The archive of
Lemko radio

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Слововиця Такій пришол част на словицю витам красні вшыткых радийослухачів але витам нашого спілведучого спілред Михаля Михалю Ци ся чуєме добрі дяку Ото прокомінным Добрі вечеры вшыткым Думам же найперше повім так Михалю уж ждали сме на Тебе зато же уж нашы роди слухачы бесідували же не будут слухати покля Михале не буде зато скоро заганяюме Михаля до студиі жебы пришол то я ту лем парафразую але істо так было Я лем повім же можете коментувати на димкы Ет ЛЕМ Крапка Фм витай Михалю іщы раз думам же кєдис был на урлопі тужес добрі оддыхнул і тепер уж будеш мал вельо енерґіі Но я тоже дуже ся на тото наділ направду містами то был такій спочынок што за тым спочынком треба бы щы єден спочынок А най вам тото не буде чудно но ходив ем в горы так то даколи дуже нарочно на ногы то такый сподсєнок є кажуж по тому треба бы щыден спосінок Ебо направду радил єм быти зас тули давно м не был в радів та Но я такій формат насправді досте люблю коли є якась така руна комунікация такой нараз бо і минулый раз так былож писали міні просто в другій кіси тексту і канали люди А я за тото ани не знал та і не в стихім был як бы на радию одповісти лиш ты одповідал а низкє буду пробувати моніторити і я тоже Ну добрі я лем поєм так знаш што бо так мы ся находиме в языковым проґрамі Я не зато ся Тебе звідую о урлоп ци єс одпочнул пробач а тут тіж то тіж смішка Лем буде на урлопі мы бесідуєме на тото урлоп з німецкого так і в польскым языку єзяк вас ся ходит на ур як ся бесідує на тот свобідный час коли ся найде до роботы лем напримір по горах Но на тото ся каже так як Ін унас но тото ся каже так як тому кажут Украінці ават авац в русиньскым языку што є відпуск Бо така концепция но і се насправді мы маленько зыбігаєме упереда бо се сме плянували уже наслідуючу епізоду А тото іщы повіме очывидно же так але то уж найбуде така заява того што буде на будуче То уж так ясно Алю думам же іщы вельо слів найдеме о котрых быме могли бесідувати Но тото направду тото обізівно Найдеме Но так а слово відпуск кажут так бо і сама концепция відпуска появила ся лиш туды Много люди в досовітскій час часто робили просто но у себе на ґаздівстві такой реґулярной роботы на фабриці авад де люди часто не мали а кіт мали той недолгій час у свом жывоті ткус міх Піти там в Америку на роботу на два три чоты рокы вернути ся з грішми купити землю і більше до роботы не ходити а ґаздавати собі домы Добрі то я мам іщы єдну жебы о жебы натепер закінчыти тоту тему котры маме заплянуваны на другы проґрамы але мам тіж такє звіданя понеже Розходиме ся в часі розходиме ся в часі то значыт я такій вступ короткій зроблю як єм был уж городі першым Перший раз в <unk> році на Світовым Конґресі Русинів та єм виділ шы товды такы плякате а в хішы заявы же даяка подія в театрі ци даде інде ци ту ци там зачне ся О такій такій годині Е І підсподом было же то значыт о такій годині кыівского часу То якій там час вымаєт Но тото так ся знає ож люде по селам жыют у місному часі Бієл нас наш міцний час тот самый принятый русиньскій час гыдагой назоне в днешній заяві на Фейсбу айно А хуснує ся тоже і час ківской і направду наприклад я ся пробул си спомнути уж я як был мій малий дітвак я оперувал ободвома Бо были якій інституциі айно які жыли за ківскым часом тото была школа тото была поща ай бо такий світскій жывот помедже людсми жыл за місным часом значыт коли тобі якыйс челянник каже уж Дубрі стрітиме ся завтра туйкы в пят годин Но такій тюн так казал значыт тото ся казало за місний час А кобы він хотіл поісти за кыівскє часто же мусіл мусіл дати щы там ож стрітиме ся там у <unk> годин кыівского часу же лем те наголосити Я лем те повіл нашым слухачам так но здражу нашу бесіду сперед пітеро годины бодай бы бо то єст видочы што видиме ся чуєме ся о піл годины горні о піторох годин зато ждат же русиньскій і кыівскій раз іщы і іщы дост добрі фунґує Михалю запрошу Тя тепер на наш джінґіль котрый всепущам словици Джґіль з нашом азбуком то така золожме едукацийна част той нашы Він має быти едукацийный як цілый проґрам але тот едукацийный джінґіль з нашом азбуком і чуєме ся о хвильку А я знам азбуку уж познали мы азбуку а як авто Бе як буков в як Ватра