Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Лісний кобольд 2
Odc. 17

Лісний кобольд 2

•

Opis odcinka

Тота література є выражыньом лемківсой достоменности. Выріжніня тых, а не інчых творів і писателів, якы постепенно сут друкуваны і переводжены на сучасний стандард лемківского языка, має як ціль – завдякы тым універсальным текстам – підтримувати лемківску етнічну свідоміст, достоменніст, выкоренити комплекс меньшецінности. Сучасний чытач найде в тых творах світ, котрого уж неє, але і тото, што остало лишене як спадковина – культуровий простір, в котрым находят ся Лемкы як спадкоємці карпатской традициі. Сут они документами епохы, як і свідоцтвом языковых концепций предків.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja jest lekturą fragmentu drugiej części utworu z cyklu karpackich nowel Petra Polańskiego, z wątkiem wyjazdu lub zaproszenia w górskie okolice i polowania. Narrator spotyka postacie związane z tym światem: byłego honweda opowiadającego o łowach, Wałka mówiącego o Protasie niechętnym polowaniu, oraz młodą wdowę Martę, której śpiew i historia są przedstawione w tonie smutku. Ważne miejsce zajmują opisy przyrody, pieśni ludowej, tęsknoty i samotności, w tym wzmianka, że Protas nocuje w lesie zamiast pod dachem.

Automatyczna transkrypcja

Бібліотека лемківской клясикы Петро Поляньскій Карпатскы новелі част друга Лісний кобольт Част друга Мій єднак на спомины ся не зберало Як даколи мал єм уявліня о дамах то цілком інакше хоц она была мелюзином і смотрила уважні але незалежні од волі пригадувало ся властиве джерело дамскых взглядів то маска вкрываюча безконечны женскы ґримасы дамскій утиск то заповід здрады в Любови дамскій змучений зір то заповід фінансовой просьбы А поцілунок значыт же за хвилю достане ся він другому На другій ден рано сіли сме до кавы на світ іщы єм ся не призерал Што мі там вертеп такій темний і смутний до скрайности Што Любиш іщы Ельвіру Звідал єм Антипа Завірюючы што може при ранній зорі далекій є од вшыткых любовных вызнань лем в мрачных вечерніх годинах в сельскым одособніню видит мітычны красавиці Але не ждал єм одповіди Мій зір през отворены двері впал до другого поміщыня Пробач друже такы звіданя бесідую Але одкаль в Тебе такы чудовы жены З другой Ізбы зближувала ся циґанка з листом в руках она ішла ступаючы праві як тенечниця в сарабанді або тарантеллі Анти пізріл на входячу і кус ся зачудувал Циґанка шахрайско сміючы ся вывивала в руці копертом як розкошна сильфіда котра сыпле отуманююче зіля на свою жертву В тій хвили почули сме мужскы крокы Вкінци бесідувал альтовий голос і до салі зо шумом вошол по стрілецкы облечений высокого росту о гынучых ся рухах мужчын Облечений был в білий капелюх зо шыроком крысом в нанкінову ясну куртку кратасты шкоцкы пантальоны входячы од колин в тісно притисаючы скоряны камашы Він ішол мало не голзаючы ся як бы ся земля під ним погынала Не інакше як звыкло ся на паркєтах надбало підносило ногу ставляючы єй пак якоси зручні і рішучо Рукы його одрамент творил пілокруг значыт свобідні выконувал рухы Лем спід рукава докучал упертый маншет і його треба было єдностай ховати під рампас од рукава На рамени перевішена была стрілецка торба з бырсучой скоры а в руці тримал він люфу ручниці Вкінци знате ви уж трепотал він Ах я загоплений Подумайте яка солодкістия кароскіш такой деліциі іщы не было на полонинах То штоси чаруючого Снам тото іщы як єм в смаркатых роках в гонведах был а пропогіст я правдиві захоплений певні Він заклублено подал мі свою деликатну руку ховаючы маншет сам уж выгынал ся в серпентину при чым його чуприна хвіяла ся як лодочка котра прибываючы до