Архів
лемківского радия

Добрий вечер Вытом вас віторок але зас в слуховиску м думам же ся не гніват же маме перербу в штынастці Але маме як уж бем бесідувал обшырний твір котрий вымагат того жебы фактичні одтинкы ішли два разы в тыжни так же запрашам на <unk> одтинок рапсодиі для Лемку в Ярослава Зволіньского Однайди вані власной тожсамості В маєнтку виділі сме як дост докладне Нас обсервую не виділі сме хто єст працовників бюра а кто ужындникєм з УБ В нашій ґрупі в Желяхові было трохи молодєжы Молоді зачынали ся крянціть як бы одвєдіть тых в Лаґовій в найблизшых фольварках Была ніделя кільку рушыло Пєшо до Лаґова В руцілі Вєчором Урадувані хоц зменчені В наступну неділю то інго маєнтку По якымсь часі одвєдзают нас в Желегові Тераз віме о правят цалым нашым транспорті І леж што радости усєхы Сол Жыю По тых кільку спотканях молодіж набрала смілости Никт нас по дродзы не леґітимувал і не затримывал Узґадняме же в настепну недяля прийдеме до Ярнатова а в настемпну до Вєльовсі Молодіж зачына медитувать чым єхать Коньмі за далеко Бардо пільні потребны сун роверы В і другім часі молодіж Лемковска собі знаный спосіб зорґанізувала роверы і тераз в кажду неділя рушано на однайти ванє Лемку По дродзе в Ружных всях довядивано ся же в тей чы тамты всі р мешкают люде з Акциі хотяж в оно руж бандеров з акциі ві В такій спосіб в чонґу Жнів одналезли сме цалы транспорт вылатуваны в Суленцінє а при оказиі одкрыли сме же в Бучу сон ханчы вжы Клінківчані Лемковска Молодеж барзы хотіла быть зо собом А так невіле часу міяла для себе Пшеязд <unk> ци <unk> кілометрів Старым Роверем котры часто треба пхать а потым поврот ти леж кілометрів не позоставлял збыт біля часу на тішыня ся собом Збєрали ся в чыім дому господар ченстовал чым муґу ані раз треба было опченстова ци і канастя осуб в такій ото спосіб молодіж однайдивала своі вязі зо вспільнотом лемковском розпрошену по фольварках маєнтках сказану на вымарця присадом поведзенє на вымарче Кєд приізджали сме роверами нераз до найбардій од людных міст де в дужым здевастуваным будинку мешкали подві родины Лемковскє і кєд нераз видя лем як на наш відок навет кількунасту мудых люди реаґувало глосным плачем Мыслялам як барбажыньскій то был помысл абы нас высєдліть і сказать на такє варункы Не далі сме за выґрану Одшуканя ся і взаємне одведіны Лемків потримували нас моцно на духу Ґє тілько были сме вшысци питалі чы у вас не мам місца жебы нас было віний Такє самы питаня падали з нашой строны Ілю вас єст Ґєщы сут насі люді скоджу Пеізджали сме през всєі містечка і обсервували сме діє сон волы дому Чы ту нема юж нашых ци не можна бы ту ся осєдліть Бардо шыбко мінуло лято і єсінь <unk> р По жнібах зачалі Лемкове мыслять як ту пшеме утримати своє битву як є пикарець Попрошоно директора маєнтку о позволенє на кошыня розмаітых неужытку В такій спосіб забезпечано паше для власник обидва Розпочал ся рок школь До школы пошли вшыткы лемковскы діті Минул уж першы шок Поволі зачынали сме ся призвычаять до тутейшого клімату котры Лемком абсолютні сприял Ойтец тінґле мавял Цо засґніле повітше Ойцове насій мысляли о пустю на якєсь господарство описю НАС фоє Єсеню <unk> року міли сме уж першы відомости же дві любшы родіны осєдліли ся в малым містечку о назві Торуй Любускій Никого не треба было намавлять жебы чым пр там поєхат і зобачыть чы можна зналез надавало бы ся до замешканя і кавала в якій стайні для худобы Дос моцну строну лемковскій господажы было то же мілі власне бидло і коні а він чули ся господажами Лемко одвічны рольник не вытрима без власного господарства Праві вшытцы Фльоринчане ктужы были в паньсовых маєнтках і на фольварках мыслили як ся з тоты рвать ажебы на Віосне быти на своім В торуню Любузкій обецні то жы было дуже вольных дому де могли ся помістіти нашы родіны На восны <unk> р за згодом