ге як гора Є як ґазда де як дора е як екран є як єлен Жед як жето зет як зелін і як піла чудачне бо на і ся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся боіт Дале буква Йот як Йоси каяк коса Ел як лоси м як мала О як орел пе як пані р як руснак С як слуга ты як тырка о як угель ф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык школа ща як шавій Юяк Югас я як ябір єд <unk> і знак два знак мягкій твердым знаком Но добрі уж бы слуханя сого Джінґа припомнул же находиме ся в Словици в языковым проґрамі в радию ЛЕМ фм перед вами А може і долкола вас сут Даміян Трохановскій ім лежыт дикы Юр Михалю же єсотоповіл є тепер наверну до попередніх проґрамів Я два проґрамы тому бесідувал єм достал м такы звіданя од нашых слухачів як хоснувати такы часу слова частувати і честувати Я товды повіл Тілько же чествувати іде од чести а частувати то так од части або чос што ся часто діє так реґулярно або дашто такє оно деси ся там колиси могло дакус зляти як іде о значыня або честувати Е то буде тото же дакого ся честує і просит на гостину жебы приняти до себе жебы почастувати так Але ниц тото собі оповіме коротіко бы м очывидно неш з новом темом а очывидно ся розводжу пробач Михалю Але пустил бы м кавальчык кавальчык награня якє награл Юрко Шыпович барз недавно в інтервю з Марийом Біляк послухайме тоту версию версию співанкы на поточку права прекрасной русиньской співанкы в З Підкарпатской Руси найдобра ля навір бодку ля Поможы ми пане Боже шом субіду маля шом субіду І я з собі думала хлопця молодого а мене оддали за дідастарого за діда Ку іньом оддавали татак мі казали Честуй донько діда не буде ти біда ни буде ти біда і я діда чысту вугу честувати мушу Поможе мі пане Боже унніст діда душу діда аду унєст надушу та заміс на грушу Обо старі знали як моду брати Як моду бра ти А бог дідо узял молодо гонли дал Бо може мі пане Боже обо дідо устал Оо бы дідоустал То як Михалю си ся зодиш з том інтерпретацийом бо як раз пісня єст Підкарпатской Руси а звіданьом было з Лемковины честувати в нас честу честувати з тым у суфіксі уВА буде честувати і частувати Як ты чуєш як хоснуватель языка просто з кушниці просто з Підкарпатской Руси тоты два часослова Нотую ся дуже легко бо у нас направду хуснує ся в основному лише честувати од слова чест так а частувати од якраз слова част што значыт просто гостити у нас ся направду не хуснує і правду ты повім більшыну люди ося принимат просто і украіньскоє слово А Бо як раз коли ты уже когось кличеш на гостину і ты гостиш ты го нечы гостиш гостиш айно та у нас просто видиш так оно уткололо ся набік уж Частувати як раз од слова частиця част оно у нас просто ниє в хоснуваню його неє Мы лише когось можеме почестувати і далеко не все лише гостину Велика чест є прийти до дакого правда тым більше у наш час многым май тяжко до когось прийти гызладити йому гостину тото я одраз повім же так в таку сторону і мішол в моіх выводах два проґрамы тому же тото частуванят Зато же єм я там подал штырі приміры той версиі співанкы котры співали люде ци ансамблі ци ґрупы з барз ріжных бомбовів мм сторінь світа і як раз лем раз ся трафила тота тота версия честовати а так се было честовати значыт честувати діда так значы тота тото дівча котры котрого выдали за старого діда і казали го Честовати і з частуваньом Тунит тото не має не має спіль Я просто того конфлікта видиш ани не мам мені бы і не прийшло голову затакоє з кыбесідувати бо просто мы того не маєме так ге то в нас може то тіж єст украізм а скорше буде то польонізм тото частовати Але честовати тіж нас Фунґує ішло мі о такє олтаку розбірку розумі той пісні котра направду мы не знаєме як тото было Давнійше може і у нас хоснувало ся частувати узначыньови гостити просто по тому оно утпало а залто вже ани не тямиме Ай бо направду я хотіл повісти ще більше за Біляк Марию котрий я не знала што она так красно співат я з ней знал маленько з другого бока а направду пару років сперед сим діставем у рукы таку книжочку А то был ачий рік <unk> може даже скорше Нолятого Біляк Мария уєдно з Закарпатскым Обществом ім Александра Духновича выдали книжочку з приказками з русиньскыма приказками котру Ін Мария Біляк зберала усилове оно квиткє она є і ту найдеме більш як тисячу шелиякых приказок Но просто