Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Слововиця #9, 2022 03 07
Odc. 9

Слововиця #9, 2022 03 07

•

Opis odcinka

Слововиця #9, 2022 03 07

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja dotyczy językowego sporu o używanie przyimków w odniesieniu do Ukrainy, zwłaszcza form typu na Ukrainę, w Ukrainie i do Ukrainy, z odniesieniami do polskiego oraz rusińskiego uzusu. Prowadzący omawia argument, że wybór form bywa wiązany z polityką i szacunkiem dla Ukrainy, ale jako swoją opinię przedstawia pogląd, że utrwalone formy z na nie muszą oznaczać złych intencji ani odbierania komukolwiek niezależności. Podkreśla też, że język zmienia się stopniowo i samoczynnie, więc nowsze formy mogą się upowszechnić, jeśli zostaną przyjęte przez użytkowników.

Automatyczna transkrypcja

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках словиця Я ся привітам з вами іщы раз зато же о проблемах єм технічных проблемах єм перше бесідувал вы тым красні в проґрамі Словиця уж тепер тота языкова част А припомну то перший раз колий высылам в новым системі в новым радийовым системі котрий сме недавно заінсталювали з той причыны і поєдны проблемы можут ся явити Наділ ся же не буде іх більше Надію ся же то сут лем такы перехідны проблемы аж привыкнеме я бодай привыкну до того жебы ліпше тото вшытко ішло Но добрі Зачынаме уж словиця нажыво Лемко Трохановскій підваршавскій студию радия ЛЕМ фм як слухате як слухате очывидно Як слухате до приміру того проґраму пониже часом го повтаряме зато і ся довітам же добрий вечер бо тот проґрам часом може быти повтореный і в ден і пополудньом і перед полудньом не входме в тото В попереднім проґрамі мали сме о звуках мали сме Буквах наче о звуках о тым што чуєме о буквах наче о знаках як язык записуєме там і явило ся такє як склады як ділиме слова на склады на одкрыты склады на закрыты склады і одраз повім же тото буде нам барз потрібне Штоправда не до кінця в днешнім проґрамі Але мушу повісти же то до того будеме вертат бо будеме до тых дефініций вертати будут нам потрібны в розбераню поєдных слів в тым што Вам ся з того што пишете найбарже любит значыт в етимолоґіі деякых слів в істориі языка тым што было і чом якоси так днес маме же такє слово ся нагоди одкалено пришло До того іщы так як кєм повіл вернеме Але то іщы Іщы дакус мусит минути поне же днес цілком інча тема а яка то уж хвильку лем тустме за нашом традицийом джынґєль і буде уж думам вшытко Добре А я знам азбуку уж познали мы азбуку А як авто бе як буков в як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора е як екран є як гєлин Жет як жето зет як зелін І як ігла І Чудачне бо на іх псянич не зачне ы є тиж зманеруване Серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква і отяк Йосиф ка як коса ев як лоси м як маю О як орел як пані р як руснак С як слуга до як терка о як угель Ф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щаві як ябір є <unk> і знакы два знак мягкій з твердым знаком А яси все забывам зато одраз покля памятам та повім же пиште до няна Лемко Етлем Крапка фм Зато же Вашы увагы Вашы спостережыня а і коли ся зо мном згаджате для мене сут барз цінны Старам ся приводити вас заувагы в моім проґрамі зато Лемко ЕТлем Крапка фм то там де мате писати коли бы вас дашто інтересує жебы ся в проґраміло або як одповід як реакция на тото што в Словици бесідую і ту одраз повім же днес тема буде контроверсийна і барз актуальна Сам єм два дни тому велику дебату на тото на тоту тему провів з цимбурами з радия Лем фм з редакторами якы Здаме на штоден суд в языку занимают ся языком але мают тіж своі опініі на деякы справы І зачну може од такой справы як введіня в тему в <unk> році украіньска фотоґрафка вывісила фану і зробати Гепенінк на єдным з варшавскых дворців Наты єй фані было написане В Украіні по польскы в Украіні по нашому І было такє звіданя чом Полякы бесідуют на Украіні заміст в Украіні І то был <unk> х рік але як певно чуєте днес при по тых подіях коли Росия напала на Украіну барз часто в телевізиі чути тото в Украіні або заміст дотеперішнього так бы м повіл барже розповсюдженого на Украіні Но і тот Гепенік товды може не зачал дискусию на тоту тему але бо дискусия уж мож повісти од девятдесятых років она бы проходит так ци так так ци так в тото в Украіні бы мало означати чыто більша пушана для Украіны Но і днес