Архів
лемківского радия

Добрий вечер витам барз сердечні в пятницю вечером на слуховиску і гнеска штоси інчого як было до тій поры Буде цикль Не знам чы запоряд чы будеме собі так перемішувати в каждым разі внеска Зачынаме тот цикль Будут то леґенды Лемковского Бескіду під редакцийом котрого автором є Анджей Потоцкій Наголов якій минує назвиско бесідує по польскы бо і зміст буде по польскы але як сам наголовок звучыт леґенды Лемковского Бескіду так же як раз надає ся тото до нашого слуговиска і до нашого радия Запрашам барз сердечні на оповіданя леґенды Скарбы на каміню на ґуже Камінь коло Ясліск в місцу званым Лабачка русил кєд зіббук оплечены докола през Яблонь То очывістє ніц щеґульного в світі природы бовім при дродзе з суровіци до полян суровічных росне на старий розсогатий віжбє Яжембіна Єй червоны корали жуцают урок на каждеґо кто тенды переході Люде пристают ґапюм ся роб з дєнця Ябулка На буку напевно не выглядают ефектовні як є жембіна навеж на єжбє Але але Под букєм была скала з вытым на ній знакєм ножыц Того знаку не учыніла натура Ту выразні видать было людско прецизию Отуж давну тему Тутейсі з Буйові звані Бескідніками означали такым знакєм нібы тайном пєченцьом місця ді укрывали зрабуваны скарбы І ніхай бук улітує ся над тым хто бы хтіл ім ты скарбы подебрати бо грозіло му розерваня коні Покєди цлапалі на гостінцу хлопа як шеду на ярмарк альбо якого купца сумялу ледве обносны крамік заробил бым невеликій і в кілька дні в карчмі го припущали Але кєди обробували твуры альбол чы церквєв а навет толом вєслю бястечко треба было міть певне місце ді здобыти луп ся хова і перечека аж справа трохы притіхне Треба Вам видіт же збує ховалі также чест зрабуваных скарбув на скоршы часы чы навет на старост Бота як відомо прийде як амен в патєжу А втен не без чого жыть Бо чого Ясь не ощенді теґо Ян не бел Камінь значыта ґура звана теж Бєщадем была місцим щыґульным Бо урочыск там знайдувало ся сонімяра до котрых дороґі таємны вьодли і завше поґонь можна было на ніх зґубіть і не тілько скарбы але і ґлове предешыткым оцаліть Врешті близко стонт было до Ґостінцув то з Дуклі Ясліск Ясєля Віслока Велького і Радошыц през Бескіднеґо другом строну переходіли Ніц пшето дівного же компаніє з буєцкє сту летя ту власні ся збєрали і стводили нібы недівє сматичніка Потем кєди кмє з околичных всі скалы зачали на каменю нажар налупать вывозіть З Буйовін уждали згадзек єну в тым давным місцу на лабачце скарбы надаль потаємні ховали Стало ся раз єдного так же на морове повітре то з Закарпатя надешло вілю іх Помарло а і споро смоляци теж вчесні были вытлуклі Но цуж Здаже ся же і на мати ска прийде криска Тых кільку ци ся остало на розбы уж не ходіло тыко з тей крыівкы ци на каміню ножыцями была опєчентувана од часу од часу трохы злота або серебля брали Аж кєдис выпатшыл іх найзупелній припадково єден канаш то в лесі єпше на Букові выпасал Почекал аж Бескідници Одейдо і закрат ся до іх скарбу Учлістє выбрал вшытко до споду як нідзвідь барць Злотыкє ліхы монстранс єбронзолеты і інне прецийозас передал за полцены Жыдом в Унґваже але і так гроша взял ци німры Потым вынюс ся з Бескіду і жыл собі нібы пан Навет зо шляхтянком ся оженіл А кєди по кількунасту лятах пшехулял вшытко Пістраціл навет дом вруціл до Бескіду і до конця жытя Нібы обломканы Ходіл по тым каменю шуканюц місця означеного ножыцами в надіі же може іщы там зостало Але уж хыба по раз другій ґо не зналяз бо збує Кєди ся зорієнтували же хтось ім скарб выбрал в злості сцілі теяблунь цо бука оплятла вшеляко знак ножыц певнім гем поросл Дз там єщы мусі быть Омлацем на Бєщадзі На стоку ґуры камінь котрый уж як вєці звонтам Бєщаде єст невелика млока