Archiwum
łemkowskiego radia

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Слововиця Витам красні в Словици Делем котрохновскій з той страны Як все витам нажыво тоты што слухают нажываны повторіня найшто ж можу повісти жебы встигнути Перший раз от не знам коли з темами буду долго передужо того вступу лем повім же пиште на Лемкы лем крапка фм а я як ся зачну джінґльом тым джінґльом што все зачынаме наш проґрам з мурянкового букваря тото нам ся утвердит дост добрі тоты што слухают уж знают певно на памят то собі тіж повторят А я знам азбуку уж познали мы азбуку А як авто бе як буков В як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора е як екран є як гєлин Жет як жето зет як зелін І як ігла І Чудачне бо на іх ся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся боіт Дале буква і отяк Йосиф ка як коса ев як лоси м як мало як о як орел як пані р як руснак С як слуга до як терка о як угель Ф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щаві як я як ябір є <unk> і знак два знак мякій з твердым знаком ды кєд ущы сме по джінґли то щыраз вшыткых поздравлям І тых што пишут і тых што написут і тых што хотіли бы барз написати на Лемко ЛЕМ крапка Фм хоц знам же кузгухло посліднім часом я аж тепер ся здогадал же поклямаме малы проблемы на польковицкым комині з нашым высылачом на фреквенциях <unk> то Обшыр одбераня ся кусмышат доли єст іщы Лемковина єст інтернет но і по тым знам же тыма каналами тіж нас слухате Такій буде днес дакус о тым што звідуєте по перше то у котрисій раз одповідам і днес обіцюю же повім вкінци О меринді уж декотрій проґрам Ну не встигам якоси так выходит же там часа од часу треба Дану тему дополнити докінчыти выполнити іщы змістом і такы побічны темы деси ся там деси стратят но тему треба докінчыти жебы была зрозуміла хоц знам тіж же то хыйку зышом тіж само выйде же часом іщы дозвідати до наданой темы даякы звіданя нове ся являт што там іщы домовити Но але днес напевно в по імым ринді але тіж однесу ся до вашых звідань спритшых проґрамів І не буду уж тілько бесідувалем запрошу на музыку по котрій Зачынаме так од зера єдну Єдну тему бы найперше скінчыме тоту о што су звідували і о меринді днес обіцюю буде напевно кєда по веречку зберала на свого милого заволала Поділи краву мі загадати кільде хочеш за та гірку вымати А міливнетку скошы а узяти пришол і по мочыре в крижах його св на колі на взяла рипо Павло всяому його правруч бы жебы познал свою краі Не думайте же то вшытко прабою траву до мазуха тра ба што м сміівала вшытко ся а мі снило ріште не файні было Дуляровы братя і приятеля мыртаме до Словиці уж тепер з мериториком іхаме з рапом як бы то оповіли хлопці з братсклад Сердечно здравлю Но і одраз однесу ся до першого звіданя до нашой остатньой темы так им скорітко чым было бо то до того маєм тото звіданя тіж просьбу звіданя о приміры з польскым га тым котры званы самым га но і це га тото што ся пише надвома а буквами же іх так нелегко переложыти на лемківскій так А тот скрипт то така просьба не перша і тото моі одвічны думкы жебы такій зробити до наступной темы але тут лем остерігам же то час єст нашым найбільшым ворогом нойой Бы при нагоді лем так припомну же же споминал єм такых сонантах котры нам роблят проблемы але о них днес не буду бесідувал Повім о тым же сме бесідували як однесту польску ортоґрафію до лемківской ортоґрафіі альбо інакше може барже як тоту трудну польску ортоґрафію обняти і ся єй добрі навчыти знаючы лемківскій язык бо як мі ся здає то єм доказал же зо знаймістю лемківского буде То леґша справа Но і такі нашы тото само самогаы так га тото польскє самога наше ха котре мы розріжняме в бесіді гы і гы так гы но і його глухій одповідник ны гы значыт польскє цеха ту тоты дальшы Вшыткы проблемы з польскым уодкрытым і тотым оскрісочком так даме си раду перенести на наше у наше О в тым примірі в тым примірі де єст польскє оскрісочком або і бо там уж сме нераз бесідували в Слодовици же маме ріг і неє рога беріг берега ци там етіж Ту як раз не перекладат ся на Оскриском але але там де знаше о в тых польскых примірах з Оскриском де В польскым неє принципу на тото як го переужыти так як м жолтый і так жолтый гора ґура так мы будеме знати знаючы лемківскій язык же же там буде оскриском в польскым языку Но і