Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Слуховиско #60 - 13 VII 2012 Jarosław Zwoliński Rapsodia dla Łemków, cz. 13
Ep. 60

Слуховиско #60 - 13 VII 2012 Jarosław Zwoliński Rapsodia dla Łemków, cz. 13

•

Episode description

Слуховиско #60 - 13 VII 2012 Jarosław Zwoliński Rapsodia dla Łemków, cz. 13

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja jest ostatnim odcinkiem lektury utworu „Rapsodia dla Łemków” Jarosława Zwolińskiego; prowadząca zapowiada krótkie biografie osób, które autor chciał wyróżnić w książce. Przedstawiane są sylwetki Łemków związanych z oświatą, działalnością społeczną i religijną, pisarstwem oraz ruchem łemkowskim, z naciskiem na ich edukację, pracę, pamięć o Łemkowszczyźnie i doświadczenia przymusowego osiedlenia, służby wojskowej, internowania lub politycznej kontroli. Ton opisu jest wyraźnie wspomnieniowy i oceniający, zwłaszcza przy postaciach określanych jako wybitne lub zasłużone.

Automatic transcript

Добрий вечер витам бас барз сердечні Маме днеска пятницю і маме слуховиско а внешнім слуховиску остатній уж одтинок рапсодиі для Лемків Ярослава Зволіньского хто нас уважні слухат то знат же на остатній одтинок лишыли ся нам короткы біоґрафіі якы Автор хтіл выріж выріжнити в своій книжці Так же запрашам Ярослав Мерена Уроділ ся в <unk> року весі Фльоринка Едукацию свою розпочынал в семінариюм научыльскым в Криници Посідляню на Зімі Заходнє працувал яко роботник рольны в паньсовым господарстві рольным в Жуброві коло Суленціна В <unk> року встемпує Доліциюм Педаґоґі <unk> в Осньобузкій По уконченю Таґоліциум зостає научытелем в Тшемешнє В <unk> року кончыт Высшый Курс Научытельскій во Вроцлавію і зостає кєровник Інтернату і Научытелем в Осні Любовскій В <unk> року приносі ся до працы в Зельоній Ґуже Працує в Кураториюм Освяты і зажонді Окрунґым Звязку Научытельства Польского а од <unk> року яко директор зо сполушку заводовых за сталю в Зельоный Ґужы Ярак Мерена не занятбує досконаленя свойой пєдзы Узыскує диплом Академіі Выхованя Фізичного і Управліня Выкладовци Закладу Кшталня Научылів В <unk> року кончыт заочнє студия в Высшой Школе Педаґоґічной в Ґдайску ді узыскує дипльом окончыня студию Высшых і титул маґістра ґеоґрафіі В <unk> року кончыл студиюм подипломове для директорів о кєрунку орґанізаций і зажонданя освятом Єст высококваліфікуваным а заразом здольным і ціньоным выкладовцом і орґанізатором В часописмах для научылів указало ся віле його выкладув і рефератув звязаных з научаньом і выхованьом Як оснаны дзялач о святі в Зеленій Ґуже помоґл велю Лемкам в достаню ся до ружных шкул як і найвысше учельнє Маярек Мерена і свойом другом Пасиє То його укохана Лемко Вщызна і Лемкови Дає тему выраз в публикуваных материялах етноґрафічных под гаслом Фльоринка моє село Єго псевдонімы то Ільґо Кєрпец Максим Дритар і Лемко Вєле з його материялів выкористувала редакция наше слово на лемковскій строні Піше віршы по лемковску Высила вшанців дітилько хонє друкуват Вілеякы віршы друкувала Карпатска Русь УС Єст єдным зо знаных і ціньоных ділачів лемковскій новой ґенерациі на землях заходніх щеґульні всерід лемковскій млодежы Його мешканя в Зельой Ґуже было місцем споткань вельо выбітных ділачів лемковскій В <unk> року приході на емериту Надаль єст барзо активны в сполечным руху лемковскым До друку єст приготовуваны томік віршы писаных по лемковску Єго мешканя то особливе архівум в котрым знайдує ся вельо кореспонденці з ружныма людзми зо свята як теж написаных ани опубликуваных материялів В <unk> року указал ся тонькій вершы Ярослава Зволиньского котре на язык польскы