хотілем ся похвалити уж я таку книжочку малу бо то направду дуже раритетной выданя никого такого не є то оту барз барз берсфайне а зат зато я бы пустил як раз тот кавальчык за ту же то є кавальчык інтервю Юрка Шыповича нашого редактора тіж світ карпатской Русис з Марийом Біляк Але на жаль не можу того самого повісти бо тото ся остане в тым што даме на <unk>em а тото што тепер буду хотіл пустити то буде пісня <unk> пуйду пруйдусь але то буде вступку тому о чым з Михальом будеме бесідувати уж поймузычній перерві Пульту буйдус чамая поряд буйду кыйдуш поромсуря пульту ойдус позеі сомало пийду з тоты лем стало ой дос той має на поряд ой дольдос пора польфоря ой дойдус позеі сомало той то з томты жывыма сталой ду прульдусі пульту прульдусти пульту прульдуси пульту прульдусти всю кємокєвых монепокругы не допомюменя нове кайкай нові маневы бульту пуй ту пруйдусі пуй ту пруйдусі уй ту пурдуска Мария Санта Мариян Санта Мария Мария пары Так і вертаме до проґраму Словиця Михальовитай зас Лемтя звідам як уж знаме украіньскій язык то не было по украіньскы ся мі здає Но то была така добра мішанка так бо дакотрі слова лексемы были направду насі но дакотрі формы были ненасі напр Я бы не чекал выдціляны Калпут Карпатів бы він нупу ілош Я не злякал ся бурі нупі іл бы не набудил ся бурі лет не буду ся бурі За же мікс такій м де сут хоснуваны тіж русиньскы формы я одраз повім о што нам і за Оіде о тот з наголовка тоту фразу пуйду пруйду ся Там видиме альтернацию выміну звуків так і в історичну выміну звуків коли то давне етимолоґічне зо староруского языка ішло Но і тепер ішло ґучому Може ж нешто о тым одповісти як ішло ішло за шпотало ся упало перекрутило ся на другій але так і а оно долго ішло дого ішло на Лемковину пришол якм і до тото одавне о пішло до і што бы сме провели до того же то єст пійду і Пройдусь кєд бы сме мали тото з Лемківщыты А як єст на Підкарпатю то бы было но ников ци де бо маєме направду дакілько великых діалектів у котрых тото буде звучати інче айно Дулю на Маромороші а вець в лужаньскій долині тото бы было з Уканьом Казали бы пуйду та прійду та пруйду ся айно Я ся пруйду у мене думал то бы же было з ікеньом хіса каже піду ся та прийду а гурімай на верховину жебы там єли ікати значы тото было дас так як на Лемковині тото звучыт плюс мінус Любо ятумам такє не тіж бы вельо раз єм ся стрічал бо то не єст так же лем на Підкарпатскій Руси сут тоты прикметы того переходу О ФУ понеже і на Пряшівскій Руси Сниньска долина і там там кавалец з Сниньской долины там сут люде котры сут называны названы пуйдяками з той причыны же они тото давне етимолоґічне о тото котре было давно давно тому не перешло і так як на Лемковині або так як на части Пряшівской Руси лем перешло до у Так так так Так само мушу спомнути што тот ужаньскій діалект за котрый Аддекам казал він пошырює ся і на словацкі села тоже но тота границя тепер кы там стоіт айбо не так давно тота границя была така достоумовна і тоті села мож казати были є ни што маєме ублю а маєме малий Березний Та не так давно медже ними границі не были не было і тото был єден діалект якій уже лиш теперкы зачал ся майсильно розсувувати набока альбо і там і там уколуд гісека Яй тото само виджу был так уж кусідска поза темом же днес вельо лінґвістів ци языкознают ціл понимат цілий русиньскій реґіон лем за сучасныма границями а я виджу цілком інакше же же вельо тых лемківскых такых языковых прикмет кєд іде намо цілий русиньскій ареал языковий ареал заложме іде на міцно західню Пряшівщыну або при границях тоты села так же то не іде границями то іде просто реґіонами де люди мали більше зо собом контактів Ци так думаш само правда прав Но так є тото даже не треба звідати ся ци я так думал бы я знал што так є тамкы Помеджы Нижньом Словаків та Польщом горы сут многым низші як наприклад туйкы помжы Пудкарпатьом та Галичыном а значыт і контакты помедже людми были многым легші і мы знаєме уж было дакілько такых волніґрацийных і з Пряшівской Руси на Лемковину і у другого бока так само і знал уж даже до недавна люде знали оддавати ся єден за другых нож мож казати родины ся мішали тоже з Пряшівщыны та з Лемковины Так до того было то бо толо барз часто кєд знали же сут з єдной віры єдного народу так не было то проблем але