Słowa, tożsamość, emocje
Archiwum
łemkowskiego radia
O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.
Odc. 72
Слуховиско #72 - 1 II 2013 А. Potocki Legendy łemkowskiego Beskidu
Opis odcinka
Слуховиско #72 - 1 II 2013 А. Potocki Legendy łemkowskiego Beskidu
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Audycja zapowiada powrót do legend Łemkowskiego Beskidu Andrzeja Potockiego i przedstawia dwie opowieści. Pierwsza dotyczy Matyasza zwanego Czarnym, który po obrabowaniu syna miał ścigać sprawców i sam wymierzać im brutalną prywatną sprawiedliwość. Druga opowiada o tragicznych losach Gertrudy Komorowskiej: jej związku ze Szczęsnym Potockim, planie porwania i śmierci podczas uprowadzenia, a także o późniejszej opowieści o klątwie nad osobami zamieszanymi w zbrodnię.
Automatyczna transkrypcja
Х Добрый вечер Витам на слуховиску І вертам Зас зас вертам до леґент Лемківского Бескіду Анджея Потоцкого Подабают мі ся Мам надію же Вам тіж І хоц Сут в польскым языку може дахто ся Може даколи о ся веде перевести на лемківскій Бо як сут вкінци леґендами лемківского бескіду той по лемківскы бы ся придали Я уж більше не бесідую лем просто запрашал вас сердечні Послухайме што колиси в Бескіді ся діяло Приватна справедливіст Матяш зо збойск коло самока званы Чарным был сыном Пьотра єдного з двох братів венґжынув в котрым круль Казнімы Жыбєлькі надал в <unk> року розлегле влості в доліні Ославы і Віслока Од них двох возут ся роды Балю Бірецкіх дидиньскых хуніцкых котры загосподарували Велекустек в Бескідє в Бєщадах і на іх побужу Єго фортуна складаюча ся з кільку насту Всі повстала затем з ролі а не з солі Міял трех сынів Пьотра Єжеґо і Яна ораз четери цуркі Евы Гелены Малоґожате і Ядивіґы Треба вам ушак же видеть же чловекєм был порывчым і скорым на ґвалт одповідеть ґвалтам Вшытко зачало ся од того же му сына Пьотра безпідници обрабувалі ден врацал з Санока Матяш взявшы кількунасто єздных стійкал іх аж на венгєрску струны Бескіду котра мутіж опцом не была без труду одналязу опрышку ци нападлі і вдылапавшы іх при помочы тамтыйшых кревняку в Диды і ланцухы з заку і з поворотом до польск і фенді осют ніг хлопцты і міщаньсти сынові подбали уж них пану І зґоты справы ім повинні быть для осуджыня приказаній Любо теж до Ямку Солюцкого одданя Вшеляко Чарли і вельо особистых робів велс до них особісты уразы і вшыткіх веспу замкнул в льоху свойого замичку Особисти Сонд надні справувал Дозезнань тортура мі окрут невішают так чы іначе вшыткі послал до діябла одмавлян ім права до остатньой сповіді і выраженя скрухы за пополняны ґжехы і жывот ужываю дото на прендце склецоний шубніци выдатні ім скруціл Вєвщы пізній кєди з Буйові Яци в Падліт в і Коренце сам ім вмєжал справедливост Завше в єден і тын сам спосіб Вєлю о смерть вранч ся просіло бене тілько скрутіт собі менкі до честне якіх натортурах званых баданя дознавали Може часом збыт похопнє чарничыну справедливіст Бо сосіді почали скаржы же ім подданых віжа пшесто ронґ до працы убива Ґливатны напомніня внесли офіцияльну скарґы до старости Саноцкого Януша з Кобылян Ловчеґы Краковского тен в <unk> р наказал Чарному выбы вшыткых з Буйніку зотримал усєд в льохах за мечку в збоісках видал владзы старостяньскій і вінце не вырянчал єй в іменів справедливости Вшеляко