Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Слуховиско #180 - Слуховиско #181 19 II 2016 A. Potocki Legendy łemkowskiego Beskidu
Odc. 180

Слуховиско #180 - Слуховиско #181 19 II 2016 A. Potocki Legendy łemkowskiego Beskidu

•

Opis odcinka

Слуховиско #180 - Слуховиско #181 19 II 2016 A. Potocki Legendy łemkowskiego Beskidu

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja przedstawia opowieść Andrzeja Potockiego o Julii i Ondreju, Łemkach związanych z dawnymi rusińskimi wsiami po obu stronach Beskidu, których losy zostały splecione z wojną, dezercją i emigracją do Ameryki. Według narracji Ondrej uciekł z wojska, zdobył dokumenty umożliwiające wyjazd i podjął ciężką pracę w kopalni, a Julia po otrzymaniu listu wyruszyła pieszo do Gdańska, by dopłynąć do niego. Prowadzący kończy opowieść wzmianką, że ich syn Andrzejko Warhol przeszedł do historii sztuki jako Andy Warhol, oraz zachętą do pamięci o samotnej wędrówce Julii, jej miłości i odwadze.

Automatyczna transkrypcja

Добрий вечер витам барз сердечні на слуховиску і запрашам в тот зимовый вечер на леґенды лемковского Бескіду Анджея Потоцкого Юлия і Ондрей Мілостівє нам свого часу пануючы в Ґаліциі і не тілько цесаш Францік Юзеф І о котрым моі дзядкові выражали ся з велькым шацункєм вальне причыніл ся до розвою американьского поп арту Од Ясліск до Чертыжного дрога бідні старым австрияцкым гостіньцем Медже Ліповцем і Черемхом ніц а ніц ся не змінил но може тыко трохы глшы сун колейны Придрожны каплічкы як давній стреґом подружных жебы яковис блонд ся іх не чепіл Тем дроґы збудували Австрияци під конец віку ґы владалі Ґаліцийом і Словацийом жебы мешканцом Ясліск і околичных Всі улатвіть доязд до стаці Колейовой в словацкых медзіляборцях сконты могли юж вырушыть в шырокій свят Давній по тій і по тамтій строні Бескіду были рускє всє замішкане през Лемку Вшыци оні порозумівали ся русиньском мовом модилі ся в церкви грекокатолицкій а і спокревні были зо собом По польскій страні мішкали Варголові і Завадци а по тамтой Варголові і Завадци Одведзалі ся ведле потребы і волі До сонсідскых споткань найчастій доходіло на одпустах і ярмарках Том дрогом през Певенч Бескід на Чертыжнем утякал свого часу зо Словациі Андрей Варголь З Міковий котрый здезертерувал з цесарского войска Оженіл ся з Юлийом з той самой всі Знали ся од дзєцка то і не было на ци дуже і чекать Он міял <unk> лят она сєнастя Был рок <unk> Родіце не были тему вшецівній выправіли веселе Іх перше діцко цурка Юстина умаро в <unk> року А потем зачали брать молодых меншызн до войска Треба было жоны зоставіть мундур привдят ся на паре лят а може навет пуйст на затраценє бо цесар вымысліл собі войны котра небачні перемініла ся в святову По кільку місяцях кєди тяжкы валькі трвали в Бескідзє і його одділ Росияне рознеслі на баґнетах здезертерувал Вруціл по Крийому Доміковий зжуціл з себе войскове шынель перебрал ся в цивільны лахы посідал якій час в укрыцю і певной ноци рушыл през Чертыжне до Ґалициі То што заледве єдна міля В Ліповцу од свойого кревняка взял ужындовий документ же он тутейшый Русін і далей през рускє всє дошедл до Санока Там Ужыда купіл колейны ужындовы папір зозваляючы му на выізд до Америкы Мусіл тых достат ся до ґданьска на окрят В Америци роботы міял запевньоно бо в копальнях венґля в Апалелягах працувало вілю єґо зьомкув Кєди уж доіхал там і достал ты роботы і скончыла ся та холерна война оплатіл своій жоні Юліі білет з Ґнаньска до Америкы і выслал ліст жебы чым прдей приізджала Ліст дошед до Міковей а в нім Менжовскє вызваня Пошли до попа а тен літеральні вшытко цо было написане одчытал Вшеляко треба было ружне конечны документы залатвіть бо давній по обунах Бескіду было цесарство австро венґєрскє а тераз уж там Польска а ту Чехословация Обавяла ся тій подружы в незнане Але претіж як ту зостат кєди Андрий там Ані она панна ани вдова а уж за рок <unk> лят єй стукне Треба єхать Тобак на дроґы спаковала в плахцінкы жебы на плеци зажуціть а в ним паре бохнув хлеба паре палаці солоний слоніны і кілька особок овчых серев вендзоных і здєнцє Андрея в войсковым мундужа Цале жытє мінело єй в Міковой а ту така подруж До церкви пошла Боґу в опєкы ся повіжыла ойця і маткы пожеґнала тшевикі на рамє зажуціла і в дроґе босо рушыла През чертіжне Черем Халіповєц Ясліска курыманові Вєчур міл ся уж ку концьові як сходіла зо Шклярскій Ґуры Заноцувала в каплічце перед Крулікєм Волоскым Каплічка обшырна ку выгодзє подружных кєдияка навалніця альбос іх застане а потем дале юж през польскє всє і мяста Шест тиґодні шла до то ґданьска І тілько як переходіла през мяста бути обувала А так то цалы час босо понад <unk> кілометрів Бывало дом же люде улітували ся над єй льосом і далі ноцлек в стодоле часом якій тіплой стравы але притіж і в полю ноцувала подякім быроґєм альбо тыкопком сяна і цалы час помідзы обцими Цо єй русиньскій мовы є барзумілі Але претіж дошла до того ґданьска одчекала паре тигоднін на ден свой статек і доплынела до той Америкі Змарнувала єй та подруж збєділа страшні же єй Андрий ледві познал Найважнійше єднак же снув Былі разем як муж і жона на добре і на зле Он теж был змарнуваный Робота в копальні венґля в Пітсбурґу пєроньско тяжка была Для такых як он і єму подобных чы то Русінів ци Поляків інний не зналяз Рок пізній уроджил ім ся першый сын Павел потем за три лята Ян І знов по трех лятах Анджей В документах записано іх по американьску Пол Джон і Андрю а назвиско ужендник записал яко Лорголь так як слышал І так уж зостало Вдому вилі по русиньску ходіли в кажду неділю і свято до церкви Жы бідні єраз барзо бідні Ктуж муґл втеди припущать же Андрейко Варголь з часом перейде до гісториі штукі яко Енді Варголь Ані Ондрей ані Юлия ниґди уж не одвиділи своіх родінных строн Юлия змарла маюц праві о <unk> лят В полу віку по тым як пришла понад <unk> кілометрів бы врешті по шестю лятах розломків знов втулит ся в раміона свойого Ондрея Кєди бындете в Ліповцу і мінітя руіны давного ПРідоц дроґом до неістнуюцей уж січе ремха споткате при дродзе розложысто ліпе а туж при ній каплічкы Спочываюч в єй ціню помысліт ся о самотні вентуюцей Юлі о єй велькій мілости і одвадзе І нагнеска то уж вшытко дякую вам барз сердечні за увагу чытала Моніка Тылявска