директору в ПНЗ а часом і без іх згоды чы ты якыкокольвік зозволеня освєдліло ся в тожымю навет в барздевастуваных будинках кілька родін Білітам Антоні Габура Міхау Дубец Александер Юнак Семан Мерена і Петро Дубец Віст пошла по цалым повіті Суленціньскій же сут там іщы якісі рудеры до ремонту До конця <unk> р было в тожыню <unk> родін лемковскых Натом навіс <unk> р было нас уж <unk> роді і не тілько самых Фльоренчан бо была і родіна Тыліщаков зо Злоцкого і родіна Ропіцкых з Астрабыка Лемкові загосподарували вшыткє рудеры Бывало і так же стайня была при інній улици ніж мешканє а стола бшы єщы інний Александер Юнак мешкал при улици Кросіняньскій на І Пєндже Там приготовувал єдзене для кільку свінячку і носіл є до хлебікув далеко на подвурку Владик з Воліньскій своє бидло тримал на інній улици а з єщы інной носів пашы Віділи сме же другій транспорт мешканців Фльоринкі одіхал з Ґрибова в два дні по нас р в ваґонах товаровых але также в кільку одкрытых бенґлярках Навет в такых ваґонах знайдували ся люде і доробок іх жытя Другій транспорт затримывал ся на стациі в Новій Солі Стонд р попендзано люді зо своім добиткєм досі Станы і ліпіны Ґє были іщы вольны господарства леч страшні здевастуваны Вольны поставы длятого же в тых всяк <unk> процент ареалу управного то земля шостой клясы неуродзайны пяскі Опруч станув і Ліпін поєдинчы родіны позоставюно р в інных сях Вєзєрне <unk>eaр Вьодловє Ян Майчак Третій транспорт Фльоринчан была давато на стациі Колейовий в Рокітках Тым родіном сказано вісь Міхалу Властівя трудно то назвать всьом і трудно то описать Єст то обшыр поверхні ґміны залесьомы подмоклы баґністы трудно достепны о барзжуных і оддальоных од себе поєдинчых забудуванях господарчых З прибыванчых на ты терены в чесній осаднику з Запука никто пусткал ясі запустів Терен был пусты і одстрашаюнцы Лемкові єднак не міли выбору мусіли ту зостать Для учестной владзы было то збавєне Бо за єдным потямгнінцьом розвязано дві квестиі Перше то засідляня пустых теренов а друго то запакуваню лемкови в недоступны обшары і іх огромне розпрошыня В памятах Леґніцкім Шпротавскым Ґлуковскым Кожух Осєдльоно уж вчесні Ламку з інных всі Мушынка Слут Фін бінчарова Брунатi<unk> Дезінтеґрация тей сполечности міла наступіт поприз унеможливенє спотыканя ся муєня власным языкєм культивуваня обычаів одправляня набожеств в своіх церквях Єдным словом дезінтеґрация поприз цалковіту асиміляцию Вшыткых осідно на такых самых засадах По кілька родин в єдной місцовости Веле лят пізній р ся оказало же то одлеглости для Лемку є сул аж такє страшне і є до поконаня Утворыли ся три осеродкы Скупіска Фльоринчан докторых долочыло і інне псе руніж выспрошены во воєвудстві вруцлавскій і познаньскым Дезінтеґрация тей сполечности мала наступіт поприз унеможлів спотыканя ся розмовы власным языкєм культивуваня обычаів од правляня на боженств в своіх церквах Така політика была для нас уж зупелні ясна застрашыт розпрошыт аж до цалковітого выніщыня і вынародовыня Жытя Варшавы з <unk> р замістіло артику А Лемку мяло не быть Позбавіня людности лемковскій вшелькых прав в першых лятах іх осідлиня на землях заходніх было наказем паратийным реалізуваным през УБ і міліциі А жебы народ тем погнембіть до конця выясняно сойсядом же ці прибише то бандиці Украінци і належы на них барзо уважат бо сон небезпечными пристепцями Дісяй віядому же кажда Лемковска вєсняла свого опєкуна з убе А іли што разы сонсі оповідали як были нас ставяні перетів нам В тожыню по осєдленю ся кількунасту родін в <unk> р взмоцняно посторунак міліциі Дотыхчас было двох міліциянтів тераз было четерех Осєдляня ся Лемкув в Тожыню мало дужый вплыв на ожывєня того містечка Зорґанізувано ґмінну спудзель склепы маґазины збожове урухоміоно тартак розпоченто одґрузовюваня мяста Уґоры были ораны юж не на пол древняными