Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Ep. 58
Слуховиско #58 - 6 VII 2012 Jarosław Zwoliński Rapsodia dla Łemków, cz. 11
Episode description
Слуховиско #58 - 6 VII 2012 Jarosław Zwoliński Rapsodia dla Łemków, cz. 11
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Audycja przedstawia kolejny fragment cyklu „Rapsodia dla Łemków”, w którym narrator wspomina kontakty łemkowskich działaczy z osobami kojarzonymi ze służbami oraz rozmowy i korespondencję wokół przyjazdu delegacji Lemko Union z USA do Polski. Relacja opisuje zamiar uzyskania pomocy materialnej dla Łemków, nieufność części władz i organizacji ukraińskich wobec tej inicjatywy oraz spór o odrębność Łemków. Prowadzący ocenia później, że po wizycie pozostały niewyjaśnione sprawy, zwłaszcza dotyczące zapowiadanych pieniędzy i projektów pomocy.
Automatic transcript
Добрий вечер витам як што пятницю очывидно в слуховиску гнеска наступный одтинок рапсодиі для Лемків і по маціцкы будеме ся зближати уж до кінця запрашам сердечні Остреґал мне Ярек уважай хоцум за Тобом Уважала мі то барзо але певного дня Тосєк запросил до нашого покою знайомого офіцера СБішли дві дівчыны Былем в терені товариство пожартувало выпіло і пізным вечером вынеслі ся з дому То ся одпровадил свойом дівчыном вруціл і спал Приєхалам перед пулноцом Розіжалам ся по покою і спостреглам же была ту мала лібация Положылам ся спад і стверділам же під подушком знайдує ся твердого Мыслялам же то пуста бутелька по вудце вложена там для жарту Тымчасом під подушком лежал Ґолы без кабуры пістолет Здрентвялем Былем в войску нераз трималем такє приднот в ремку Запалі лем святло обузи лем тоська і питам за кавалы скд мойом подушком знайдує ся бронь То ся Ох холерах хыба Янек запомнял забрать Взял пістолет по свойом подушка Наступного дня доранчу ґо властільові Яку мог м міти оборону ґди бы наґле тій ноци пришло двух панів і стверділо же нелеґальні посідан брон муроване десят лят візєня Певного дня отрималам телефон од Яркамерены же до Зельоной Ґури приєхал пан Димітр Перун запросил нас Накаве до Ратушовой Споткалем го по раз першы зробил на недобре вражыня пил низкій клемпей будовы з чарном дост буйном чуприном в окулярах добре убраны Розмова зачала ся од якого жарту Єднак шытко пришедл досет на справы до нашого сепаратизму чы ведукы його слов політычной одмінности Дулго нас переконувал знал досконале вшыткє реалия видать было же єст добре вышкольоным працовникым служб специяльных Было то моє перше і остатнє спотканя з паном Перунем З нашой розмовы ніц не выникало а о слушності постемпуваня рачей мы переконали сме його ніж он нас Вєм же кілька рази находжю Ксєндза Поляньского Доходіли нас офіцияльны відомості же Лемко Союз хце причыслать делеґациі до жонду польского в целю омовліня справ помоцы Лемком в одбудові господарств і збаданя можливости правных для діяльности Комітету Запомоґовекы Отримали сме ліст од ксєндза Яна Поляньского з дня <unk> серпня <unk> року в котрым пораданя нас о приізд делеґациі з Америкы Подає назвиска представітелі просі о приготуваня дво люб тро особовой делеґациі Та делеґация мала до сполніня важну місию По перше был то моцны акцент бы владзе і істнуючы УТСК дострегли активністю Лемків по другє кажда материяльна помоч для нашых люди поврацуючых выґуры была потребна од зараз По третє влады мусяли бы змінити зданя о нашій діяльности Офіцияльне запрошыня през влады американьскій лемковскій делеґациі сповдавало констернацию ВТрівнало ся то з узнаньом одремности Лемків Ліст ксєнтя НАП ліст нр <unk> серпня <unk> р Шановні Панове Діж отрималам ліст од пана Гардеґо в котрым завідамя мі же на днях приізджат до Варшавы трособова делеґация Комітету Запомоґов Зараз по приізді делеґациі повідомі Вас кєд наступ наше спотканя во Вроцлаві з кількома делеґатами З Вроцлавя приіхали бысме до Варшавы на авдиєнцы вспільне з делеґацийом УС до Меч барзы важна Не мож на того приспать Зельоной