тлумачыл ярек мерена Зо свойом працом заводовом отримал віле одзначынь паньстовых ресортовых і гоноровых В <unk> року отримує Кшыж Кавалерскій Ордеру одроджыня Польскій Належыт дорона выбітных ділачів Лемковскій Миколай Тыліщак Уроділ ся <unk> грудня <unk> року весі Злоцкє коло Креници Походіл з Велькій знаний не тілько в злоцкым родіща Ой Опруч Господарства посядал власти мл Родіна Тыліщакув зостала осідлена в велькым маєтку в Ґрабові в белым воєвудстві познаньскым враз з кількома інными родінами привізеными ту в рамах Акциу в <unk> року З хвильом кєди в тужыню зачали осєднати в Ломкові Тліщакі руж зналезлі для себі комт в барз здеваступаным будинку Миколай яко наймолодшый сын учыл ся в Ліцеум на Учытельскій в Осню Любовскій котре зрештом укончыл з выружніньом По окончыню ліцеум зостал кєровником школы весі Вале Віце Ту учыл діті гісториі математикы выхованя фізычного был досконалым спортовцем а на лекцибіолоґі проваділ діті до Сальґі ді мал ходовля єдва бнику Мімо молодого віку был барз ціньоным і шануваным педагоґьом В його тважы вітать было поваґы і непричентніст Його талент зостал шыбко зауваженый през опікунув зо служб специяльных Понімаж мешканци Всі не выражали згоды на пропонуваны му авансы і забрані ім кєровника школы з Валевіт Миколай отримал карты поволаня до одбытя службы войсковой Поплютків побитю в войску зостає научытелем істориі выхованя фізычного Войско єднак не выпуща Ґоспод своій курателі Студиює на університеті Вроцлавскым працы маґістерску пише з гісториі старожытной Пева в ріжных єдностках войсковых во Вроцлаві Катовіцах Кроснє Оджаньскым аже зостає струване в характери выкладовци до офіцерскій школы в Піле Єдночасні кончыл Войсково Академію Політичну Бардо шыбко робі карєру науковом В часі кєди вшебывал в Кросні Оджаньскым лятах <unk> был моцно заанґажуваный в руху Лемковскым в Зельоній Ґужы Ту приізджал на суботы і неділя і ту разом з нами омавлял вшыткє квестиі нашого высєдленя і можливости повороту На початку лятых Миколай пристемпує до писаня працы докторскій Выбрал темат о барз острым профілю політичным Акця бу святлефактув Яко выкладовця в школі офіцерскій в ступню капітана ма доступ до зрюдловых материялув войсковых Хтіл познать правды знал материялы войсковых цял удоводніт правды Было то єднако <unk> рад завчеснє Збераюч дано о высіданю Лемпу візділу в родінны строны розмавлял зо знайомым питал о віле жеды Достал опікунув Вслід за ним подолжал вывят войскови питалі тых самых люді з котрыми розмавлял Миколай з кым ся контактувал ґзє ноцувал о чым розмавлял Уж втеди Міколай знал факты якому роля в забуйстві ґенерала Свєрчевского одыґрало КаґєБ скт взяла ся акция ву Кєди зыставил материял до консультациі приіхали до нього до Пілы офіцерові з Варшавы яко жычлі колядзи і приятель в сонци познат за вартост працы докторскій Позналі факты заварты в праци і одігали Такых прияздів было кілька аж наступіл тем Остатні В першых днях червце приіхали поновні Миколай Мєшкалов сам Жона прибывала в шпіталю очывала на приіздя діцка Гостя чули ся як у сібє в дому а вінс кава розмова іщы єдна кава іщы єдна кава Такава Дваж остатньом по тей випітей майор маґістер Миколай Тыліщак уж не встал з кресла змару Враз з його смертьом зникнали вшыткы материялы з його шуфлят Родіна ничого на поджедный картечкі не отримал мотивувану то таємницом войсковом Дня <unk> червця <unk> року в яку <unk> лят зостал похованый на цментажу В Піле слухач академіі Войсковых офіцер войска польского стопню Майора маґістер Миколай Тыліщак Єден з выбітных лемків молодий ґенерациі В місяц по його смерті уродила му ся цурка