плуґами котре Лемкові привєзли зо собом леч плуґами желязными Роздіны лемковскє осєдлене в Тожыню становили якусь збіровост Было нас около <unk> пянцю осуд Лемкове со з натуры реліґійні Тотай не могли жыть без свойой церкви без взгляду на то чы были православні чы Грекокатолици В ґурах міли навет по дві церкви православну і грецкокатолицку ту не міли ніц Грекокатолици якось поєдинчо пізній цраз смілей шли до костяла жымскокатолицкого Православні мілі вякше опоры вевнентны Скрикнелі ся ураділи же в Тожымю на понімецкым цментажу єст мала каплічка з котрой можно зробить каплічкы на взор церквевны Повіз єлі Вуйтові же бум ся там модліт Вуйтем был старшый пан з Забуґа называл ся Воліньскій передвоєнный ужедник дост прихыльні до нас наставины Каплічка шыбко выремонтувано З дому принесено образы привєзьоной Фльоринкі так повстала мала святыня на подобіньство малой церквєвкі Вшытко было бы добре тылько скнт взять всенда Лавкові співац потрафил тілько треба православного ксєндза Написали сме до Варшавы І о то певний неділі приєхал якій ужник котрый представил ся же єст ксєндзем православным а прислав ґо митрополіта Хтіл бы зобачыт церквев бо не віжы же єст показали сме каплічкы вшеду з бляду за німіл Хыба Запомнял як належы ся прижеднать як бы пережыл якій шок нарешт уклянкнул перед образами запалил кілька свічок укльклі вшысци і запанувала тіша По мільчонцій церемоніі вшысци всталі і доперо зачала ся розмова Устальоно же ксондз приєде за два тыгодны подіся німа нічыко до одправліня набоженства Не памятам назы ксєндза і до той справы вкрутци повруце Тым барже чловек особа духовна утякал ґдіс з лаґру в сіберийскых і затримал ся в Субіцах де працувал як роботник лесний Не вытримал напієнця і жытя без церкви Цось єднак в тій віжы єст А што бы му дале дознате ся по перерві ка на мова на сы ц Муса мос ґу Приєхал наш ксьондз за дваты годны привюз цо муґу Шаты Тєліх і Крижок чырамєнны православны Збрало ся дужо люді бо віст пошла на околици же в Тожымів беславна служба Божа На долго перед розпочанцьом набоженства очакували Приєхали чым кто моґул навет в одлеглости <unk> кілометрів з Ґліз на Вєльовсі з Луакова і вельо інных Розпочала ся служба Божа А враз з ньом шльох і плач Было двох жакуб з давной Фльоринкі Таґєлосы Анджея Зволіньского і Стефаны Мереник ораз Пянкны голосы женьскє давных фльоринцкых хужысток Маріс Воліньскій Варваркій таци Дубец Югаскій габуры Стшлеснели она каждым чловеків каждом лемковском душом хоц бы была Не вім як тверда Жыєме Спєваме по своєму Господи помилуй а на конец службы Божой Пінкны многає літа На понімецкым цментажу в малой каплічце одбыло ся І згромадженє Лемку Фльоринчан Модльоно ся і співано по своємому як давній на своій землі во Фльоринце Хотяж та перша служба Божа не выпала так як в церкви зо взгляду на теме ксєндза і трохай інный його акцент то Наша вартост духова огромні взросла Лемкове почули же жыюм свойом віром Не было теж для никого заскоченьом же до церкви пришли руж Фльоринчане грекокатоліци Спур діся і ся точы оте ґарст родін грецкокатолицкых котры на Лемковщызні мали своє церкви і своіх ксянжы Пересадом єст ствердженя же было іх дужо Прикладово в найвякшій всі Фльоринка в <unk> року мішкали <unk> родіны в тым грецкокатолицкых было <unk> В інных восках было іх єщы мній При такым роздробніню Лемку в повысєдленю грекокатолици не міли жадной шансы на зорґанізуваня парафіі навет втеды ґде бы ім оддано за дармо готове церкви Ні вірка іх ґрупа одразу задекляровала перейст до Косола жымскокатолицкого Зникнелі теж враз з нашым высідленьом ніє відомо ґді як ксєнжа грецкокатолітци Не єст правдом же позамикало іх УБретіж узнавали Жым Вшысты зналезли схороніє в Костєлежымскокатолицкым по круткым пристосуваню Вельо лят пізній оповідал мі о тым ксондз Ян Поляньскій земсі коло Ні Мудліны в