Ґуры повинна на привітаны приіхат хоц єдна кобіта Мысль же делеґация з Варшавы поєдже до недці готові на телеґрам Весте зо собом певных люди Прислійте зараз спіс потреб Лемку в Зьоноґурского ведук Вашого розызнаня ґдиж єст то потребне до меморандум якє маме зложыт улас польскых В склад делеґациі входжу Пьотр Гальди Ксєндз Роман Саміло і Анна Ющык Приіжджало на запрошыня влад польскых Повідомці о тым вшыткых заінтересуваных Чекам на одповід Поздравлям цолу Вашульові з поважаньом Ян Поляньскій В склад делеґациі входили три особы Пьотр Гарды Роман Саміло і Анна Ющак Сант реалия якы панували в Польсци обясували сме собі По тій делеґациі ничого щеґульного Виділи сме же польскій жонд каждый переяв примоц Америкы потрактує яко вроґій акт альбо роботы Шпєґовском Уважали сме же та візита може быть тылько візитом розпознавчом як жыю в Лемкові чы і в якій спосіб можна ім помуц офіцияльні Врешті Ярек Марана отримує телеґрам же маме приєхать Народниско в Варшаві бы повітат делеґация Не моглам поєхати з увагы на дисципліны працы Настепного дня отримала м телеґрам Очапує в готелю Брістоль в Варшаві Гарды Тым разом поіхалам Было то <unk> вжесня <unk> р Зналязла м готель апартамент привідал мі старшы добре збудуваны высокі сівы меншызны Выглял на <unk> лят Товаришыл му якій пан Розмова трвала дві люб ты годины Ягарде был уж по розмовах в Міністерстві Роліцтва міл умувоны дальшы розмовы з представітелями інных міністерств представил плян свойой подружы Повітял желі ту невіле залатві справі Лемкови то поєде до Москвы до Комітету Словяньского Повідал теж же хтіл бы в Польсци залатвіть ріж своє гандльовы справы На закончыню розмовы дал мі презент пшынді не обціна на папа з ногці Навет не вспомнял хоцбы о кільку долярах на подруж цуж такій єст капіталіста По спотканю з гардым міям трохи часу до одязду Поцьонґу Уж в хотелю при рецепці отрималам картечкы же о годі <unk> мам ся знали під всказаным адресом діде буду очыкуват знайомі Былем здівьоны а навет занепокойоны Картка была од нашого варшавского дяча Ян К Ставілем ся на місцу ді повіт мі симпатичный господаж Ходзем А ту при дужым столе сіді кількана осуб стул заставоны о ні мія лем Чекаме ту на Вас нетерплівє праві вшыскы варшавскы Лемкові родіна Мушыньскых Макухув Хтіли сме Вас познать Ліст нрі дня <unk> квітня <unk> р Більте шановны пані інспектоже Ліст отрималам на туру одповідам Чекалам на Ваш приязд Нестете не дочекала мі ся В Варшаві сідаєм три дні Былам в Міністерстві Справ Вевнутных двукротні в Міністерстві Роництва як тіж у примаса но і в редакциі руского голоса В МСВ дано мі остро реприменде за зорґанізуване спотканя жолнєжы крузы служыли рускій арміі Ведугіх розумуваня Лемкові ужондят спотканя для оскаржыня влас польскых Як моглам так тлумачлам же было то выповєдзенє булю якій Лемкови мают потре по траґедиі присідленя Спотканя лемковскых добровольцув з русийскыми офіцерами в барзл світлі представили Фмудзялачы Украіньсци Учню мі дужо реприменда за діяльност пана Стефановскы Зато же повыслал до Лемку в лісты анкєты на котра просилю ді одповід так любня хцеш чы не хцеш повороту на своє зємя Такій окульнік мі показано і ознайміоно же єст то позємна діяльност перетівпаньствова Раділи жебы Стефановскій незалежні од УТСК провадил свойом культуральном працы а не займувал ся окульниками Моя увага Треба на каждым кроку уважат і каждом справе добре перемыслят ґдиж люде з УТСК старают ся выкорыстать вшытко перетів нам владзы гардем одповіді подали Варункы на якых помоц американьска для Лемків в Польсти може быти удільона і же помоц така была бы проваджана през Міністерство Працы і Опікы Сполечной В Міністерстві Рольництва приєт неприхыльнє Нашом справы омавляно з міністром Огабем котры до справ Лемковскых єст прихыльні ставны Понад годзіны конферувала м з особістым секретарем Примаса просіл о зложыня в тій справі обшырного писма До помоци яку оферує Лемко Союз барз неприхыльно наставлены