і попросту баґніско Давні мешканци мовили о нім Березедня подобно по тым як ся ту утопіли два конє Хлопі хтіли збадат як глбока єст та мока Вявзалі Павонс до Павенза і Павонс до Павенза і впущали виду А они шли як бы до якій морскій ґлымбіны Нід тілько млака не ма дна сконстатували Вєділи пше бо на одпустах і ярмарках Ружных Справах ся ґадало же такы місця на землі ся здажают Відат єту Вольом Боском Дзюра в Земі до самого власне Доконд могла сягать До самого пекла Но ні Бо там відомо ґоронц огромный як не приміжаюч в пєкле і вода бы ся заготовала так як в ґарнку готує кєди ґо на огєнь поставит та в млаци была зімна Дозначы нормальна Док може затым сяґать Дзюра в земі желі німандна Пошли до ойчулька чылі священника бо то пше чловек святлий чытат ся на ксонжце умє Ойчулек не дал віяры же молака не ма дна бо вшытко цо ма почонтек мусі мі конец Відать ожек єщы ся такій не народіл цо бы моґ зґлымбіть таємнице тей берездені Треба чекать Не вызывать льосу а може і свято Крат чомоци боскых а не най букі нечыстых На покушыня Де коніц отам впады то певні якє пєкєльні пішывы ім ся впльотли і они ошалялы зо страху попенділи пшет себе на зламанє карку Чловека хотяж розум як ся блонд хвиті то теж іде перед сібє безсела цо доперо безрозумне Бидле По такій перемовил ойчулька вшыткым ся одыхтяло згембяня таємници млакі бездна Єну роді ци неустанні діті пристрегали жебы там не ходіть бо могум як ты коні перепасть без вісти А тепер запрашам на коротку музичну перерву по котрій верну З наступныма леґендами горша ля дур c <unk>mвал а мові Манчія я дідком є хоц пораскы гойдістку ходже теоля <unk>m як Докретости треба од свого телі то бытя занятє поля Могіла над Здроєм З ґуром Могілом над Рымановем Здроєм звязана єст леґенда о знайдуючій ся ту неґдез Яскіні выкорыстываний презбуюв окрутных і вікоцівых Владислав Лозіньскій писал же в першій половіку в ґурах Саноцкых были яскіні Збуєцкє в котрых ці омалі пляны выправ і приготовы валі Засадскій ораз укрывали зрабуваны коштовности і інны предмюты Тримали в них теж свой збуєцкій оренж ікуре з них мусяло быти затым вцале спорых розміру скоро так вельо люди могло ся в них помістіти Найвянша з них коло Насічного мала <unk> метрів долґости А де в Бескідє было єщы вельше Отуж Єдного разу Бескідніци тен полют діябельскій нападлі на място Рыманов Зрабували доцна костюл забєрны вшыткє начыня літурґічне і вота спшед образув Ухоц з ґуры до своіх збуєцкых крыювек упровадзіли зо собом барзо ладно Рымановском жыдувачка Рывка котром акурат были здибалі в подмійскій карчмі Нє жебы ся тури з буй на забуй в ній закохал але потребна ім была дівка до послугі Замкнелі єм в тей яскіні на Могіле цо ся до ней на збуй сходіли ґотовала ім там стравы права і направила подарте лахы През долгій час не позваляли єй язґіні опущать Зрештом она теж сьото не напрашала Але кєди по вельо місянцях набрали уж до ней зауфаня бо пше робіла акуратні вшытко казали і покорда была позволили єй выході до лясу і збєраті ягоды і ґжыбы а і на слонечку жебы собі трохы посідяла бы така бляда Рывка спритном была дівком і в мікс орієнтувала ся ді та яскіня ся знайдує Треба Вам будем видіть же втеди єщы здрою ту не было Разу єдного кєди з буйци пошли на розбуй і было відомо же іх цалу ноц не беде попенділа ци сіл в ногах до Рыманова і выдала ясні вельможного пану на замку Рымановскым іх крыівка Потым над раным влеціла доси до Яскій як бы ніґди ніц І дале робіла то вшытко цо до єй обовязку належало так же збує вцале недомыслілі ся єй здрады якій час по тым кєди вшысти опришкові были в тій яскіні Смоляци оточы лів іх хєлі штурмем взьонь і як найвецей бескідників жывцем достать Але збує броніли ся дзєльні з