаль одповіл єм Чом єм з пламенів не знам і з чым новиком был в любовных справах Жаль А такого голуба не найте іщы А зато же і даме такой я в своім жытю не мам почул єм легкє тремтіня єй рукы та дораз она звучно ся розосміяла ха Очывидні не знате рекла Очывидні чом она мала не інче а тото слово выречы Што же очывидні одкале очывидні І здає ся не будете в жытю знати продолжала она Бо дамы уж зо звіздами не бесідуют товды і од звізд не довідате ся Так Шмырґнуло мі вымысль Не предповідайте уж так немилосердні выповіл єм бо мі уж розтліват желаня жебы явил ся такій голуб привитал бы м го зо серцьом А кєд бы заміст голуба посланницьом была дама Не розуміл єм єй Товды говарил хто знаєц не привитал бы м сердечнійше саму посланницю нич лист Не жартуйте В тій хвили я переміням ся в голуба Адде листык до вас Заправды подала мі з загорсета лист Зачудуваний Пізрил єм на ню сміяла ся Были мы в тій хвили уж на загороді Ольга увільнила ся од мого рамене і перхла на клебанію Розломил єм коперту Писмо Жіноче Тремтяча рука Чытам Сполнийте мою просьбу Не принимайте до опілночы од вашого приятеля Ілиі ниякых пропозиций Лем до пілночы Дайме на то приймете іх по пілночы Фаустина Не знал єм як розуміти тот лист переданий мі од Фаустыны Ольгом Єднако постановил єм сполнити выповіджену в ним волю Надишол вечер Повідат народне преданя юриів праздник злотыма ключами отверат землю і кладе росу на шыроку Русь і нашыток світ Тым же і сут праздничны дни для карпатскых душечок і сердец На празничных сходинах злотыма ключами отверают ся кохаючы серця отверат ся новый весняний світ Ту під буйном росом поглядів дівочых зневалюючых очы будят ся першы зародкы неокрисленого мужеского розголубліня а выступуют в полноті розвития Першы віты женьской самолюбности женьской до цна преконливой в собі пустоты котра під ниякым небом нияк не дає ся выкоренити Кєд дама залюблена в своіх очах коли є сама захоплює ся нима в дзеркалі товды на сали она розспламенят жаждом жебы в тых очах як в русалучыных обятях миліли од закоханя серця обожувателів Дама є том голубицьом што безперестанні втікат пред охньовом стрілом Ідоля провна і николи не затримує ся в леті Так і дама вічні стремит овладіти серцями а овладівшы зас зачынат нову ігру Думаючы о листі Фавстыны вступил єм по першым танци на салю На бічній козетці сідила Фаустина з якысом другом дамом а при ній Ілия Виділ єм як Ілия розправлял своім жывым способом на што єднако Фавстина одповідала недбачо піл словом затапляючы зір в неокрисленіст і по лебединому тримаючы свою білу шыю і прекрасну твар речы бы німий холодний мавзолей а єднако як же велькы мысли насуват тот мавзолей Вернул єм ся до мужеской ізбы Кірил сідил з протягненыма ногами при столі єдну руку зашмарил за поруча кресла а в другій незогненій долоні тримал медже пальцями циґаро в клубах дыму выглядал як астроном в обулаках Сіл єм при тым столі Што там Звідал хлипнувши своіма носовыма крылами як спорцмен котрий штоси вітрит як што гваріл А Ілия Не розуміют я ге ге ге Кірил заложыл і другу руку запоруча кресла і спустившы голову роздявившы ґамбу сміял ся до розпуку На тото надишол Ілия і тиж сіл при нашым столі Добрі же находжу вас разом зачал ламлюючым ся голосом Акуратні хту Вам мій замір представити на котрий як думам тя сходите Позволь одозвал єм ся І выбач Але серед такого праздничного шалінства по што нам запущати ся в якысы пропозициі переконаня то не лицує з настройом розбриканой ночы Вы мя не зрозуміли ту не іде о даяку дебату Не думайте же то якыса спільна квестия потрібуюча науковой дискусиі ту о штоси інче ся розходит отже А хоц бы і так видиш акуратні мали ме замір з кірилом на добре зачати академічну дебату А ти гей бы на докір спонадил ся закысыма замірами Одлож дайме на то дозаране або дай до пілночы Думам не є што чекати до пілночы Повім вшытко єдно тераз Ани не слухам затыкам уха і одходжу Чом то Ілия вылупил на мя очы Артемон Я тя не розумію здвигнул єм раменами Зважывшы одозвал ся тепер Кірил двигнувшы ся і прибравшы ораторскій жест Шточас цінний же ніч уж высоко а шафнер комерсовий далеко вшытко тото зважывшы думам же треба належні почтити нинішню ніч бодай єдным офіцийным саламандром а дальше зважывшы што жытя чловече не повинно як орляче гніздо причыпити ся до скал але як меба мягко плынути з фалями думам же саламандра на проквытаня шавлієрской свободы годны мы достойні выпити Но такє зо вшыткыма субтельностями выголошене слово Кірила посыпали ся попри нас голосны о плескы за котрыма наступили ненаганны черкніня нашых саламандровых погарів Ту взріли мед собом Фавстину і єй приятельку Фавстина просила Ілию до тілько што