берега уколышує ся до спочынку Антип запознал нас значыт Харитон Хоревич колишній офіцер при Гоныведах перебываючий во світи воюючий в памятным <unk> році а тепер ужываючий світа Божых Лікар Браво бесідувал він сідаючы елястичні на фотель Я захоплений і вы выберате ся з нами Очывидно вкінци того слова він не лишал Єст порядне діло така почта тисячы вартат а іщы до того така почтилийонка така циґаночка такє чудо натуры праві гра а по дыры дашы в получыню з красом праві як чар зыбайок шахерезады Вкінци лем до бесідуваня любовных слів І він усміхаючы ся приступил до циканкы і прибрал поважну позу А што звідувал він Зас дале поіхате в Вічні во світі Вкінци за таку віст яку єс принесла іщы єдного срібного ся даст Він вытяг пулярис І очывидно іщы єден Але за тот то уж поціл іщы яєм в го не в дах был Товды дало ся почути маленькій Плескід Бывшый гонвет котрий нахылил ся до циґаночкы зо заміром поцілуваня єй одскочыл наглі а циґанка серед свого шельмофского усміху опустила салю все іщы радуючы ся видоком одправленого дон Жуана Тот остатній нияк ся не признавал до одправы яку дістал до того плескоту котрий є ефектом несподіваного контакту рукы злицьом Прихласкал він обома руками по боках головы начело причесаны волосы і зас сіл на фотель Што з пікантного продолжувал він Така циґаночка іщы як єм стоял в Гонведах знало ся неєдну правдива розкіш Природа є тяжком до поясніня не згубленом а при тым жар ті бливом і зуб часу таку красу не знищыт Вглубляючы ся думал бы с што природа то правдива мачога Бесідую Мач а пропо іщы як єм был в гониведах іду смотрю краса виця диво не жена зневолююча циґанка Але што жыгара Циґанів боронит єй вражы сыны дістаю кінжалчаст зол шабльом то кінжалом єдному циґанови чашку єм роззрубал другому головотял третьому лице розплатал в кінци по цілій Горі трупів до мойой дульцинеі але Зас важна міна Тоты часы минули але што не минят Думаючы правильно здає ся што тота глубока тонь котрій плянеты і трабанты незмірені глубока Ах і забыл бы оцмотте Він вказал на своі годала Взріли сме тепер што спід камашы вызерали годачкы новозроблены на гірскій криі А што модні неправда Я захоплений нароком замовил єм си такы Зкарпатся як звучні зове Італиянец Такы сандавкы Не інакше а скарпачя Нихто не увірил бы як легко в них ходити А пропо розливу нашых вод чловек был в розпуці На полюваня не піде єдна надія іщы в журры на алах псика Нового мам властиві завдякы ґазетам а нон сам здобил єм го Чачко Непсик Як природа го обдарувала тото дає додуманя А што ж за душечка з нього бесідую правдива солодкіст жытя Але чым є вкінци солодкіст жытя Розбиваме ся як фальо скалы Жытя нашы то каприс природы Ой засідил єм ся в вас але чловек воган бы пішол за такыма любителями жытя як вы панове Час на бекасы аж до уж <unk> Він наставил свій ремонтуар при тым єдно око прижмурил а уста твердо прикусил Час летит в Бездоня падат єдна хвиля за другом Але мало не забыл єм оповісти Вам мою остатню пригоду То было пару дни назад ожывліня до крайньой ступени заволоділо чловеком штоси Подібного не трафляло ся мі навет як єм в го невдах служыл адже выправа на драхвы Што за птиця каприс природы стрільця і рушницю познає ся здалека Лем селянина ся не боіт прото треба взяти ся на спосіб вдіти селяньскє облечыня Дорогы панове выобрасти собі вкінци мене в селяньскым облечыню правдивий маскарад Полотнянка Гайдаверы Черевікы безконечні голубокы і соломянка Тепер лем іти медже конополі і просо а гев тото само як бы Крезус сідил на стогах золота вліво вправо на просто всяди трафлям на драгвы трах трах птахы падают як вороблі Гей Ты там кричут до селянина што іхал возом Ждий гев заіхай