Не познала Не зобачыла на власны очы свойого ойця смукл і барзыйныко меншызны з характеристичным усміхом і лаґодным спойжыньом Была то постать выбідна єден з самородных талентів якы роділи ся на Лемковщызні Был збыт мудры збыт віє вєдял Не пасувал до епокі Зостала зґлашена Вєлька ґвязда бо збыт ясно світіла Для нас позостає назавше в памяті яко выбітны талент вспанялый колеґа шляхетны чловик з твойой улюбоной старожытности дедикує ці Миколаюс мор не вшыстак умер лес Твоє ґене одезвал ся Ярослав Зволіньскій Уроджены познакім Козярожця в <unk> р повяту Новосондецкого В <unk> р розпочына наука в семінарию на Учытельскым в Креници В <unk> р по осєдляню ся на земях заходніх шукат для себі місце Докшталця ся на ружных курсах заводовых В <unk> р розпочына працы в Звьозку самопомоци Хлопскій В <unk> р зостає клієнтету семінаріум теолоґічного в Варшаві єднак занаст на учены траплят до войска для одбытя службы войсковий леч не в єдностках ліньовых а батальонах робочых буде кєрувано за каре звольно з войска в <unk> року подимує працы тереново в Зеленій Ґуже В лятах <unk> єст моцно заанґажуваный в діяльніст руху Ламковского за то зостає звольне з працы в єдност ци панствовій Подрацы в спілдільчости працы През другы лята по выіздів Зєльоной Буры пелні функциі презеса люб застемпци презеса в спілділях Моджовы внутереня Воєвудства Кошаньского Весталы части сконалі Свойом ґєце заводовом Єст техніком одіжовым посяда кілька лят студиів економічных В <unk> року приході на вчыснійшу емеритуры По пазірнику <unk> р публикує своі вірше в Тыґодніку докола свята Пообше шю на маритуре пише своі віршы і вспомніня В <unk> року выдає першый томік віршы під титулом Знакі часу Єст моцно звязаны з рухом Ґомковскым Належы до заложытелі Стоваришыня Лемковив в Польсты займує ся публицистиком звязаном з історийом Лемку культуром і обычаями того маленького народу Ду цо ма одбітя в авдициях радийовых в Кошалині і во Вроцлавію Єст заслуженым Мешканцем міяста Кошаліна засо отримал одзнакы гонорове за услугы для міста і воєвудства кошаліньского За працы заводово угоноруваны Золотым крижем заслугі Своє пригоды в змаганю ся з жытям діяльностю руху Лемковскым і з політиком представил есею под титулом Рапсодия для Лемку приготовує дальшы оповіданя в языку лемковскым А тепер запрашам на коротку музычну перерву і пак будеме континуувати кы кы усы га ску дорога бра єст гідно вымой ро о мо Ксьондз Ян Поляньскій Уроджыл ся в <unk> року весі Баніца на Лемковщыні В своій біоґрафіі писал же єст Лемкєм спод Лацковы Аляцкова цвура понад тисяч метрів над позомом можа на граници помідзы всьом лемковском Ізбы в Польсце африцком на Словациі Школа повшено укончыл в Новым Сончу а еґзамін дойжалості зложыл в ґімназиюм в Саноку в <unk> року В тым тыж року приятый зостал на вытял Теолоґічны Університету ім Яна Казімєжа во Львові По тшех лятах студиі мусял опустіть моры учені Враца до знайомых навєз В <unk> року <unk> вжесня зостає арештуваный враз з велю Лемками осаджены в Талергофі В <unk> року врацат до Дому Родзінного і в ґрудню того року отримує Свянценя Капланьскє з ронк ксєндза біскупа Ґжеґожа Хомишына Старым сам Боже В <unk> року зостає пробощым парафіі грецкокатолицкій в Смольнику Дня <unk> марця <unk> р Ксьондз Ян Поляньскій зостає міяноганы през столі апостольском на реґента апостольскій адміністрациі Лемковщызны на правах вікариюша Капітульного Функты ты справвал дочас імянуваня нового єскупа то єст до <unk> пазєрника <unk> р Новым біскупам апостольской адміністрациі Лемковщызны зостал імянуваны ксондз Якуб Медвецкій В часі полніня обовязку в вікарюша