ся дым займу хоц одраз по єм буду ся сперал примірами з польского языка але тоты проблемы Но так само рівно тыкают і нашого русиньского языка Бы чом так єст предовшыткым на іхати на Украіну ани в Украіну або быти на Украіні ани в Украіні ци Тоты формы то така форта то тут они сут такы котры сут утверджены в языку чом та ся такы чом ся так діє бо Ґенеральний принцип єст так же кєд ся выбераме до даякой державы хоснуєме хоснуєме до Але тото на Сут такы выняткы котры не можут ся однесити до никотрых держав і то історично єст якоси в языку утверджене Плюс мінус так мож повісти барзы барз загальні же до хоснуєме кєд ідеме до даякых держав або вы В Украіні як бы мало быти в держав а на то части держав реґіоны даякы інчы і інчы части держав ци части даякых недаякых краів і тот вопрос котрий ся явил при того дітого геніґу з <unk> рока котрій зорґанізувала тота речена мном спомнена фотоґрафка Юлия Кривич односила ся або може мала таку претенсию може може за міцне слово може такі таку пропозицию жебы в польскым языкы вылімінувати тоты остаткы Мож повісти ци колоніялізму ци імпериялізму ци розумієте о што ходит жебы сме ся лише бы сме ту тіж за міцных слів предовшыткым в днешній ситуациі не чыпляли но і од тамтого часу веде ся дост міцна дискусия в польскым языку на тоту тему але Очывидно бы барз подібны процесы проходят і в нас но і пало звіданя Ци іхаме на Украіну ци в Украіну находиме ся на Украіні ци ци ци в Украіні но і власні Зато ім пою розпоможу ся примірами з польского языка о котрых повім уж о хвильку попер <unk> і <unk> Ґорлиці <unk> і <unk> польковиці Лем фм то твоє радийо От байосци до кого велю совы А чого си сосми гриманых людас Што сы сос гей то наш часы ся зиміникы гей як єй як заду танцого єдланяца Моі молоді чого сей далжыли Моє молоді сы Доспіл оды Гей вельо гей вельовы A Мы часы со зміли Ей того кіль фе І вертаме до нашой бесіды з Словаци дальше Демко Трохановскій дальше нажыво спід варшовского студиі радия ЛЕМ фм Днес бесідуєме о приназывнику приназывнику якій якій приназывник хоснувати в примірі ци на Украіні ци в Украіні а то дост тепер бы тыма котра занимат як єм зробил інтернетову кверенду той темы в польскым языку барз барз вельо місця Нашол єм пару такых материялів котры уж бесідуют о тым же іщы перед войном іщы в столітю была хоснувана форма в Украіні а не на Украіні ци іхати мы до Украіны а не на Украіну Но і тіж обіцял єм же повіда што як тото в тых бы професийональных опрацуванях выглядат бы іщы влоны іщы перед войном і росийском аґресийом на Украіну были Бы публикациі котры барз часто вязали тоты приназывникы з політиком як раз з політиком то значыт кєд же бы цілый світ признає Украіну як як незалежну державу та і повинен ся змінити приназывник значыт даколи коли не была незалежном державом іхало ся на Украіну а тепер повинно ся єздити до Украіны Но так але маме іщы штоси такє як языкова традиция маме іщы штоси такє як утверджены в языку формы то значыт кєд бы сме посмотріли на тото же пані Юлия Кривич котра пенінґ робила в <unk> році жебы бесідувати в польскым языку в Украіні так тото мотивувала Но і тепер звіданя єст такє ци бесідуючы же на Украіні то єст образливе для Украінців Тот вопрос уж не раз ставляли языкознавці і ся задумали ци політика і добрі обычаі єдного языка взглядом взглядом другого або інакше ци даякій інчий нарід і язык може вымагати даякых змін в другым языку Хоц в украіньскым языку якій як і мал нагоду быти міцно переслісліджений і досліджений в остатніх роках ущерез не совітскых языкознавців лем через украіньскых языкознавців мал нагоду накрислити барз ясны принципы коли ся бесідує на Украіні а коли ся бесідує в Украіні На там тото што уж єм спомнул вы односило бы ся до держав на до Островів бо то не лем части держав ци ци ци Реґіонів ци ци ци даякых мыкраів але тіж до Островів но і Тото звіданя фурт єст зато тір єм посмотрил як як рада поруского языка ся до того односила нашол єм два послідні тексты єден з листопада з новембра <unk> р і товды то было выкликане тым же Комуси ся не сподабала форма пачка до Украіны і написал до Рады польского языка обрушней зем Так єст товды же так в скорошыню повім што писала Рада польского языка на Украіну то скодифікувана форма зареґіструвана через сучасны ортопеічны словникы Но і то єст тото остало по часах в якых Украіна не была не была незалежном