Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Ep. 129
Слуховиско #129 - 13 IІ 2015 P. Murianka A Wisła dalej płynie cz. 25
Episode description
Слуховиско #129 - 13 IІ 2015 P. Murianka A Wisła dalej płynie cz. 25
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Audycja jest kolejną częścią biografii Petra Murianki „A Wisła dalej płynie” i opowiada o pamięci rodzinnej związanej z czytaniem łemkowskiego pisma oraz o narastającym poczuciu rusińskiej odrębności. Główna część dotyczy doświadczeń Rusinów w czasie wielkiej wojny: aresztowań, wywózek do Talerhofu, cierpienia oraz przekonania narratora, że wydarzenia te utrwaliły ruską tożsamość. Pod koniec pojawiają się wątki wojennej służby Wujka Władimira, frontu włoskiego, niewoli niektórych Rusinów oraz wyjazdów do pracy w Pensylwanii.
Automatic transcript
Добрий вечер Запрашам барз сердечні на слуговиско і на наступну част біоґрафіі Петра Мурянкы а Вісла далей Плыня Уйко Владимір як уж там діс на початку вспомина спроваджал за дуляры уйка укача ружны ксьожкы і ґазеты А моя мама кєд была єщыньсолітньом Сандрусьом єщы перед Ікрадала ся до уйкового писаного царства А често тіж Уйко Владимір чытал наґлос Бо так казал му няньо значыт ся ойтец а муй дзядек Митро Не зато жебы мні уміл чытать але зато же Уйко Владимір міл млодшы очы Но а поза тым кєд єден чытала вшысты слухали то мній часу ся траціло ніж як бы каждый з особнах хцял вшытко вычыта Ой бо тен Уйко Владимір так чытал такы вамє моя мама чытал як бы тілько з враірком райцовал Найбарді любіла Сандруся слухать того чо было в Лемку котрый выходіл раз на два тигодні во Львові пізній в Новым Сончу зас в Ґорлицях і ци до него писал Уаньо Гунянка Так по свойому нашом бесідом писал і хоц може істория Русі барже єм інтересувала Сама хунянкова бесіда была єй близка Цалком зрозуміла І тену хунянка тімгле пше збывал ся в Лемку з Украінцями одписувал ім на лісты поміщане в іх ґазетах і чули на сі свою інност Кєдись кєди не было єщы Лемка писаный язык был єднакій для тых зо сходньой Галічыны і для нас може і нієден з нас мыслял же оні там на то дінь теж іначей мут не пише ся мудрым языкєм в ксіожках і ґазетах Але кєди обок Лемка а і перед ним єщы владыка пшемискій значы ся по польскому писаному біскуп зачыл туювдже на місце нашых старых ксєжы присилать мазепинців наша інност зачала ся ставать повшехнє зрозуміла а утверджіт ся умяла найблизша пришлост Повіте же чему Вам мо там в головах лятам по вшыткых справах як жыд по пустым склепі Чекайте мончте терпліві я вім я чує же час настал Же я мушу Вам вшытко альбо такой трохы вшытко выясніть як то было з тым нашым рускым серцем з тым нашым рускым коханьом Кєди враз з серпньом <unk> роч настала велька война то зараз Худянкы і цалу його редакцию Цисарсци не без духовой і ружной інной помоцы Мазепинців арештували і погнали до Талергофу а пізній його іщы кільканастьоро інных в самым вєдню Сондзілі і на каре смерті за Сондзілі Уял ся за нимі цалый свят навет якій круль і навет яка польска ґрафіні то ґімназийом злонянком ходіла а пізній старий Цисар вызьонул дуга Анвы кєд Австрия уж зіпала увольніл іх од смерті Але ним Австрия єщы не зіпала был серпінь і был же ся <unk> рочка Такє было то лято Куєсєні якє го наше рускє серце ниґди не зазнало Заквіту вжос Так фіолетово так фіялково як ниґди в нашых Карпатах не заквітал І пришли жандармі до ґур по рускє серце Зявили ся єщы передденнім надешлы діс тамтонт знат Дону царскє полкі рускє полкі котрых рускост была так подобна до нашых як осадоросы Але для австрийскых жандармув взграло заримувало чарном поезийом фінезийом зла Придорожны древа стали ся шубєніцями Іх зєлень синхронізувала ся з фіолетем смірці сеткы Тисятце нашых Руснаків ксєнжы научытелі святлых ґаздув