Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Слуховиско #208 - 21 X 2016 Річник Руской Бурсы 2015 Піотр Ляхманн «Выгнаня» по польскы ч. 7
Odc. 208

Слуховиско #208 - 21 X 2016 Річник Руской Бурсы 2015 Піотр Ляхманн «Выгнаня» по польскы ч. 7

•

Opis odcinka

Слуховиско #208 - 21 X 2016 Річник Руской Бурсы 2015 Піотр Ляхманн «Выгнаня» по польскы ч. 7

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja jest czytaniem po polsku tekstu Piotra Lachmana, w którym narrator wspomina swój udział w śpiewanych pogrzebach oraz obserwacje rytuałów żałoby, muzyki i teatralności ceremonii. W dalszej części narrator krytycznie rozważa język opisywania powojennych przymusowych przemieszczeń, zwłaszcza polski odpowiednik niemieckiego terminu, wskazując na jego propagandowe i semantyczne uwikłania. Końcowy fragment przywołuje scenariusz egzaminu z polskości oraz tymczasowe zaświadczenie o polskiej narodowości, które mogło zostać unieważnione.

Automatyczna transkrypcja

Витам вас сердечні дорогы слухачый запрашам на выгнаня по польскы Пьотра Лахмана Вельо раз з ксєндзом патріотом заричаньскым узгадняли сме обшыр нашых обовязків в часі тых не все понурых церемоній коли родина вмерлого зажелала собі співаного похорону товды ксєндз патріота одповідал собі сам співаючы кус зміненым голосом выручаючым я Вперал єм ся при тым же не буду з браку одповідніх вокальных здібности співал Так ци сяк участ так знаменна в тых церемоніях захопляла мя барже як ходжыня по коляді Товды зазерал єм бо не лем з воленс до мешкань понімецкых але уж чысто засимілюваных і запознавал єм ся нехотячы зо стильом прикрашаня яличок часом барз ріжным од знаного мі колиси єдині можливого німецкого канону і выходил єм розстроєний През скору чул єм бо ціл нестосовніст мого за далекого втаємничыня в аркана польской хыжы Знал єм же не ділю ани сентиментів ани ресентиментів доматарів котры розпещали мя і моіх колеґів гойныма напилками і дарами чого не было на похоронах Але похорон был для мене том ділином в котрій міг єм обсервувати поведіня без якых небуд загамувань Нихто не підозрівал молодого прислужника о такє бачне підсмотрюваня сцен крайньой розспукы вділ котры в моменті як труна остала оддана земли Прібували шмарити ся вслід за ньом але уж стримували іх фурт присутны і чуйно чулы рукы брата шваґра ци якісого близкого приятеля небіщыка І зачынала ся праві ритуальна позірні імпровізувана шамотанина над отвореным гробом ґротескова препиханка непозбавлена акцентів траґізму Правдива катарзіс доконувала ся єднак аж в моменті як над головами жалібників взносил ся радістний спілсвященника Сальве Реджіна Тот фінал каждого похорону навчыл мя технік катарзіз і увірил єм товды в можливіст поборотя жалобы през музыку і театр Бо претіж брал єм участ в найбарже чудовым ритуалі чловечого костела і достал єм ґратісовы лекциі польского сепулькрального гуманізму Нич не могло пізнійше перебыти досвідченых на терені С дознань тым барже же часто брал єм участ подля принципу ци то емпатиі ци то вкрытой еротыкы в збірній жалобі головні як особом хованом была якійса траґічні вмерла молода дівчына лиця котрой ледві мож было ся досмотрити в морю квітя Запамятал єм Неєдну таку твар вымыкаючу ся тепер памяти як за заслоном маі Але не смотрячы на тото же не памятам рысів запамятал єм свою молодечу розпуку і вірну солідарніст з вмерлом Одходжу традицийні уж од темы а не повіл єм іщы того што мі лежыт на языку На языку лежыт мі бо критика польского одповідника німецкого в якысым сенсі урядового терміну вертрей бунґ Так згаджат ся Вертрей бунк то в шырокым