державом но і тото само хоц в Украіні было хоснуване в ХХ столітю но то єднак в языку в языку на єст барже популярне но і оно выгрыват з тым з тым приназивником в І тіж іщы в <unk> році Рада Польского Языка вказувала же же Уж товды барз часто являло ся хоснуваня в Украіні предовшыткым може і зато же вельох хоснувателів языка хоснує такы автоматы кєд зна же або навчыло ся же ся іх оддаде І ся хоснує до або єст ся дадай ся хоснує вы но то треба тото хоснувати до інчых держав Але з другой стрыны являют ся звіданя тужконец з приводіньом опініі рады польского языка но на Словацию бы іхати до Словациі ну Барж мі ся мі здає же нихто так не повіст Не бесідувал єм з хоснователями пряшівского станду русиньского языка они аж і на Чехы іздят Они не іхают до Чехту Чешской Республикы не гайт на Чехы ту не така форма выгрымат хоц знаме же же же же і Чехы і Словация єст єст незалежном державом по русиньскы повіме на Словациі аж і на Словациі тепер повім же не єст же выгрыват тота форма на Словациі і в жадным припаді Ци ідеме на Украіну ци на Словацию ци на Чехы ци на Мадяры Не маме недобрых інтенций жебы когоци понімати образити дакого змішыти його важніст одберати му незалежніст одберати му даякы права просто язык єст язык Я ся тішу же в украіньскым языку є была така можливіст тото точно уреґулювати ба істо вести до языка як принцип бо то не легко дашто собі языкознавці выдумают же так за уж не повинно быти але язык сам ся реґулює язык сам ся сам выберат тоты формы што сут барже популярны Но і верну іщы до рады польского языка пониже в серпни в авґусті <unk> рока іщы раз рада польского языка бы однесла ся до той темы до того проблему о аж іх єм кусл повторил Як зацитую Рада польского Языка не вводит змін бо язык жыє своім жытьом і даякы зміны они будут самоістно наступувати І кєд они Выграют ту і рада польского языка пише же будут мати соспільну апробату то они они долга самы войдут через додословників іх авторами до підручників до додоґраматикы тек дальше Іту рада польского языка іщы ся односит же формы в Украіні в Литві ци до Украіны до Литвы сут хоснуваны Оддавна сут тіж сучасні хоснуваны но і мож ся сподівати же тото оне долга суниках Словниках бы ся явит і змінит тоту норму но і ге Но і власні кєд же кєд же такє становиско думам же з того великого языка якым із польскій але мусме і мы дашто даякы системы даякы системы позычыти Бо в тым примірі ту ту єден до єдного можеме тот проблем зрівнати Но і так предовшыткым памятайме же На Украіну іхати ни з нашой перспектывы не має ціли жебы дакого погнівати Очывидно системово кєд бы сме вводили же обі формы бы ци на Украіну ци в Украіну сут поправны гей бы гей бы м ся з тым згодил але єднак Што ту повісти тота форма на Украіну іхаме на Украіну на Словацию на Мадяры думам же єст о дуже барже популярнійша як тота о котрій в тым моменті бесідуєме значыт в Украіну Я Вас запрошу на хвильку перервы бо шымам своі Два передуманя Єдно може такы два Але то уж о квыльку поперві розера того ранайло ве c Х a то пляро Но і послідній вхід в перці тестовій словици з новым радийовым системом но добрі підсумуваня так на скоро На Украіні ци в Украіні іхаме до Украіны ци на Украіну Смотрю на телевізор остатньо і виджу В барзых ревізиях являт ся тото в Украіні Редакторы мают повіжене же мают як раз хоснувати таку форму і хоснуют єй В першым речыню кажде дальше речыньо уж переходят на старе тото зажыве в языку на Украіні на Украіну і так Звідал єм ся редакторів деякых інчых порталів як они як они тото розвязали в декотрых єст од горы такє приказаня же вшытко што має быти написане має быти в Украіну і до Украіны Розумію тото як найбарже Але дорогы радів слухачы но я радше бесідуваным языку інакше не перейту бо сам ся буду в тым вшыткым тратил з утвердженым віками на Украіну Іст іщы єден вопрос барз важний ся мі здає не хочу жебы тіж тото злівы звучало кєд Украіна стратит незалежніст кєд Словация стратит незалежніст кєд Мадяры стратят нежелезніст будеме вшытко вертати і бесідувати зас же іхаме на Украіну на Словацию на Мадяры понеже заложме же же не буде уж такых держав Но ні Зато і єм противний такым революциям в языку А кєд уж само з себе така форма В Украіні і до Украіны і в Словациі до Словациі выпре і выжене стары формы но слововиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых о языку і на языках слововиця