приграного танця тераз на єй устах і грал любовно шелемівскій усміх а такій уж аж гордий в певности своій Што мимовільні приходила охота покорити зломити го Нич сонце зыйде роса очы выізд Нич возмеш ся подля вояцкых маневрів покорювати а уж єс сам Небора ку в оковах Не чекал єм уж рана Памятам лем же цілу ніч претанцувал єм на сліпо без оддигу але і без давной насолоды Не старал єм ся шептати до жыньского уха комплиментів не думал єм о предметі розмовы не принимал театральных поз Не кукал за матерями і тетами жебы звести іх чуйніст і облазами глядати дівочой з полегливости Зазнавал єм танця як бодай якого способу на моі давлячы почутя Інакше уж єм танця нич ужывают нинішні і давны поклонникы Што гнеска танец Спорт лем страстний Не тот давний гармонійний систем рухів котрий мал ціль сам в собі быти прекрасным для інчых очы Днескы розвязали ся узлы його гармонійной красы і танец не є уж видовиском лем безпосередньо пестливым спортом а посередньо польом для супружескых звязків І кєд бы іщы не нарід котрий согранят властиву ціль і своєрідніст танця як одблеску народного типу він як штука затратил бы цілком свій чар і з часом стал бы ся родом опянюючого за собу як морфіна наркоза Зникніня ванальдеа мирмена ґавотта павана то посереднє остережыня для народных примет Докали істнує сарабанда Тарантелля шпаньоль так долго істнує і страст характерна народови і його жытю Деси по пілночы зышол єм ся з Ілийом Ніт говарил одступую од мойого заміру котрий мал єм Вам выявити уж одступую не повім якій він м был был в каждым будразі не на місци Ілия при тых словах был без міры задоволений Лишыл єм клебанію коли зачала ся уж пробывати ранішня Яснина Природа будила ся зо снуяк батурит ся дітинча котра напілспячо потерат очы Таємничо синіла Чорна Гора першы промені сонця і скрыли ся в єй мраках як златий порох на стінах Ель Дорадо По луці пресмыкувала ранішньом росом лижка зо своіма малыма во гущавині озывала ся вдовиця сива зуля а од зрубу звучало понуре та жолны того лісового гробаря Ближыл єм ся ґу берегови потока Ні очы я не заводят то она оддале червеніє єй одяг то романичелька головцю бідня ачий од змучыня притулило ґу каменьови очы позерают гыму аво Нараз стала прихашена блідіст єй лиця мармуром стрічала ся з проміньом сонця нараз почул єм ся в єй раменах нестрічана была жена Явила ся том орхідейом ванілийовым квітом сходу што в одвічных лісах паразитні обнимат своіма ґірляндами червено жолтыма квітликами правдивы кольосы Слухай промовила Ты когаш тоту даму Тоту з котром єст вчера кєрмешувал Ты кого ж тоту ясну волосу Когаш А Етелька Недар моєм хварил на устах єй а моркы піддувают вічний оген Здавало ся мі же поломін якій передше достеріл єм в ней цілком тепер обнял мене Іщы в дтинячых моіх роках розповідал Старибача байку таку Мракы розлегли ся в Карпатах Шумит медже скалистыма берегами вода ґу води збройний боярин коня веде Купат в пінистых бризґах Шумит вода на бескыцкым скалю о берегы ся розбризґує піном ся розливат а з воды голос дівочий ґу борянови долітує Кличе пізрити В воді Діва королева Очы чорны як терен розскоганьом горят лице росом кроплистом вымыване коса чорне Полыскуюча дзвонит приколысує присыплят Рука зводит узду конячу гадвапну ловит Рука Бориянова міцня за косу хватат товаришів кличе Не виділи вы іщы такой косы в Бескідніх горах лиця такого прикрасного не цілювали Шумит вода в скалистых берегах піном ся одбыват Боярин на діву смотрит не королева то а русалка лузком русальчыном вкрыта Рве землю бойовий кін до ліса зеленого темного несе боярина розступляют ся гомлы облакы білы а в лісі на каленовых хымарах дівоча краса смертном блідістю вкрыте лице Німо стоіт боярин не призыват дружыны товаришів не кличе то дівоча краса тота сама русальчына мертва так і етелька она русалка шалена русалка то котра томит мя дівочым пізріньом губит мя Што за жар Як ся вырывати з негосводити ся од тых обяд шаленых обяд Безнадійні гнал єм горами і париями не інакше а безнадійні Почутя топили ся вомі Атлянтидами і бороли ся Чого же было мі стрічати єй очы Чого милувати ся єй женском красом котру Готовий єм был в тихости обожувати з зачудуваньом всмотрювати ся в ню як в тоту дико чаруючу природу Карпат а єднако взрів шыю пішол єм в своіх почутях під данчо безсвідомости гейбы м одганял любов та лем як тін Тін не даст ся одогнати она піде за тобом Любов котра неє выплывом долшых інтелектуальных зносин з жінком але котра выбухат при першым пізріню така любов все безнадійна шалена она як тот корабель што несподівано найде ся серед скал Його або втягне безконечна голубина або непорушным штырбельом остане чытала Моніка Тилявска