Побыти драгвы ледві помі стили ся на возі Іщы єдно Што думате о тым фільци на моім калапі Порядний неправда Тепер іду Адже за два тыжні в горах останте здоровы Він поспішні позераючы наліво вышол з поміщыня і затріснул за собом двері Перший раз могли сме прити до слова Посмотриме што то за лист бесідувал Антип отвараючу коперту За два тыжні гев на полонинах Облава На Дичыну вшыткы околичны села возмут участ до наганяня буде найменьше тисячы люди Приізджайте Давны знаємы То з того села зачал Антип о котрым єм Ты бесідувал да был єм на праздничным вечери Поіхаме люблю одвиджувати Карпаты Циґаньска банда тягне видно тепер з гір Здає ся і Гонвед дістал такій лист Він тіж бывал в тых сторонах То загадкова особа тот Гонвед Він твердит же был Гонведом і брал участ в кампаніі <unk> рока Але він на такого не выглядат за молодий іщы Він легко жыє лем на полюваня годит але звычайні ани єдной птиці небесідуючы уж одычыні не принесе Здає ся навет же ручницьом не знає ся обыйти Антип одышол до своіх ґаздівскых прац а я взявшы мій костур вышол єм на поля Світ як бы не тот Вода за ніч опала а золотисте сонце блескотіло в каплях нічной іщыросы Двихнувший ся на далекым подольскым горизонті сонечний округ здавал ся быти мітычным божком поконуючым змию і появляючым ся як світлий рыцар Вацерат водний неспокійний ідоль успокоіл ся во сні а по шырокій низині розпустила своі сукні колосиста лада розляла ся давна зелена красота а свіжост розсыпана пестячым вітряным стрибогом наполнила подольску землю Тепер море зерна фалювало по полях на небі не было ани єдной хмарочкы А медже полями тихо вила ся ріка як успокоєна по бурі дітина На ситовою дикы качкы трепчут крылами над озером уносит ся стадо журавли в дебры зозуля обвіщат вчасне свитаня З квітів выливат ся іх аромат лукы дыхают розкошом в них находит ся особливе співаюче царство бренчаня безчысленных мушок і польовых важок Зашол єм на заріча уж з далека взріл єм валька котрий крутил ся коло своіх воликів Притігал мене гел мій перший пациєнт Што Де він звідую лежыт По селі пішол бесідує Валько Як слабы я плянче ся кадисы то і біда што він або лежыт як прикутий або ходит як волоцюга Заждийте добрі што сте пришли підеме м оба з ручницями в Ситовя Моі воликы лем до жолоба заведу забєме може дашто і добрі буде От добрі Кому добрі Вшыткого іщы нич Лем жебы на передновку для статку пашы старчыло Люде бесідуют єст здоровя хліб і паша то і добрі буде А товды як хліба бракне то іщы не така біда Чловек перебідує якоси медже людми а як бракне пашы гыбель Жывины неє де подіти Але годме уж Він запровадил волы взял ручницю і пустили сме ся оба по низині Під його шырокыма ходалами трава стелила ся як під косом Ідучы він выгынал головом на сухій шыі як бы все вітрил птаха Нияк уж не можу дати рады з протасом зачал він Подумайте што з ним за діло такій дивний з нього чловек Знате самому зручницьом нияк ходити на полюваня што єм ся го не напросил жебы зо мном ішол не хотіл Він такій впертий Ниякій з нього стрілец не хоче на полюваня іти Цілый ден пролежыт молчачы Пак плянче ся по селах а вернувшы зас такій задуманий іде на сіно А чловеку жаль ся робит пішол бы во двох на полюваня было бы інакше Товды і птага ліпше стрілити але його не упросиш нияк Не хочеш іти на полюваня Звідал єм ся Не хочу одповіл він Вылічыти го треба Для мене была то поважна задача такій пациєнт Была бы повіджме дама в котрой неє уж більше рожевой молодости на тото уж світ вынашол якысий добродіятельний русалчыний сніжок Коли был бы банкір котрому бракло бы бренкаючого предмету на нову ставку в рутелі жачку або фараоні то добры люде досмотрили бы ся іщы метальовых