Archiwum
łemkowskiego radia

Добрий ден дорогы радию слухаче Витам вас на слуговиску і запрашам на наступний одтинок оповіданя Червений бараг Людмілы Шандаловой Уж была ніч Чорна як коломась густа і непропустна як тинта розолята до вшыткых кутыків позаходжана до каждой шкаркы Небо затяхнене хмарами якы страшливо вісіли над цілым хотарьом не пропущало жадне світло од місяця ани од звізд Нижній Верлих село невеличкє хыж зо школол і з церковцьов О такій пізній годині было давно замолкнуте пригорблене скорчене до свого внутрішнього світа Хыжы деревяны під соломяном стрігом але і новшы муруваны поставлены вакшыном з америцкых пінязей были той ночі як кібы нахылены до землі притулювали ся єдна до другой Деревяны плоты лем де ту не потрібно розділювали єдно обыстя од другого Не першы раз бы ся виділо же каждий жывый твор спит наберат силы в ночнім покою Люде за маленькыма облачками у теплых постелях а худоба накормлена на порядку у стайнях Але правда была цілком інакша Селяне молоды і стары родічі і діти мужове і жены сиділи в напятім очыкуваню при слабім світлі лямпы або свічках у своіх хыжах і молили ся жебы планы вісти ся не наполнили Вшыткы уж о тім чули Єден другому передал справу што ся рыхтує і што приближно треба робити таблы на облаках позатыканы темно синіма папірями не пропущали ани пружечок світла на двір Страх был незваным гостьом в каждій хыжы На дворі Параскы баранічковой Стара Грушка зашуміла у вітрів річна вдова вышла з дверей закопала до відра яке забыла спрятати спід стіны Відро ся закатуляло перерушыло тихо Подай тя Де ся ту лем взяло Задудрала кус выстрашена несподіваным гырмотом і назлощена сама на себе же у ночній годині наробила ломузу Посмотрила догоры і наслухувала цінічне чути споза хмар Потім ся нервово вернула назад дохыж Была без мужа уж пятий рік Ох як собі поспоминат Побрали ся барз молоды лем што ім минуло сімнадцет років Пришли сусідове з того істного села з третьой хыжы понеже на запросины лем же яке то было запрошуваня просто ся єй звідали ци піде за парібка і готово потім ся простаре з родічами доіднали якы придане отец даст А так з єдном коровов єдным телятьом і мало участком земель ся занедолго по свадьбі нашла у баранічкові на єднім ґаздівстві де было іщы <unk> неза опатреных дітей А пят дальшых было в Америці Роботы было тілько же хоц бы чоловік не спал лем робил і так не переробит Але не банує Мыгал ся єй од початку пачіл Залюбила ся до него был паробок інакший як остатній Шумний мал біляве густе волося якє му наслуганьо падало до чела кус ся канджурявило а сині очі хлубокы в якых бы ся міг і затопити На ню несміло дзьбуркали спід долгых павучайок Был мало ганьбливий але рівний долший ніс і вузкы ґамбы му давали взгляд хлопа який стоял пелно у своіх розходнутях А хоц невеликого зросту зато міцний Робітний з руками грубыма а долонями посіяныма твердыма моцолями знал сі свою роботу застати на полю і в лісі Ку ній ся справувал все добрі А што было главнійше Не пил як другы хлопы По часі ся ім народили дві дівочкы Старал ся жебы ся осамостатнити і збудувал на віцівскым пляцу нову хыжу невелику деревяну Але была іх Наробил ся товды барз Окрем каждоденной роботы коло ґаздуваня треба дрыв на хыжу наготовити звезти ставляти Помагали му і люде зо села А він ся одвдячувал так же тиж помагал де знал А не забывал дякувати і Всевышньому перед каждом роботом ся перехрестил Вечур не заспал покы ся не помолил В неділю вставал скоро умил ся облік чісту святочну сорочку і старал ся жебы был у церкви медже першыма Але были дні кєд пришол такий наробений змучений же не владал ніч лем на скоро дашто зісти звалити ся на постіль і заснути справедливым сном А даколи як был день вольнійший был веселой мысли брал дівчата на рукы і бавил ся з нима Покы были меншы скланял ся над нима колысал іх усміхувал ся прихварял ся ім як были куз векшы посаджал сі іх на коліно І підхопківчий так ім приповідал ішол бобак до бобака Пожычыти капеняка Маленькы ся радосно сміяли Была сіра осінь одрана кропило плюта Товды перед нещастным дньом бараз плано спала а над раном ся єй приснил тяжкый сон Білила стіны Сама была ціла в білым Перегла ся через облак і збачіла же Михал одходит з тяжкым куфром десь ка далеко Она му замагала білом хусточком і гірко при тім плакала Чула же ся розлучают уж на фурт такой рано як ся пробудила просила свого мужа жебы Днеска не робил ніч тяжкє і жебы роботу одложыл на зарань Але муж мал уж даякы дрова в лісі нарыхтуваны уж му хыбыло на вельо до полной фуры а потім лем звезти Дармо му прихваряла же ани не час не добрий а же і дома є даяка робота Йому ся віділо же ся до обіда выяснит выйде сонечко і робота піде од рукы Обіцял єй же буде опатерний і же ся не треба ничого страгувати Памятат сі як рано одходил з дому з повозом Ганька за ним выбігла на під стіну босыма ногами та як ся єй зробило смутно і закричала Няньку а не будете долго Уж был на дразі знял чапку з головы і замагал єй Не хоче ся ани споминати на тот момент як потім іля крайнякова сусідка вошла до двора і здалека кричала Параско Параско Великє нещестя ся стало Михалам завалил І нагнеско то уж вшытко Дякую Вам барз сердечні за увагу наступний одтинок О тыжден в пятницю чытала Моніка Тылявска