Сонсіді реванжували мы ся і мотивы поднимі теж сонты як то зробил Ян Пельвельскій з сосідньой пієльні Тыдму в <unk> р повіл і порані в окниці Невольной Дрозе Крулевскій Так чы іначей Розешло ся по цалым Бескіді по Бо тамтый строй лепей одразу дябу дулше записат ніж впасті в ранце Чарного Устало на час якій посполіте збуєцтво але по кільку лятах по його смерті знов вшыст робит служ Збує До збуюваня А тепер запрашам на коротку перерву а по ній іщы єдно оповіданя Моє чудо голуд думынґы ґу мойому здівяню Утуліла смілост терпяньом Чы достреґаш тон момент самы е за апаху і ро Кльонт фанґертруды Люде повядают Леці ле в тым правды пружно доцікат Але ґлувні виновайци уж в року настемпным помарлі смірцьом товды Ніц тілько досєнґла іх кльонтва Жеч ід о траґічны XVIтній Ґертруды Коморовскій котра заледве пявдісят днів вчасні станула на шлюбным кобірцю А вшытко Зачало ся в місци Дуклі рачей в знайдуючым ся ту палацу міріху Єжы Міньше цуркы Юзефін Єдиночкы Дзічкы вце Кєди панна скончулят осінасте станела угода помід інім і Францишкєм Салезим по тоткым паном на <unk>нополю званым для огрому згромазоных богатств малым крулем на Русі Єдого сын Станіслав Шчен пізнійшый маршалок конфедерациі Тарґовєцкій был о рок старшый од паны Барді ніж мнійшеф впарла до того малжества його жона Амалия з Брульгы Она сама вышла замож в вітрут <unk> і охожын уроділа Юзефіны Уґода яко ся Станела і ніц то же молодзі на отисі не виділи панна Юзефіна з Каранибоскєвчыну до цнот лівых Не належала бо певні без поводу повідали іж ніякій Квембовскій позбавил єм был дідства а навет кєди зостала жоном щестного з подюзньом діці З єднасту котра уроділа тылько шестьором ало походіт з праве Ґоложа Ладно і овшем была і выкштал сома як належы научас єдна з найлепшых пар тіжычы посполіти Од <unk> был і добре для речыпосполітий Уж треці рок трвала конфедерация барска тлі война домова і значнувать краю окупували войска росийскы В полові літця на Украіні люди зачали хоруват на джу Врантіше в Селези Потоц жебы ухороніть своє добро то єст <unk> мяз і понад <unk> сі розставіл на ґаздах до них стражы котры не впущали обци Щестны брал учал в обізді тых варт в околицях Кустинополя В іх атракці міл подобно встемпувать до Слушна ді мешкали Коморовсци в засаді іх бісци сосіді од часу до часу запрашані до кристинопольского палацу Кєди і ґєщенс споткал по раз першы Ґертруде Коморовско є відомо Дості повідіт же вільце уродзіюва пан назору ціла його увага і вкрутце запалал до ній влосным афектом Мусілі то наймній кілька ран споткат ся сам а сам сприяє он ци а Мором околичностя Бо в якій час потом оказало ся іж панна єст бженіном Запевне о Ґальтруды Якуб Коморовскій котрый уркнул цало то інтриґы чекал тыко на такій скуток бо зараз потам вплынувшы щенс ним на амбіт узыскал од негос годи на посі Любіні Ґертруды і кілька днів пізній списал з ним інтерцию Препаст социяльна дільонця коморовскых і потоцкых была збыт огромна малжество мало зостати заакцептоване през пути Не выключено же коморов скій нестосовне одшкодуванє цо в тамтых часах не было жадкости Щестне также был святом Спшеціву своіх робітю Уроді ся сын і то з лаґоді іх Потаємницю одбыл ся <unk> конкур <unk> року веньскє Церкєвце Єстеніци Відомост о жыт дотарла до роців щынского ні вченій ніж по веселю його сєстры <unk> стичня <unk> <unk> року і зробила вельше вражыніж та оморовым повітрю Ойтец вымусіл на нім згоды на розвут з Ґардвиду Вымусіл теж ліст датуваны на <unk> лютого <unk> року в котрым щестны запраша свою жону до Крыстинополя Кєднаншы през умысль Лемко дал знать бы не приізджала бо ой заміже єм порвать і осадіть в кляштоже до часу розводу Такє власні розвязаны проблему мала в одповіді потуцкому Амария Мішхова Акурат бовім трвалы приготуваня до веселя ІІ сєстры Щельсного Пеляґі маючой по шлюбі з Міхала Мнішха маршалка Вільків Коронеґ Веселе в Дистірофолі розпочало ся <unk> лютого Были на ній і овше в Дукєльскє в Міжхові В тракці веселя ураджоно остаточні Порля трудів Коморовскій сподіваюч ся же може до нього дойд постановил схронит ся з родіном Вельвор і єдена стелю тако вырушыл в дроґы Постіб допадал і в два дні пізній в Новым Сьоля Около ст козак нападо пізным віжорем на двор в котрым затримали ся на ноцник Напастниками доводіл Александер Домбровскій і Подкончый Вільчек байбендом ци на службу Порвану ґартрулде высезоно до крытых сень отульоно футрамі пєжыно і рушено в дорогы повротну Медзы Куліковом і Солцем Беускым напоткалі по дродзы около <unk> хлопскых сані єлом цих з Боже Не могла дся з ним выміном з поводу дужых зас на дродзе чекали аж переяду Обавляюч ся Біґерні взивала по моци накрыли єм пєжыну Так щальні же ся удусіла Вседи постановлено позбыт єй тіла і по выромбаню черамбів же рата до плыві буціли єм под люд Лічом запевне же пронд по місяцяло Далеко Остатечні переплыло подля около <unk> кілометрів за нім Вісну є знали його Коморовци не міли вплівості хто стоі за порваньом і до часу одкрытя збродні были переконаны же цурковничом в якым кляштоже Внісі навет скарды до папєжа о єй безправне там притримуваня Хтіл єм одзыскать бо вчас за розвод могли вытарґоват о найвяншы одшкодуваня Кєде стала ся уж очывісто сеґерту єй ож удавали Якобы Ніт Ім о тій было відоме Єднак же ве з єй смертьом якась кльонт базию жыла над тым ктру были в ты збродні замишаны Нєс певна рок пізній <unk> стичня <unk> р умерла наґленна Футоцка Кобіта неспелна <unk>літня Од <unk> квітня <unk> р наґла смерть споткала маюцу заледве <unk> лят а має мішхово В тым самым року <unk> паздєрника умер Франтішек Салезы Котовскій Щестны остатечні Дарувал ойцю Ґертруды яко одшкодуваня за єй смерть містечко Вітку і Дві всє ораз выплатіл <unk> тисяци Злотых за котре Коморовскій купіл дальше Шыбскій Так він дякі тому траґічному малженству Коморовскій подвоіл свій маєнток взявшы своє серебрнікі мал до потоцкых претенсий Дулго потем витал лютом зо своіх цурак Хордуля за Тодора Потоцкого і остатечні сколіґацию ся з ним Тодор был старшый од свойой жоны о Тымчасом <unk> грудня <unk> року в місце Щаст непотодкы послупів Юзефіны Мнішхувіна в костєле парафіялын подвезваньом Мариі Маґдальона в тым самым котрым матка Пан Моде почала на віці По веселю Паньство Модзі выєхали до Крусиного Поля кєди чтереля тажній озефіны Потоцкіс пшедал добра Духєльскій жему Оссоньскємому воєводю Волыньскєму пану Малеску і Риманови Малжынство музик іщенсного оказало ся незбыт удавне Щестны Пожыл цілстажым сусіну для молодшой і подобно анципренків котру одкупіл од єй менжа за два мілийоны злоты Нагнеска то уж вшытко Дякую барз за увагу Бесідувала для вас Мика Тылавска