покладів як не в теках пейсатых і халатовых археолоґів і консерватистів то певно в творах біржовых антрополоґів І коли дальше явила бы ся дама нарікаюча на недостаток тем до милых клевет при столику до Кавы то Комітет од добродіятельных ціли розвинул бы в тым напрямі безінтересовну діяльніст а нарікал бы зас бідачок муж же його женочка не може найти кутика до наукы загальносвітового языка то він уж в першых місяцях по женячці зчудувал бы ся як його женочка справні обертат европейскым языком Дослівно зо вшыткыма тыма ситуациями добрий чловек не мал бы старунку Але подумайте Неприсутніст стрілецкой пасиі впала свіжо спершой рукы під дзюбу крука котрий вылетіл з гнізда Зачал єм недовірювати силам медицины Як бы товды іщы жыл пастер справа была бы інча Чловек нероздумуючы вельо защепил бы раз другій і третій змилуваня до ловлі тому кому го бракувало і справа закінчена Але інакше зачал єм думати коли взріл єм про таса От і він повіл Валько вказуючы на поблизкій беріг Над берегом сідил старий чловек його долгы сивіючы волосы замінили ся уж в пелех На поморщеным улици было видно безграничну розспуку мучытельну тугу пятну задуму рисувало ся в очах на перше пізріня здавало ся оно быти ничым інчым як тяжкістю подольскых пугатірів Але тота тяжкіст в інчых была штонайбільше знуджыньом в каждым припадку барже припоминала безпечніст як тугу і задуманя старого печальна туга і смуток особливі ся зазначыли По його рухах мож было познати же в ним велика сила якысий рід кожуха падаючого до колін был перепоясаний а долину вісіли стрямбы В його особі было штоси што присилювало шанувати го был як закопаний таємничий скарб До трестины годме уполюєме дашто одозвал ся до нього Валько коли сме пристанули Якє там полюваня в тернині просто сміх одповіл протас недвигаючы ся кус загриплым голосом Уж ты А то може і ручниці од дітины в руках не мал Не мал Моя справа Він пізрил страшні В ним штоси кыпіло але за хвилю зас вернуло понуре пізріня Мене його мрачніст ввела в зацікавліня прото же виділ єм што в ним зобраны якысы внутрішні одчуваня котры громадят ся і давлят його душу Сила котра проявляла ся в каждым руху надавала його стати рід величавости а зір його при цілій своій мрачности выражал покору неналежну од волі лишыли сме го а самы пішли в гущавину На курочкы як раз днес ден бесідувал Валько лем жебы підыйти Водны курочкы сут надзвычай улюбленым птахом мысливых на них на мочарах одбыват ся особливе полюваня курочкы одріжняют ся медже коростелями малом лысином на челі зеленыма ногами при помочы котрых они скоро втічут по рослинах розстелюючых своі листя на воді Під осін они тыют і сут товды особливі смачны Лем ідте за мном як ні то впадете в глубину бесідувал Валько ступаючы по меджах праві же скрыли сме ся в ситовю Валько котрий то приставал то підслухувал то зазерал в ситовя застрілил уж пару гардых штук а перед ним є великій коростель котрий єст славний як перепеличений король Прото же по жнивах одлітує разом з перепелицями а на яр вертат тіж як іх проводитель Нараз Валько одохнул тернину і пристанул Його лице ся змінило Напілостолпілий скус отвореныма устами стоял він підслухуючы здалека было чути співний голос тот голос колысал ся Мельодиі были пляваючы короткы замераючы они втихали а пак застужливо несли ся Была то печальна безконечна як подольска низина пісня Голос былженскій Іщы раз повторил ся тужливий мотив і пісня замолкла Валько отряс ся Ковала єс ковала сива зозуленько Він підспівуючы тоту знану і люблену през нарід пісню позерал в сторону з котрой скорше доходили звукы Хто то звідую ся бідня Она выплакує своє горе по світі Красна она красна дівчына якыса вдова