Słowa, tożsamość, emocje
Archiwum
łemkowskiego radia
O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.
Odc. 179
Слуховиско #179 - 11 IX 2015 A. Potocki Legendy łemkowskiego Beskidu
Opis odcinka
Слуховиско #179 - 11 IX 2015 A. Potocki Legendy łemkowskiego Beskidu
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Audycja prezentuje „Legendy łemkowskiego Beskidu” autorstwa Andrzeja Potockiego: najpierw opowieści o czarownicach, sposobach ich rozpoznawania oraz ludowych praktykach mających chronić przed ich mocą. Druga część dotyczy Matyasza z okolic Sanoka, zwanego Czarnym, który po napadzie na syna sam ścigał i karał zbójników, wymuszając zeznania torturami i prowadząc prywatną sprawiedliwość mimo skarg sąsiadów oraz nakazu starosty.
Automatyczna transkrypcja
Добрий вечер витам барз сердечні на слуговиску і запрашам на леґенды лемкского бескіду авторства Анджея Потоцкого чаровніце Давній по вся віле было чаровніц бо вшелькій помют діабельскій як то зло само ся кшеві без нічый помоци Тілько о добро треба неустанні забігать яко же они шкут віле выжонзали треба было стрес ся такых не мній ніж ґжеху смертельного коли на душе чловека могло спровадіти огєнь пєкєльны Як ползнат чаровнице Отуж ніц простшего треба было тыко патреть тура баба в часі резурекциі не обейде костьола три разы Был теж іны способ не тылько познаня такій але і увольніня ся од єй злой моцы Од дня свуци почонвшы чли од <unk> грудня аж до Божого Народжыня належало одкладат по єдным деревєнку каждого дня В дінь Божого Народжыня треба было розпалітих оґєнь на котры ставляло ся ґарнек накрыты покрывком а в нім повонзкы з повбіяными в ньом іґлами Кєди вода в ґарнку ся заґотовала втеди чаровници котра выжонділа тему домові якось кривда ове іґлы не може бы не кулу Буль был так страшый іж не позоставало єй ніц інного як прийсть до дому ді одправляно те еґзорцизмы і попросіть ококольвік Наоґул просьбы были такє барзо натарчыве але не вольно єй было ничого дать о іле чловек хтіл ся од ней увольніть Разує того баба з Бжезувкіла хоц погода была барже ніж пся крове до бухая до модеровкі просіла на тарчывє господажа опущеня на ньом быка Господар єднак одміл бо спострег же та баба то чаровніца І як ся оказало міл рация бо од того часу битво уж добре му ся ховало В ноц Свуці чіль з <unk> на <unk> грудня вшыткє чаровніце ся даял на Поцьоскій і Ожоґі і ядал на ніх на граници всі Ове поцьоскі і ожоґі смарую упредньо чародійскій мазізлам і те як они на ні сядол зміняют ся в коня Там на місцу з льоту чаровнице выправляют банкєты з діяболами і заспокаяют з ним своє выуздане цєлесне жонце Єден паробок єщы не узнал і відял якій єґо господині нас смеровала поцьосок мастьом тримала в хлебовым пєцу по чым сядла на нього і выповідявшы і медия была вылецяла комінем Паробок дотенчас встал з лавы на котрей бил злеґу взял другій поцьосок посмарувал том самом мастьом сядул на него і повідал В імє Боґа і з місця ся не рушыл Вшедл затем до стайні посмарувал мастю ціле всядил на нє повідал В імі Діябла І приєхал на нім на місце банкєту де чаровніце учтавали з діяблами Застал там столы заставляны вшылького родаю ядлем і трунками Страх го єднак облецял і прижегнал ся В тій хвилі Заміст ядла уйжал коньскє і кровє вайна а заміст трунку в іх урыне Друга поворота заяла му кілька дні як вруціл то вшытко в єйскій громадзе як на святій сповіді щыре оповідал Ґди бы хто хтял діябла так звычайні зобачыт мусі ся вперв заопатрыть в дескы струмны і вбившы в ній сенка патрит през повстало дзюра на танчонцых в карчмі в мінсо пусты Треба вшак же міть ся на бачності бо в і во нічу діябел котрому єден млодінец в такій спосіб ся припатривал скочыл на него з пазурами і так го пораніл же бєдак три дні в огромных болестях умєрал Приватна справедливіст Матяш зо збойск коло Санока званы Чарным был сыном Пьотра єдиного з двох братів венжынів котрым круль Казімєж Вєлькій надал в <unk> року розлегла влості в доліні Ославы і Віслока Од них двох вывозом ся роды балюв бірецкых дидиньскых хумніцкых котры загосподарували вельо пустек в Бескідзе Бєщадах і на іх поґужу Його фортуна складаюча ся з кільку наступ сі повстала затем з ролі ані з солі Міял шрех сынів Пьотра Єжеґо і Яна ораз четри цуркі Еве Хелене Малґожате і ядвіде Треба Вам вшак же видіть же чловек єм был порыв чым і скорым на ґвалт одповіді з ґвалтем Вшытко зачало ся од того же му сына Пьотра безскідніци обрабували ґден врацал з Санока Матяш взявшы кількунасту єздных стіґал іх аж на венґєрску струны Бескіду котра му претіж опцум не была Без труду одна опрышкув Цусина На Падлі і вылапавшы іх при помоци тамтейшых кревняків в дибы і ланцухы закул і з поворотом до польскій попендів Были послідніх хлопци і міщаньсти сынове подані ружных панів і згодні з правом ім повинні быти для осуджыня переказані любо теж до Замку Саноцкого оддані Вшыляко чарны і вельо особистых оробів маюц до них особісту уразы і вшыткых веспу замкнул в льоху свойого замечку Особісти сонд над ним і справовал до зазнань тортурами окрут нимі примушаюч Так чы іначей вшыткіх послал до Дябла одмавляюч ім права до остатньой сповіді і выражыня скругы за пополнєных жехы і жывот ужывают дотого напряд ци склецоний шубєници выдатні ім скруціл Вельо разів єщы пізній Кєди з буйовы язы впадлі в Єґоренце сам ім выміжал справедливост завше в єден і тын сам спосіб Вєлю о смерть вренч просіло беле тілько скрутіт собі менкі до честне якіх на тортурах званых баданями дознавали Може часом і збыт похопнє чар не чынил справедливіст бо сонсіді почали скаржыт ся на нього же ім подданых вєша вшытцо ронк до працы убива Ґмі помогли приватны напомніня внесли офіцияльно скарґы до старости Салоцкого Януша з Кобылян Ловче Краковского Тале в <unk> р наказал Чорному жебы вшыткых з буйників ци тримал у сібі в льохах замечку в збоісках выдал влады Старостяньскій і вінце не выранчал єй вчыніню справедливости Вшеляко сусіді реванжували му ся і над його подаными теж сонт чынилі Як то зробил Ян Пельвельскій з сосідньой Пєльні кєди му в <unk> р побіл і пораніл його кмєці на вольной дродзе крулевскій Так чы іначей Розошло ся по цалым Бескідзє по тій і по тамтій строні же лепей одразу дябул дулше записат ніж впастю в рынцы Черного Устало на час якій посполітизбуєцтво але по кільку лятах по його смерті Снув вшытко вруціло до нормы чылі збує До збуюваня і нагнеска то уж вшытко дякую Вам барз сердечні за увагу чытала Моніка Тыляфска