подібні бы маме наше жет котре то буде польскє з крапком а там де польскє єст р з котре так само злучыт і зато робит проблемы де і коли го написати то мы будеме мати р ріка жека Орябина яжембіна варити Важыть важоха такы сут польскы еквіваленты на в польскым зато же не выміяют ся деси там тяжко іх запамятати то знаючы лемківскій знаме А сы приміры зецкрапком В Кєд в нас єст жед знаме же жена то польска жона жыто жыто там кус інчий фонем єст Но лек повіли сме си на жаль о тых примірах тіж тожден тому де не все они со впадают Зато тоты приміры наше ребро то польскє жебро але писане через зет скрапком так сме си повіли же польскы метимолоґічно тіж повинно быти не через Рз так а не через Зецкрапком В другу сторону проблему можеме собі подати нашу оружу штоправда з дакус інчых причын але не совпадат з польском оружом котра писана єст через Оскриском Але то сут выняткы мож повісти річы котрых ся мимо вшыткого мусиме навчыти А тоты принципы де в нас буде р давны мягкє р то буде польскє р а де в нас буде жет як жена жыто жаба то і в польскым буде жет етимолоґічне жет значыт зет скрапком Томуж не буду бесідувал о гурках котры сут німецкого і там у повинно быти аж і в польскым одкрыте Але якоси так ся традиция запису зробила же же в польскым пишеме через оскриском Но і повіли сме со тых примірах з га бо кєд єм повіл же наше га то польскє тото само га но то вертам до ного нашого звіданя так жебы розвинути приміры з га Но і так на скоро приходят мі уж тоты спомнены два іх на них ся днес зосереджу то пугач чом пугач в нас із пугача по польскы маме пугача там аж і чути же там буде цеха мы часто Тоты што ся вчат польской ортоґрафіі польскых слів асоциют собі од пуху од того пуху так снігу такого файного ды што при морозі падат не такого мокрого він такій леґіцкій тот пух Ной ту ні то не од пуху іде Ту іде од ономатопеічного значыт того што насідує даякій звукы од того етимолоґы выводят нашого пугача токого пугу пугу Зрештом пугача маме не лем по лемківскы по русиньскы скым ами по украіньскым ами по білорускы в русиньскым там єст одповідник пуґач тото діалектычне но і а зрештом то не лем в нас в німецкым маме пугача як угу так ся называт пугач по німецкы але тоты ономатопоічны однесіня сут тіж в латиньскым языку сут в мадярскым в уральскым языка значыт же Тоту сову подібно ріжниця Я ту не буду ся мудрувал бо не знам чым ся ріжнит сола од пугача Але хыба обоє роблят пугу так ци так аж і Міцкєвіч там колиси писал же і пугайом Пугаче так там си мож видіти же то радше не од пуху в польскым языку Так же як видите ци польскє ребро котре повинно быти писане через РЗ ци польскій оґурек котрый повинен быти писаный через УТры У роблят нам проблемы Не лем з тым же мают своі фонетичны еквіваленты не знаме як через котре уцы через котре бы жет написати але сут с тоты тоты выняткы де і з лемківского собі того не переложыме но і ту хыбаль тота просьба о тот скрипт і листу слів якы якы бы м повіл но часом можут нам зробити проблемы кєд бы сме хотіли тот принцип застосувати якотрым пові Най маме іщы погар так то погар польскы етимолоґі етимолоґы бесідуют же то же то з мадярского єст што можут мати мати правду але погар погар в мадярскым языку пишых ся через самого просто до польского вошол з тым вымовленым як пухар ци пухар хоц ту треба повісти же іщы на початку ХХ столітя польскы словникы нотували обі правильны версиі в польскым языку і слово пугар писане через самога і пухар писане через глухє ха значыт це не ци хаж допіро там по такій реформі в <unk> р ортоґрафічній реформі вошла лем до як правильна єдна Єдна єдна версия так ци так Погар тіж повинен быти не в польскым языку через само га писаний но але через тото же польскій язык уж не одріжнят глухого ха і мн звучного га но то часом уж традиция запишу з запису буде переважала над етимолоґійом і походжыньом даного слова Кєд мате іщы дакы здіданя а найліпше кєд мате дакы пропозициі до того реченого скрипту до листы слів котрых собі з лемківского не переложыме на польскій жебы розріжнити польскє зецкрапком або р ци у одкрыте ци ци глухє Е у одкрыте ци тото з крісочком і ци га злучне ци ха глухє пиште на лемкы ЕТ ЛЕМ крапка фм Я радо Вас дорогы радийо слухачы выслухам понеже То вы можете мі помочы як на скоро такій скриптій такій скрипт написати