Она така сама як Зозуля Послухайте Жыла раз дівчына Краса виця Як чыстий каленовий квіт Як пшениця ясна Як княгыня красна Пішла раз на вечерницю а на вечерници спритны мельодиі до танця берут Красавиця як королева блищыт Аж зашол чужый якысий сандале мал Сафянови за чересом золотий топір облечыня од головы до ніг самыма срібныма монетами покрыл лем лице його скривлене і темне Тот чужий дівчыну до танця бере в танци цілує а за час якысий сватів шле Няньо ани чути не хоче дівку легінови дам а не вандрівникови Але любови не дало ся уж розлучыти полюбили ся І повінчали в церкви а пак хоронили ся свого діда перед няньовым гнівом Ідут на другє село до діда Пришли на дрвучу ріку Як перейти таку велику воду Не бій ся бесідує любчык змін ся в пташку і перелет а я зміню ся в змию і переплыну Так ся стало Перешли ріку стали зас людми і приходят до діда А дідо старий старенькій Лягли спати Што в тебе за муж звідує ся дідо молодиці А такій што змінил мене в птаха а себе в змию Смотр пропалаты то чарівник Дідо взял должезний ніж пострил на камени і чарівника заколол што проколол то повітря по правді чарівник ранок засвитал Молодиця мужа глядат а дідо лем ніж вказує Плаче лишена молода красавиця в повітри вказує ся підземний чарівник і бесідує Іди по світі Зозульом буд глядай вічні любчыка мужа літай по дубровах і гущах І одтовды зозуля літат тужливі голосит лишена сама пісню тужливу співат так як тота Марта сама єдна на світі Єй муж был якысым мадярскым гандляром котрий пришол гев Она красна лем вперта Од што вперта В тых остатніх выреченых словах была якыса горич як бы йому самому тота впертіст докучала Він зас застрілил Коростеля был правдивым любительом ловлі Кажде замилуваня переходит ріжны ступени розвития і ріжні оно в каждого чловека ся проявлят так само неєднако порозділяна є і ловецка пасия Валька Виділ єм штоденне замилуваня до полюваня На Поділю де є єдностайніст і спокій володіют вшыткыма істотами полюваня робит ся стереотипове припоминаюче штоденний звычай про котрий селянин не роздумує Оно є тым ліком морфіном котрий перезначений до того штобы смутному орачови дакус розгоріти кров а вкінци подати му смачне печене з дикой качкы драгвы бекеса і присилати зас глядати на полях свого ґнядого коня або любувати ся видоком пишных мадярскых волів А пак трафило ся мі видіти замилуваня до стрілецтва так розвите же перестало оно быти свідоме а перешло в нервову безцільову дрож І не был то спорт приємний для невралиґічні деликатных нервів дам котры про нуду іхают на ловлю до ліса а оддаляючы ся і мают як не уз дочку то комплименты свого Аташе і закушают спортсменьску повинніст убиванем бівштексом В молодых Нимородів ловля є новіциятом выходячы з котрого они занимают в громадскости позицию інтересуючых люди Для дам полюваня не є ничым інчым як єдным зо способів кокєтуваня Коли на салонах дама є напіл розвитым ружовым квітом манливі хоц несміло вызераючым спід листків або і полном рожом блідого кольору то в амазоньскым облечыню дама є поломінном пивонійом розкошном ружом котра уж не ганьбит ся свого вроку Кокєтуваня є товды для дамы барже натуральне а прото і барже небезпечне для жертвы Веце стріл высылат товды розхуляний купідин як деликатна дамска ручечка І женскій зір товды не такій подібний до зору лісовой Діаны як до прагнучой любові Аспасиі Товды Дама найбарже познає што она жена На салонах уважат себе Дама за володарку котрій вшыткы повинны ся піддати в будуарі за героію про котру шалены ся поєдинкуют в театральній ложы за звізду на котру вшыткы можливы телескопы звернены серед люди чує ся світ ликом побіджаючым вшыткы інчы дамскы огненны язычкы в бесіды