Ксьондз Ян Поляньскій выказувал дужо активніст в утримуваню єдности вірных без взгляду на то чы сунітамі чы православніі Ченсто повтажа оно його креду з пшемуліня ґде обіймувал ужонт Вшысты Лемкові ніх зрозуміют і почую же нам вшыткым треба згоды В тым самым перемовиню Нех згінул вшыткє ружници котры дзєлом і розрывают нашу Бєдну Лемковску Русь Бардо бужливым было лято на Лемковщыні од <unk> аж по <unk> рок Тен окрес діяльности ксєнця Яна Поляньского был щеґульні трудный В <unk> р по напасті Німец Гітлеровскій на Звьозок Градіцкій апостольскій адміністрациі спожоджано спісну <unk>on<unk>i вылчас уж в Саноку Ведук того спісу вызначено <unk> ксєнжы спосеред стнасту якого Русо Філя і інтернувано іх з Лемкощызны до Ґєльд был всерід них і ксондз Ян Поляцкій По кільку лятах інтернуваня по закончыню войны выєхал на зємю Заходнє осідал в парафія Коробощ жымскокатолицкій во Всіроґі колоні Мудліна в воєвудстві о польскым В <unk> року кєд был уж оснорумковскым на заході Польскій Кйондз Ян Поляньскій одразу влучыл ся до того гурту Вельо рази приізджал на спотканя з ділачами Лемковскыми до Зєльоной Буры В <unk> року перед прияздом делеґациі Гардиґо з УС брал активне удял в приготуваню перез наш рух постуляту якє мал представит владом в Польст Был барз добре поінформуваный о тым цо на наш темат мыслі єпископат польскій был часто приймуваный през секретаря Примаса Польскы проваділ богату кореспонденцию з Ужними Лемками в краю і заґраницом В <unk> року на нашы просьбы написал історию Лемку Опіс Дзів Лемку Завірал <unk> строн машынопису і <unk> дінь Вшыткє ты материялы переказал до другу Карпатскій Русі в УС Ксондз Ян Поляньскій был єдном з невелю постатів лемковскій памятаючых діє Лемку спже І войны св і яко особа духовна тквіла в самым сродку вшыткого темы цуло ся в часах тзв Войны реліґійный ґурах Был досвядчоным політикём а зараз барзо активным діялачом в обороні Лемків Русінів Жытя і діяльніст того правдівого Лемка Русина то як бы велька повіст історична Боґата в ружны здажыня Знане тілько його близкым і приятьом В тым крюткым опісі поминула мі з конечности барзы вельо істотных квестий Длятого одсылам чытальника до щаґулу біоґрафі ксєнт Яна Поляньского а заразом ціль щеґулу вздіів нашой Лемкови завартых в Ксонжд Яна Поляньского остатня сповід каплана Мні позыстало вельо лістів писаных през ксендз Яна Поляньского до нас діячы в Зєльоной Ґуже Але і в памяті мам вспомнінь годінных розмовци Ойче Янє Поляньскій В памяті твоіх родаків позостанеш назавшы яко вірны сын своій землі Словянін з жарливом лемковском душом а в літератужы яко Великій Лемко з Баніцы Вєчна тобі память Павел Стефановскій Не єст там уповажньой до выдаваня оцены рук описувань біоґрафіі Павла Стефановского на дійшы хто натомяст представит го як ім был в року <unk> Єст то постать барз цікава о шырокых горизонтах умысловых і здольностях артистичных з великым дарем на вязуваня контакту в суточыням Урозуны Подзнакім Рыды шыбко потрафіл оцініть каждум ситуацию в чомюскій В тым часі здольны орґанізатору Руху Лемковского і його горонцы зволеннік Єст то постат заслугу на поставліні шереґу выбідных Лемків і ділачів Лемковскій Такім ґо запамяталам з лят <unk> <unk> Біоґрафія його беде пасийонуюцьом може і получе єм цу лектуру без взгляду на то чы представію он сам чытеж зробит том кто іны На тым кінчыме твір Ярослава Зволіньского рапсодия для Лемку Од наступной пятниці Уж штольшого так же запрашам бар сердечні мам надію же сте уважні слідили а як ні то запрашам до нашого архіву та буде мож выслухати запоряд вшыткых части Дякую сердечні за увагу Моніка Тылявска