сут орґанізациі украіньскє в УС як теж до самого Радеґо Цікаві мі по цо были сте взивані до МСприпущам же діє ся недоброго Сердечні поздравлям вшыткых з поважаньом Ян Поляньскій Хтіли сме довідат ся о выниках вашых розмов з паном Гардом Бым здівоны але і утішоны же відзм о вшыткым Невіле міям уж часу до одязду поцьонґу леч з того спотканя під час котрого позналам цель на родіну Лемку Бым барже задоволены ніж зо спотканя з Гардым Тут квіла сила інтелекту люді мешкаючых в століци котра і нас взмацняла і побуцала до смялого діланя Вруцілам до Зеленой Ґуры в добрым настрою вшытко переказала лем колеґам Пьотр Гагарди вчасі свого побыту в Польсцы розезнал вшыткы справы аж надто добше помімо же был пильнованый оточоны опєКО зо страны МВСіАСК своє зробил і віле зрозуміл А што было дале дознате ся по перерві носи двері голоси Дівы так єсти доси тота та Дал до Отий Біздиця написал р в своій ксінжце Казіміш Пудло Лемкові На струнах <unk> За приклад стосунку Лемків американьскых до іх побратим цуф м ін в Польщы може послужыт іх візитат в нашым краю в <unk> року ведук комунікату польской аґенці <unk> жесня <unk> р делеґация лемковска перепроваділа розмовы з Міністром Працы і Опікі сполечной підписала умовы в справі помоцы материяльной людности Лемковскій і одвиділа єм в воєвудствах Вроцлавскій Зєльоноґурскым і Жышовскій Пред віяздом з Польскы єй приводничой ПС Гарды зложыл освячыня в дурм стверджів м ін Одвиджы вілю моіх зьомку на теренах воєводству заходніх переконаєм ся же сон оні там загосподарувані і жыют значні лепе ніж жыли попшедньо на теренах карпатскых Орґанізация Наша УС ма за заданя несені помоцы материяльной і технічной нашым зомком ході нам абы Лемкові помогли жондові загосподарувати зємы карпатскє Жыли сме в Польсци од тися лят і ниґды вынткєм траґічных лят повоєнных не было мідже нами і Поляками жадных непорозумлінь В дальшым тінґу уважаме Польскы за своі край цитуєме далей Повроті до УСА Пьотр Гарді представил своє вражыня на седем діся двох стронах в зупелні інным світле і ражонцо тенденцийнє Цитує выповіді представітелів влад партийных і паньствовых в спосіб провокацийны Выніка з них же його розмци признают іж Лемком выжон обшыр усправедлівляют ся тым же в тамтых часах не были у владзы і тым подобны Описує тіж своі вражыня зо спотканя з Лемками в сібі УСКТ во Вроцлаві де был подыймуваный золузами в очах і ді услышал віле встрынсаючых же і благаня о помоц На закончыня ПСд выґлосил перемовиня м ін повітял Приіхала м тутай до Вас на то цудзом для Вас як і для не заході паньства польского Насі пшыткові не мыслилі же подобне нещестє спотка вас же кєд дойде до того мловяньскыма народами же єдны буду гамовали марш і Розвой власного жытя культурального і жытя своіх побратим словян з котрым ділили доле і недоле насі Дзядові на Пестыні в Єлюсте Вольност вашого паньства была здобыта для вшыткых народовости і мнійшости народових а не для народовости паньстовий і была здобыта не тыко през самых Поляків При помоци шовінізму католицизму і ненависти народовостьовий приседльоно вас є за яком звіна є для вашого добра а для вынародовиня самых Лемків для ствожыня єднолітого паньства без мнійшости народовых утіск народовостьови якій напр вы тірпіт Німа місца Ніпці інді на світі цитуєме далей По візиті в Польсце ПС і інных ділачы еміґрацийных влады УТСКА не мали вонтплівости же осродкы еміґрацийны не заміжают солідаризуват ся з актом Товариства в провадженю Ружнородной діяльности на жеч цалого шродовиска людности походжыня украіньского Вшылькы контакты з ними трактуюм інструментальні джоц до підтримуваня сепаратизму лемковского Розбіжности медже обу странами были значны щеґульні в оцені положыня людности походжыня украіньского в Польсци причын выседляня ци засадности істніня народу і языка Лемковского Становиско Активу УТ вобец тых квестий збєжне найчастій зо становискєм влад політычных і адміністрацийных Споводувало же зміншыла ся