цале свісонце сонце нашого народу поґнано до Талергофу Ящы нім тамті з на Дону не пришли Так на вшылькє выпадек поґнано жебы не стали з пьонтом колюмном На найблизшых колейовых стациях в Кросні в Яслі в Замужанах в Ґрибові в Сончу ладувано іх до тімных щельне замиканых товаровых ваґонів Там чекала на них ґавєць з бутельками з камінями зо вшелькым свіньствем в ренку Ей ты здрайцо лайдаку пуйдеш на гак Давно уж вас треба было вышат смєрдзонцехами Кричелі святель ґімназиялісті до своіх недавных ченсто добрых колеґув Русіну Ог патш рускій цап захвитано ся нашымі ксєнжмі На каждій наступній стациі ескорта отвірала ваґоны є з літости над душунцыми ся Русинами але жебы чекаюця на них патріотична спятлост народу намастіла ся еворийом Конец з рускыми гамами з рускыми цапами Як ні мала ся утвердіть в серцях наша рускост Стала ся свєнтостю за котром можна зависнуть упаст Уж там в Талергофє Здескій до Кльоакі Пуст на десце под сосны але котрий за жытя вырыват з серця не мож Нім там доєхали нім там дошли на два три дні зазнали жывой щестливости І хоц зешла з очу в серцях іх позостала на завше Кєди приєхали Ґжбіт Карпат ескорца руніж отвірала ваґоны для намащыня ґавєді видокєм здрайцув Але ту стал очы в очы зупелні ін народ хоц теж словяньскій стал Нєми мільчонци А в ренку єсли уж хтось тримал был то хлеб І як можно было Неружні ценіть мілост Блізнього Але то тым як мул ноношко Орест тарана заблізняла ся лятами заблізняла ся а з часом навет зупелні выгладіла Зникла Ірана самого Талергофу Але мілост руска в нім утверджена позостала в ніх в нас Талергоф Звяздун Освєнцімя Ту за його друтами муй народ становил львйом чест умартвяных ціні Хотяж в ойчызні Австриі был лі малом прушынком Цо пятдесяты наш руснак сам квіят народу познал його смак Талергоф А выстарчыло тыко підписати малый папір освячыт ся яко Украінец і дорога додому была вольна А єднак не підписал никт никт з нашых Терпліня утожсами з місийом місию котру утверджали приходжонце враз з колейными транспортами відомости Як хоцбы та же <unk> жесня <unk> року дзякі доносові научытеля Мазепинця Михайла Гуцуляка розстреляно в Новым Сончу Мушыньскє ойця Петра Сандовича і Єгосына Антона студента Львовского Університету Уйко Владимір мусял біть ся за цисаря а сентерунок злапал ґо пше перед самом войном Біл ся на італияньскым фронті як вякшост нашых Руснаків На сербскій а тым баржей на рускій фронт кєрувано іх тых в припадку Кто чыталного Вояка Швейка і памята епізод обшестю в звартым шыку на страны Росян цалого чешского полку Акуратє на терені Лемковщы в конечны Латво зрозуміє чому не кєрувано Русінів на фронт росийскій Але были і таци ктру там были і з реґулы трафляли до неволі часом далеко аж на Тенже Дон Кєди врацали до огожалого Ґлоднеґо з десяткованого краю оповідали о такым хлебє І пшемініл ся сен о хлебє Он тігле трвал як в цалій Ґаліциі тисянце руснаків зненцоных його смакєм пошло на вельком воды до копальнь в Пенсильваніі Єслі іх як уйка укача не присыпало През вельо лят жлі ґожей од красуючых в іх бараках щурув а пізній єщы пришедл На Америкы Кризис сідял Дзядек ту на Лемковині при св столі чытал ліст од діті было помідзы записаными картками зеленого бодай Вашынґтона Встал од святого столу при котрым є ся хлеб і капуста при котрым чыта ся лісты од ді стал взял до єдной рынкы міхерина а рештком Духану до другій файкы і присядул на пшызбі І знов зобачыл сіны Дон зелены ломкі над нім Безкрасне поля на котрых роді ся так і хлеб Так пшемініл ся так уроділ ся нови сен уколысал Руснака нюз го так долго так далеко же ноґами хоц бы є зешед до цна заіздні подобна Нюзл ґо од Сінеґодну аж по Сибір понад поля без кресы ґзіросне такіх хлеб І нагнеска то уж вшытко дякую Вам барз сердечні за увагу чытала Моніка Тылавска