воєвудстві о польскым По закончыню набоженства правдіве зебраніє розпочало ся перед каплічком пшывітаньом усьціском усєхом і радости не было конця жаль было ся розставать щеґульні молодежы котра попросту праґнела пис з собом потем запрошыня попрошено на обяд Ксєндза так зачала ся поновна інтеґрация Чылі поновне будуваня Вспільноты на Общыні Смінтовано тендень барзо урочыстя Одваґа Лемку пошла в Ґуре В наступны дні очывано реакциі мешканців в Тожым на наше выдажыня Очыкувано ріж на реакциі влад повятовых Не стало ся ніц щеґульного Сполечност польска в тожыні попросту нас заакцептувала заакцептувала Лемкув цо модлю ся на цментажу а не Украінцу Вуйт повітя пиякні співат Мысль же нераз слухал церквевного співу Бо походіл як мовіл з Волиня з Трембовлі Влады повяту навет ся не онде зывали Од того часу істняли в тожыню дві сполечності польска Католицка і лемковска православна Як ся потым оказало нашого спєву церквевне го слухало цале місто Найгожей было з ксєнцем Католицкым котрый не мугжеть же позвольо надлум час замстіл ся в ганібний спосіб Кєд змарла мерена з дому Ґойдич Кйондз католицкій позволіл поховат єй на цментажу Ужом зо нім для Католиків Поховалі Лемковє свойом Вірну за плотем новекокатолицкого цментажа І так розпочал ся подял на душе Лепше мали быти католицкє а горше за плотом православне Елфімя Мерена походіла з доброй і боґатой родины Міли во Фльоринци новы дом на болуцарках В сосєдстві Петра Ціслі достладне господарство Мілі теж спором громадкы діті Ойтец евеміі Старый Ґойдич был во Фльоринци заслуженый для церкви православной Може б ся но зо тым вєдял Збіґєм лят за плотом повстал пякний цментаж тылько для православных і грекокатоликів бо ті хтіли быти хованы при своіх хотяж В парафіімскокатолицкій в Тожыню змінило ся велю кся Лемкові до дісянь ні вруцілінокатолицкій цментаж іх хыба нема потребы выврацали На іх нагробках сут три рамєнны крижа а на велю сніг написы руском азбуком То для потомны Для бадачы ктру будут потверджат істніня бізанцю і на тым терені Інны народы так узнают же Лемкові зостаю ту пшывєзені примусово подскрытыми в кабурах пістолетами і так як на власній зємі позостал вірны свойому вызнаню і обжендові словяньскє Од той першой ліпцовой цілі Набожества в малой Церкєвце одбывали ся два разы в місяцу Тутеж щыно першы уроджены в тожымі лемковскє діті тутеж одправляно мше жалобне уділяно шлюбув Незнаны сон вырокі Божы Мала каплічка На цментажу служонца не так давно змарлым інного вызнаня послужыла до одроджыня ся на тій землі віяры словяньскій вызнаня православного Вокул той церквєвкі было барзы вельо камєнных і желязных крижых наґродных ораз інных фиґур Слухали пшоткові католици протестанці Еванґелици Лемковского Церковного спєву в візантийскым обжонтку а вчас жалобний псальм Вічная Памят слыхать было на цалий ґурце Сулянціньскій Великым цментажу Дісяй руж слыхать там церквевны спєвы Нема тых жадного наґробка ани помніка по тубыльцах Бо одля Досемтых нема шляду по цментажу котры през віле лят никому не перешкаджал Цо за парадокс дію Претіж Віра католицка шла до польскій през Німцы почынаюч од Іжоны Мєшка І од в <unk> року знищено вшыткє памянткы по пшотках тубельцях так само як знищено Веле помників давний Культуры Лемковскій на землі Ламку А може то ґромкы спєвы церквевных модліт споводували то же запады ся давны наґробкы на тым цментажу А претіж ту недалеко Одры Костшыня і Цедині на Зємі Любузкій і Сантоцкій был кєдис обжондик словяньскій Хтіло бы ся повіде Ґє розум ґде культура Ґє толеранция Як же мало Розуму єст там де наволує ся до Васні До діленя люді ружных вызнань до діленя на лепшых і горшых хрестіян То ся называ пихом і нема ніц спільного з науком Христуса Нагназка то уж вшытко Дякую Вам сердечні за увагу і запрашам в пятницю на семий одтинок рапсодиі для Лемків Дякую Монікат Лавскы