Архів
лемківского радия

Добрий вечер витам барз сердечні в пятницю на слуховиску Внеска буде Оповіданя котре буде моі дорогы з Календаря Лемко з <unk> рока Так же запрашам барз сердечні а оповіданя під наголовком Весіле Марты Настя шавчына умерла Дай єй Боже царство небесне подобра была баба же далеко такой глядати Никого николи в потребі не оставила ани худобного ани хворого ани подорожного З никым ся не вадила а уж Боже забару й не зробила никому кривды Тож на похорон зышло ся моц народа не лем місцевых але і сусідніх сел Плакали вшыткы богаты і бідны а особливо бідны бо де і як де але до Насті Щавычной жены Василя можна ся было все загнати і николи не одправила з поружныма руками Зродина на похороні кромі одинокой дівкы <unk>надцетолітньой мартусі і брата Небошкы не было никого аж і муж котрому през двадцет літ была вірна котрого помимо того же был ю і поневерал любила Не оддал єй послідньой послухы Пішол рано своім штоденным звычайом До сруля на погарик потреба превітрити ся з трупячого смраду Сруль налівал палюнку до погарика Івасиль на смерт забыл же то його бабу ховают Мартуся при помочы уйка поховала маминку Одиноке сонце найдорожше яке мала на світі Отец Мартусі походил одкальсы з далека Як был молодий служыл уродичы Небожкы за паробка Был роботячий вшыткы уважали го за мудрого а при тым был он красний шугай По смерти ґаздов остала на <unk> мотровым Господарстві лем ХХлітня Настка і єй молодший брат Лешко Спритний Шухай зміркувал же было бы добра приженити ся до насткы бо той дівка крас на ціле село і маєток великій Почал Василь Колонасткы скакати милыма словами бавити оповідати члуда о своіхнях котры были тіж богаты але на холеру поумрали Як он был іщы малий і маєток забрал стрыко котрий выгнал го з хаты Тирал ся по службах і бідовал так долго покал не затрафил на єй отцол котры были для него добры За тото полюбил іх цілым серцем Любит он также і наску і хотіл бы старати ся ціле жытя о щастє для ней Не дивота же того рода оповіданя подбили невинне серце дівчыны і они ся побрали Недолго єднак был Василь Добрий для Насті Двадцет парулітній паробчак стал ся голодым і обходил ся з Настьом з каждым дньом брутальнійше Скоро почала Стинути є го любов до Насті Тым скорше же Настя раз і другій пришла до сруля штобы хлопа одтягнути од погарика Дост зла кров мам уж той роботы Не буду на дар моідів робити Най дзяди самы роблят Штобы на стісняти ся женом запрігал вас часто коні і хал до міста на народневны гулянкы а Настю бил і катовал Так мучыла ся нещестна двадцет літ аж ю на конец зжерли сухоты Не бояла ся смерти Ничого не было єй жаль лем єдной мартусі котра остане сиротом Минули три тыжні од смерти Насті Отца пароха дошли вісти же на пару дней перед смертю Василь был бычыском Настю і же тым приспішыл єй смерт Нихто єднак не знал о тым напевно бо і Мартуся не хотіла нич сказати боячы ся помсты ораз вечером як Василь лежал уж на лаві пришол до хыжы отец парох Станул над потым Васильом і говарил Слухайте Ле Василь як же то можете так пити без перервы Недавно поховали бы вашу жену іщы не выстихла добра а ви пєте і пєте так то Господ покаре вас зато Ей Бо то знате єґомость баба з гроба і так уж не встане а мі так же уж недолго попасти в тым світі Тілько мого што сім і выпю А вы єґомость не втручайте носа до чужого проса бо може быти зле Вара вам од мене Пересторохы священника не дуже помогли Василь Пил чымраз больше і рідко приходил до хыжы Глядал доброго зятя для Мартусі хотіл єй оддати бо і робити не было кому Каждий вечер хтоси приходил по Мартуся понабала ся вшыткым а і <unk> моргол ґрунту што то мама єй записали притігало не одного Вшыткы што приходили до ней ста вяли на столі палюнку што ю окрутні боліло Ціле жытя смотріла на отця пияка смотріла на смерт матери котра через піянецтво отця передчасну умерла А што было дале Дознате ся по перерві о Я виду воду не кофондів тоты гей але в єй уроды Гей выропо заручы водимоде диво Добро ви то добро гейы то своючыты Ina Чыня Ей таку надале слова свате Ой Боже сы Боже Ей што сбуде бо той боже себе сос буде початы матками Жебы м не водий тотя нагос сиду або стерном прито Миняли тыжні міняли місяци і рокы Заросла уж могила над гробом матери а Мартуся Ани думала оддавати ся Отец помимо свойой злой натуры любил Марту Горячу был для ней добрий і не примущал Юдо ничого Мартусю Щавичну любили также і в селі і слухали єй рад подоходила кус до школы в місті і єст добра так як і єй мати Много часу посвячат для села провадит дітячий садок чытальну імени Карковского і Аматорскій Театральный кружок В першых днях липня коли школы уж розпущено і сельска інтеліґенция повернула на вакациі урядила Мартуся собранє в чытальні на котром мало ся выголосити одчыт о страшных послідствах алькоголю на селі На собранє пришло ціле село пришол аж і Василь Не знаючы што там буде не пришол лем сруль Собраня одкрыла Мартуся і поясняючы Даны Нашому Народови посвітителем того народа отцьом Іваном Наумовичом а іменно моли ся учы ся труди ся трезви ся задержала ся долше при послідным кличі і представила собраным страшны послідства алкоголю По єй промові выступили Петро Треті што того року здал матуру і в горячой бесіді представил зобраны причыны алкогольной нужды серце вражыня было великє вшыткы зобраны выповіли ся за з касуваньом корчмы в селі Басиль вернул того дня до хаты якысий дивний і Терез вий Не одзывал ся до никого лем думал о теперішньой молодежы што то має таку вельку силу же потрафит іка навернути од корчмы Сіл при пецу закурил файку і думат наху заплакал Заплакал бо зробило ся му жаль змарнованой Насті жаль молодых літ котры уж не вернут Минуло <unk> літ од смерти Насті в сельской церкви чути красний спів Світят ся свічкы во всіх пауках горят они также перед алтарем одбыват ся Вінчанє Петра з Мартусьом Добрий то хлопец з Петром Учыл ся пильно скончыл школы а тепер єст подпором старого отца А для села для чытальні вшытко бы зробил Женит ся тепер з Мартусьом Шавчыном Священник в теплых Словах подчеркнул заслугы молодят над поднесеньом культурного і економічного уровня села і пожелал ім много щастя і сил для дальшого быганяня темности з подсельскых стріг Шыроком новобудуваном дорогом іде весільна дружына з церкви На протиунных іде фура з гратами На фури сідит сыруль і мыслит о давных Ліпшых для него часах Тепер выізджат з села бо ніт ту што робити Нагнеска то уж вшытко Дякую барз сердечні за увагу Мам на діюж оповіданя з <unk> р подабало ся вам Дякую Бесідувала для Вас Моніка Тилявска О