частотливост ділачы еміґрацийных до Польскій і практичні зостала зервана іх лончност з владами товариства ораз выразні ограничено офіцияльновa звлаща замішкалай на земях заходніх і Пулночных паньства польского Не зрезиґнувало єднак оне з оддя на Лемку попрез выдавництва радию стациє і періондзы пересылане на адресы приватны Ліст нрі другій Вжасня <unk> рок Більце шановный пані інспекторе Ліст отрималем Всполучує Вашому терпіню і жыче шыбкіго повороту до здоровя Я теж хорує леч не мам часу на лежыня в Лужку В остатніх днях бым в Варшаві і в Вроцлаві А ту єщы тиле кореспонденциі Як тілько отримам од пана Гардеґо Депешы о його приізді натыхмяст вас завідоміє Постарайте ся абы вас двух зеленой ґури приєхало до Варшавы на прибітані гості В дню приязду бенде вас очівал в Варшаві на дворцу ґлуным В Ґозінах ранных Сердечні поздравлям Ян Поляньскій Ліст нр <unk> квітня <unk> рок Шановні панове З дньом святого з Марцюкстаня Паньского присилам Вам найукохайшым приятьолом щережычыня вшыткого доброго Нех з Маркюсталы Христу здаже Вас вшыткым дарами зємі і Небос утримує в добрым здоровю додає сіл і енерґіі в трудной вальце о лепшу доль нашого убезвласно увольненого і зневоленого народу В ґламбі серця жыча ажебы наш лемковскій народ в недолгім часі стал ся вольным народом на свойой родінной землі і тішыл ся своіми ґурамі і свойом земльом а наша пєст звас вивстаня Христо з Воскрас співана тисянцями уст в нашых церквях Нех плыне далеко на заход і всход і ґлосіт вольност лемковского народу Сердечні дякую Вам за Вашу гостінніст і вашы клопоты в звязку з моім побытом в Зельоній ґуже Во Вроцлаві шоста не заставим Врыцілам додому о <unk> <unk> рано Карпатскій Русі р ні отрималам Правдоподобні зостала сконфіскувана Сердечні Вас поздравлям Ян Поляньскій Повтужылам текст за паном Казімє Жым Пудлоцельово То єст власне та політычна оцена візиты пана Гардеку в Польсы Представляна на підставі ориґінальных документу і оцен през польскєґопадача добре знаючого реалия тамтых часів Могла тылько потвердіть факт же діяче УТСК не были прихыльні той візиті Як же дужо вінце могли скорыстать Лемкові з той заповятаной помоци американьскій Ґде бы не факт сторопе даваня єй през стоваришыня Аж до єй правы цалковите позоня Як на тамты часы пан Гарды заховувало ся в часі свойого побыту в Польскы дост одважным але тіж мусял робити доброміны Натоміст Павроця мусял Лемком Америци повидіти цалом правды Делеґация Гардеґо підписала єднак в Варшаві кілька порозумінь До дня дісійшого єст в тій візиці Веле невыяных справ котры сут важны і з інного пункту видня Гарде обіцял же запомогови Комітет прислепляня ондже на будовы шпіталя і на одбудову од постав дву лемковскых сі До дня дісійшого те справы не зостали Лемком выясньоны Длятого ставлям питаня комітетові Лемко Союза Чы зостали до Польскы присланы якіс перінонзе Єжелі так то ільо На чыє конто на якє селе Може треба ся упомніть о ты періонзеА єст в Польсы ку тему час і варункі Візиты Пьотра Гардика підсумували сме в нашым ґроні без емоций і барз сцептичні Єднак відомо же єго кроками в Польсты кєрували неодповідні люде мінуючы ся Лемками Свою діяльніст проваділи сме надаль інтенсывні В нашій ґрупі появила ся неочываня нова постать был то родак з Фльоринкі владак Воргач з Кракова Не вім додіся ічых хцял нам в чымсь помуч чы теж міял інне заданє Єдным словом як несподівані ся появил так несподівані зникнул Чы бал ся свойом посадом війт О тым ві тілько он В тым часі праві в каждій важнійшой справі приізджал Пьотр Веціцас з Кракова символ правцівеко Лемка дівшал цоны зрівноважоны утримуючы контакты з передвоєнными Лемками в цалым краю Ґловні были то правніци гуманісті і ксєнжа Завше оцінял ситуацию спокойні і писамоці Не можна было ся лічыть з його зданьом Для добра справы часто студял нашы ґоронцы куловы уважали сме ку за выбітне о політика і тялача Тымчасом на сілым кобі врацаю до Карпат Найвецей покрутіла іх власні в <unk> року