раз притігаючым раз одпыхаючым маґнесом В глубокым лісі дама є слаба зашла не в свій ревір Потрібує покрова тож і не чудні як по партиі они приходят під тот покров котрий якысым чудным припадком поліхат на поцілунках Дамам лем іщы єдно світ має речы а докладні што они жены Коли тото столітя принесло зо собом Академіі дамскых курсів то наступна быти може основат академіі в котрых будут выкладит для дам о іх приналежности до женского світа В молодых роках мал єм приятеля любуючого дамы котры затапляли ся в книжну тоні Така дама бесідувал приятель то правдиві надземска істота котра при цілій своій красі і величю душом перебыват в особливым світі ідеі Смотриш очы в ній не такы як они блищат од полноты думок як на красным челі ся добит ся высша ідея Хмарочка задум як кажде слово такой даме пестит твій розум Она обведена якысым нимбом а в очах має чудне сияня З розкошом смотриш на єй клясичны рысы і рухы з розкошом пєж нектар з єй мириятельской душы котра в одособніню є для Тебе правдивым скарбом Приятеля котрий кохал ся в такых дамах барз єм любил Вертаючы до страсти треба зазначыти што і вомі такым ловецкым профані зачало підрастати замилуваня до полюваня Пандрували сме ціле піл дня і не подумали о тым жебы даде пристанути ани о тым жебы вертати до села На низині гріло пекуче сонце холоджене вільгітным ситовьом чайкы шыбували в повітри а на часы давало ся чути гук стріляня ани сме ся не обізрили як зашли сме до далекой гущавины Коли сме уж входили до Лісика пристанул єм Што Добрі чую Не милю ся слова Адут трііка валет то литора повторювали ся за гущом і то голосно не на жарты Якы пташкы гын на вчены такых слів І што гын за світ такій одмінний Дослів не як бы остров Монтекарло Монако Підишол єм помаленькы перес гущу смотрю а гын стрілецка компанійка представлят поважны ґалерийны і бельведеровы образы В пестрым замішаню наступували по собі то Рембранта славетний орол під видом з двійком схватаючий єдиницю ганмеда як билину блукаючу ся помедже тузами То дале портреты штырьох остатніх могікан то на вступній копіі верещаґіна гружаючий в сініхах стійковий з чыслом <unk> з єдиницьом то побідительскій віз макарта і програний біматейкы Словом композиция згідна зо вшыткыма правилами Коли в докучливу зиму вчас Сніжыці на поділю при теплым коминку в притулній ізбі має місце подібний пересмотр образів то в літі без порівнаня веце зыскают мальо видла на кольорити і перспектыві на свіжым повітри тым більше же по долгым ходжыню і полюваню особливі бравура вшмареным през артисту сюжеті яскраво явит ся при прозрачным повітри В зимі на поділю особливо надає ся до студиюваня ніч Кореджія за зліті апотеоза дня Макартового Сіньор лікар бесідувал Гонбет звідуйте Я захоплений видно бесідую Драх велю сте побыли Вкінци чловек перейде мимо і нестріляючы Были іщы другы два Найстаршы астрябы котры з натуры вділи на ся ловецку скору не пущали з руку ручниц цілы як бы пущовым могом і снітю ся покрыли Покріпил єм ся пристал до них Але хмары часом остают шаграями ледві переляло ся што важнійше гладко зачал кропіти гырубий дойч хмары затіяхли ся выдали было чути гырмоту Взріли сме же перед зливом нияк ся не скрыєме Зашли сме за далеко од села Є гыжычына гев єдна одозвал ся Валько Гын перед зливом ся сховаме Пішли сме за ним Розляло ся вкінци вказал ся нам в дали хутір міцний солідний чыстий обведений плотом за котрым жолтіли сонечникы Кукала єс коваля єс сива зозуленькы підспівувал покурюючы файку валькы Ци не хыжа тотой з зозулі вдовиці звідал єм здогадуючы ся єй смотр деякій хуторец то бы была жена Добра Іщы як Знати єй добрі Знати добра значыт добрі ґаздуюча такой більше неє Ци