тогослова значыню выгнаня Але чом перенято од Німців так пейоративне явні тенденцийне оприділіня І чом так вірні го переведено як тілько інчых понят переводит ся буд яко іґнорує ся іх первістну конотацию Агел неє жадного семантичного браку звучыт тото выгнаня брыдко Варварско Бо было оно брыдкым варварскым явиском але брыдкым головні для тых котрых така судба мусіла стрітити Не бесідує ся претіж о выгнаных львовяках котры власні нашли ся хоцбы в Ґ на місци выгнаных Німців Але для дійовой справедливости як хочеме вірити в тоту зложену утопію повинни сме гев завести для порядку даяку термінолоґічну симетрию Може не треба в тым єдным припадку переводити аж так вірні Очывидно історичні на тото смотрячы мотивы той вірности перекладу здают ся ясны О выгнаных найголоснійше бесідувало ся в переказах комуністичной пропаґанды Ходило о тото жебы выгнаны і іх рощыня были одповідньо міцно діючым пострахом Як ся іх выгнало то они будут хтіли котры сого дня вернути А хто нам ґарантує вічну границю покою на Одрі і Нисі Лужыцкій нох то Лем братерскій Союз з Радяньскым союзом варшавскій уклад наше народне польскє войско Адже може неска треба так власні языково ясно поставити тоту справу для той спомненой горі дійовой справедливости Або цілком зрезиґнувати з того архаічного скомпромітуваного през в великым скорочыню выложену ту історию окрисліня котре власні з тых причын єст ґерманізмом тепер уж не до принятя Навет о косовянах найчастійше бесідує ся як о втікачах а не як о выгнаных А тото што робили з нима Сербове то выселіня выханят ся на добру справу што найвысше бісы Але ци Німці были бісами одзысканых земель Іщы єден аспект справы Львовяків витало ся як репатриянтів котры вертали до матеры і гев дішло до чудного парадоксального семантичного лябіринту Бо был фальш од самого початку в тій материі бо хыба жадне переселіня не веде ниґда до ясных односин і прозрачной семантикы небесідуючы уж о прозрачных підметах ПС Сценарий еґзаміну з польскости приготовлений през якісу найвыразнійше до якійсой ступени двоязычну особу в сенсі услугы в часі рік <unk> цитую в ориґінальній не за барз консеквентній писовни Як ся зовете Гільдеґарда Лахман Вроджена Кляінаідам Коли або дата вроджыня Вродила єм ся <unk> червця <unk> р Де сте ся вродили Вродила єм ся в Ґлівіцях Кількомате років Мам <unk> рокы Кым сте Польком ци Німком Я єм Польком Чом сте польскє гражданство підписали Моі мама сут Польком зато підписалам Мате діти Кілько мате діти Двоє єден сын і дівка Кілько мают років Сын ма десят років дівка Вашы діти бесідуют по польскы Так діти бесідуют по польскы де працуєте Роблю в Ґлівіцях в кухни Міністерства Промысу Одколи там робите од квітня Де ваш муж Не знам Был в Сталінінґраді Остатній лист дістала єм три рокы тому Барз дуже Помагала м Полякам В мене в роботі была єдна пані з Міколова Мала зо мном барз добрі нареченому і знаємому нареченого той пані котра в мене працувала тіж барз дуже помагала єм Пану Тішевскому тіж дуже єм помагала Продала м му для него і його жены білизну без пунктів і безґусшейну по нормальных цінах Тымчасове засвідчыня з <unk> липця <unk> рока в котрым президент міста засвідчат на основі предлуженых доводів же громадянка єст польской народовости за котре треба было титулом додатковой адміністрацийной оплаты заплатити лучной высокости <unk> зл носило порядкове чысло <unk> і напевно не было остатнім такым засвідчыньом Єдиным промінчыком надіі было остатнє речыня Тото засвідчыня ма тымчасовий характер і може быти в каждій хвили уневажнене з польского языка перевела Варвара Дуць чытала Моніка Тилявска