Хаковіц стрелялінь не было мовы жебы дескій бліжей поді Втеди Смоляци постановіли выкужыть іх дымем так як выкужа ся ліса з нуры З ґуры зжуціли перед вестю до Яскіні стос ґалензі і подбаліли єдночасні цалый час стреляй жебы нік з Яскіні хылкєм ся не вымкнул Кєд дим опаду оказало ся же вшытцы з буйци ся видусіли і Та ладна жыдувачка Рымановска то іх видала теж Могіла над Команчом Повідалі он гіст аж людя Ж на тій ґуже мідже Команчом і Долужыцом званий Монґіла на самым віжголку князь Команецкій поґжебал жолны і дві цуркі отруте през свєкра Вєс потверджене маме в документах заложыл Іван Колен Кава Тен же мал четверох сынів то до полнолетности дошли Каждый якый там в жытю ся ужонзіл Ярослав зостал князєм Сікома інча разом з наймолодшым братом Сєньскєм натомяст Фьодорий Тимко князямі Чыстогорбу В тамтым часі князями называно Солтысу в сі на Праві Волоскым Оженил ся был Ярослав у Князя Зяроша в Жепеді з Доротом панном статечну і вшелькє повабы маюнцу Знаюч зладчы характер свойой маткі Олехны замешкал з жоном в особным дому то собі здолжыл взбудовать Матка зостала на старым господарстві з наймолодшым сєнькєм Кєди і тому вышли лята высваталі му братця вбрев матце Выльке цурка Оманка князя змощайнца Панна хотяж ледве лят четвернастє скончыла была єднак ведле тамтого права но замож пуйця уж здатна Цо ту дужо мовит Сподобала ся Сєнькові Вылька і до шлюбу хентні з ньом пошел а потем додому на ойцовізнес провадил Матка на веселень не пошла І на одчепінах не была Вкасляла же свікре доброцьом прикона до себе старала ся быти сміла і працовіта і мало для себе вымаґаюца Але свікры як бы цалы зас тым бы тіябул встомпіл З дня на дій ставала сяраз труднійша до знесеня Так лявірувал мзи матком і жоном По року на свят пришло перше дзєцко цурка котрай далі на іміл Татяна По колейным року вылька уроділа другом цуркы Анны Дівчына бендонц полоґу не была єщы здатном до роботы бо слабувала трохи Свєкра за ніц і слабост кобіцом мяла і до роботы в полист наказывала Поставил ся сєнько в оброні жоны Іх єм матка вспокоіл зоставі до роботы в полю коморнікуф за одробек волам ся найме Але Олехна ніяк не хотяла погодіт ся з тым же то уж не она але сын о чым децидувать Вжазку наробіла як бы єм зо скуры жывцем одзералі Зешли ся подвічу і сынові старсі братя Сєнька і ожеплі спульнє же не матка але Сєнько мамєць одтераз остатнє слово У бодло то старо же она уж ниц для них не значы пшето повзяла замір земст Узнавшы же причыном єй нещестя єст вылька і єй цуркі постановіла є отруць Як постановіла так теж учыніла Удала ніби поґодзоном з Лосом і по кільку днях додала выльцей малой Татяні до єдзеня вільчой Яґоды Умарли обє уж назают а маленька Анна то труцісне змлекєм маткі выссала в кілька годин пізній Сєнько страцівшы є вшыткє в вельком розпач впаду і сам на себе смерт волал Але по досталі братця зачали шукать причын наґлого зґону вылкі єй цурак і зналезлі в маткі лагах вескшыні вільчом яґоды засушону А по цо матко она труцізна запитали Стара ся не признала Алеж оні і так виделі яка была тамтых смерть причына Маткій шак же кату ні оддаш яка бы она ні была Прето перед всьом зброднів як ім ся выдавало затаілі Поховал ся вко своє три туркавечкы на щытю Ґуры Чы каждого рана Як встане і на всход сонця бетрил іх Могілы могити В тамтым часі мож набыло своіх змарлых ді хто хтял звлащах был князєм погжебать Люде ґлу з часом назвали Могілом І так уж зостало як отеж і память помідзы ними освєґше ци свою невісткы і дві єй цуркі отрула Дякую Вам сердечні за увагу мам на тію же леґенды лемковского Бескіду подабали ся вам бо мі повім щырі же барз припали м в ґуст Дякую і запрашам за тыжден зас на слуговиско Бесідувала для вас комунікат Лавска