копати ци прясти на яр ци в жнива робіт не ся як ся зове А коли бы такы вы Так і є оддавна гын загоджу але дармо одказує і не дивода чловеку з єй хутором нерівнати ся Коли бы м мал хоц лем зо дві пары сейків десят увечок якых гарсамаків пару і звыточок банкнотію товды бы м уж сміло ішол до ній сватати ся Значыт вы любите єй любити Найде ся Жену і файку буду любил хоц як не днесто заран Як не рахманьскій великден ся не одложыт Але от і зозуля вдовиця молода засмучена высока смукла очы западены личка білопрозрачны волосы жолты як низиный лен Ходила без жытя як бы чымси отуманена Нашым появліньом не зачудувала ся были сме для ней як неприсутны продолжувала співати своі мельодиі Тоты мелянолийны мельодиі якы лем на Руси чути они вічні засмучены тужат за прошлым Пісня того народа то безперырывний жаль і плач Смуток і задума являт ся в ним і товды коли ся сміє Смутний сміх народа хоц шалений І веселіст його є смутком як бы овіяна таінственным чорным поломіньом Пісня Народа на Руси нешто інче як мельодийний віковий плач недаючий розвинути ся смілым заспівам І тот нарід котрый здає ся так штоденні по верхах Карпат ходит за чередом овец стинат одвічны дерева по лісах молчачы плават по рвучых ріках і озерах або іде єдностайні за плугом тот сам нарід жыє свойом пісньом в оддільным світі проявляючы в ній цілу свою гореч і печаль і цілий свій веселий шав прикрашений тугом Пісня Є для народа єдиным схороніньом на полняючым солодкістю його душу єдиным вірным товаришом котрого щыріст росне в темных хвилях Марта співала родову пісню Іщы над колуцком мати і співала тот дівочий заспів котрий з рода в рід переходит і не тратит на своій красоті Весільном нотом в колысці утишала мати свою дівку Снила о чырваным сарафані будучой молодиці о моменті коли косут дівкы надвоє будут розплітати і станут басамунками уберати Приде попращати ся з дівочом золотом вольом приде русу косу гадвабном фатом вкрыти штобы не радувала уж очы фраірів Але дівка котра тужыт за дівочом свободом Іщы нерозсудне дітятко прецін нема років просит матір як пташок звучні співати літати як легко крылий мотиль по квітах на лицях прибліднут маковы кольоры прибліднут радости Засмутит ся дівучына а матери порадувати бы ся на старіст Прецін і она за молоду така была Таку саму пісню за дівочом свободом співала І зблідли На лицях маковы кольоры Проминула дівоча воля А колиси маленька дівочка тепер сама розспівує тоту весільну пісню В єй красных рысах пробиваючых ся перез терпіня видно было любовну задуму Она пистила ся з малым дітятьом свойом дівком котра мала такы самы глубокы полны очы як мати В одособніню на шырокым низові далеко од світа мареніла єй краса Не лем єй краса але баржа єй співу котры не пропали іщы в памяти Здалека было чути ремоту але уж втигаючого Дойч перешол уж вечер ся зближал коли могли сме пустити ся до села Небо розяснило ся і холод заволоділ при змерку ішли сме попри лісі През поля зближала ся до лісовой гущабыны якыса стать велика з рубыщами на облечыню з долгым волосом Вкінци она пропала в лісі Ци то не протас то Звідую валька Він ночувати іде Ночувати де До ліса Як то до ліса уж такій є лем в лісі ночує Ци місяц ци хмары ци громы не лишыт ліса За нич в світі під дахом бы не спал Бесідує пришло бы гмерати тісно під дахом Лем в лісі гын і гмерати інакше Прото він нихыжычкы них хоц бы якой колибы нема За дня плянче ся покля не зайде до мене а заходит часто Чловек з нього добрий лем тото же на полюваня не іде По ночы зас спішыт до ліса Рішыл єм од всякой біды стрітити ся наступного дня з тым незвычайным старцьом розышли сме ся і неодолга пришол єм до хыжы Антипа чытала Моніка Тилявска