хотіл бы м перейти і тепер Михалю до примірів то значыт повтыриме собі же тота давна альтернация тота давна выма выміна звуків котра на Лемковині перешла од о До і напевно через у бо маме ґу тому тіж приміры Вас остала ся на тій фазі у або і або тых тых ріжных видів того того того і або або уж не будеме ту входити в такы науковы доказы Але повім є припомну єден з проґрамів Слововіця в котрым розберал єм чом маме такє село котре выражене єст в множыні то сут рібкы так і там рібкы тото давне о перешло до І но але уж лоґічно бы было же в одкрытым складі бо може того з меншыны повіли же тота альтернация проходила в закрытым складі значыт в тым складі котрый ся кінчыт на согласний і бы тота же альтернация тота выміна звуків мала бы быти в селі рібкы же ідхаме до Ропок бо там уж просто єст одкрытий склад докладні доле ту находжу барз вельо такых примірів же люди котры то самы люде котры там мале походят бесідую же я іхам до ріпок што бы значыло же уж тот звязок Той альтернат того принципу деси ся затер то значыт же уж рібкы стали таком основом до одміняня того тотого названя села же уж там нихто не смотрит на тоту історичну выміну звуків же она бы мала быти на О Ци маж даякы приміры тотоніміі Підкарпатской Руси Не мушу далеко ходити розкажу таку на прикладі свого села знаєме так уж моє село тепер кы зажыват тот переходит іканя до чыстого іканя та вже скоро будеме як на Лемковині но То як товаришлияня украіньского языка языка котрий єст більше окружаючий кушыцю я бы так уповіл ож то є двоякый процес в чомусь тому помагат як бы домінантний украіньскій язык Но скорше всього была там тенденция і ізудну убыту од звук і далей дале як бы і зужывал ся на ібо вернім ся до прикладів значыт в кушниці треба уповісти уж знаєме што то все проходило через звук у до звука І і через нього на звук І І видиме уж неєднако то ся стало в усіх позициях наприк в куріньовы слова маєме там і кажеме кінь міст А вже маєм людів мене люди будут уже домак казати кінь ти міст Ай бо при тому у префіксови А там ся обставу Ул котрий дале на і вже не перешол бы я кажу пуд столом а не під столом Розумієш за што кажу Так до тото як найбарже в нас абсолютно все тота дорога од О перешла такой всяди до І хоц нашол бы м нашол бы м приміры в часу словах третьой Особы минулого часу cemem на Лемковині то сут номінативны формы знал знал за такоє А щы бы м хотіл припомнити за топонім Так значыт уже ся голосило уж в курінях слів у нас оно перешло з У в курінях Но при тім маєме такій топонім як Дуброва значыт є вна частина села котра кличе ся Дуброва і мыдиме уж сий ступонім затямил ся і упстав ся з чес часу кой укало ся там Бо кобы тот пусул одбывал ся дале то тепер бы уже казали Дуброва а може даже діброва Но так нико не каже а кобы комушници візды товили бы уж дурницю говаришбы то ся кличат Дуброва Дуброва то там може быти полний власний за то же то іде од православяньского носового Ом то може зато і в тых як раз примірах потім другы альтернациі не выступували так як на примірі той чести мы і частувати маме же частувати то єст тото а походит з давного ему Носового Я мам тоту нагоду же знам польскій язык і в нимім ся тіж окружел окрем русиньского языка можу порівнявати і там тото тот файний примір котрый єст дал то як раз іде од давного праславяньского он так як по польскы днес маме долп наш той з дуб і тоты інчы Інчы справы хорім хоц хо хоц в украіньскым языку знам же там буде діброва так нотабрів є така як діброва по украіньскы Зато м ся і зачудувало уж то направду годен быти не тот примір хоц я найшол не тото А же же просто же то было од неод давного носового лем од давного о так Ано я тото маленьковидиш не дочытал треба было кукнути на етимолоґію слова перед тым як собі його писати на проґрам но зато не буде міні аж чытала ганьба бо не єм лінґвіста та не заберут видня диплом Вятісні лінґвіста Ялем любитель Михалю По маленькым сомі кінчыти бо ся нам кінчыт час Алей буде єдна з тем котру порушуме навірно в наступных нашых проґрамах Барце дякую за днешню бесіду і надію ся же чуєме ся уж онедолга в наступных проґрамах Ясно красно в сім дяку а будте здовійше ся вчуєме тримайте ся тепло словиця Проґрам о словах нашых і не нашых Для пяных словами і слів жаждаючых о языку і на языках слововиця