ну і так хыба тілько до той темы нашому слухачому дякую за охоту жебы мі ся тото припомнул і допомнул а іщы іде і мушу піти днездомеринді бо часу мі бракне зато лем Скоріцко Лемковина зо Львова Но і вертаме до нашых тем фунта Такі летиме змериндьом бо часу нам бракне але ту тіж мушу зачати од малого вступу бо то буде така Част котрой лемківскы автохтоністы не будут задоволены але сторонників той вылошской теориі походжыня Лемків тіж не будут уґідґав кєди о миріндю значыт чом румуньскы слова маме в нашым языку О што іде в скорочыню такым Што было перше ци было яйце перше ци была кура перше но хто ту был перший так І одраз бесіду днес того ту не розвяжеме Але смотрячы на вельо аспектів той істориі рад ся буду прихыльником такой торі же волохы якы тішли так собі посмотчену мапу Европы З будєвых Карпат ішли там собі хырбатами принесли свою культуру враз з языком Но і тота культура так собі біоґрафічно змісил найперше на обшыри Як то золоґічно ґеоґрафічно з Підкарпатской Руси тота культура наложыла ся норусиньскє східньославяньскє населіня той пак розшыряла ся на Пряшівску Русь найперше а же помедже Пряшівском Русю і Лемковином горо вельо низшы так перешли на другій на другій схыл жебы было смішні так іщы дальше волохы пішли аж до там такой неческы начешскы муравы так ну і з того вшыткого остало кус той романьской лексикы бо в Волохы што єм іщы не повіл то романьскє найбарже ся мі здає так ґеоґрафічно на схід выхылене выхылене і Румуной Влохы і тамта територия то найбарже на схід выхылена романьсказычна територия бесідували єдным з романьскых діалектів Але ту треба си іщы єдну повісти кєд был Вшыткы люди жыючы в горах де проходила тота так звана волошска колонізация походили од Волохів но то такой мож повісти од териториі полудньовых Карпат аж поморало на Чехах бы сме бесідували єдным языком А так не єст так І зато жебы не будувату ты новых космічных якысых там теорий не буду дальше того розстігал Бо ясном єст же влохы ся барз одзначыли ту в нас в горах предовшыткым в способі ґаздуваня в способі орґанізациі сел Шотіст не до кінця значыт або не доказує же іх ту перше не было так в тіаґрарній культурі в Но Але будучы романьскым населіньом романьскоязычным населіньом зоставізували ся найперше східньо пак в західньославяньскым выданю і лишыли Окрем спомненых аспектів так вельо з языканой о тым хочу ту іщы коротко повісти тото вшытко має свою уж назву то сут карпатизмы наче лексика хоснувана в цілу муху Карпат так она все мусит быти того романьского волжского походжыня бо ту можут быти славяньскы слава так лем же тіж шыроко знаны в цілым в цілым в цілым муху Карпат може не аж там гет на полудне но так ци так єст така єдна єдин мішок спільной лексикы котра має ріжны походжыня з ріжных з ріжных сторін так і ту бы м міг бесідувати о Мадярах котры мают аґрарну свою культуру як іде єй называня мают барз вельо од Русинів неясне бо то было найблизше ім славяньскє населіня але то не днес Но добрі Вречме собі пару слів бо я ту ґадам і ґадам і о меринді зазбыл не пою а туж бо было страшне Можеме собі Назвати то вшыткы кычеры кычеркы кычоры і так дальше То з румуньского то кіче значе тоткы долгы волося котры так мож повісти так як ци борода окалюча ґамбу нашо то зразна гора а туту уж знаме тото маме маґуры то сут мож повісти такє Такє ни не осцере але такє може пласкати пласкатій верх так ся тіж могло з інчым простовяньскым словом оно зляти але то ту уж сут інчы теориі Маме вшыткого вшыткого рода напримір о царину маме царина то значыт в румуньскым языку просто поле Так а ту лем ся нам нам нам тоту так засоциювало же царина то бажеполе котре на котрым мож пасти Бдлята луці ци інчы деси там выже на высшых высшых партях гір маме вшыткы прислопы прислупы така то значыт просто пригыба Зрештом як си можеме пригыба ци перегыба з полно голосом засоциювати то значыт значыт прислуп прислуп так но тобрі Але што о тым Але што о тім нашій меринті Мериндя Я думал колиси же то єст Мадярис так аж єм нашого основного професора Михайла Капеля звідал котрий володіє мадярскым языком Ерніну не може быти на стіж бесідуют але то в мадярскым Може і єст такє слово альто не може быти мадярскє слово Но зато зашол єм зашол єм до м етимолоґічного словника мадярского языка но і што ся там оказало оказало фактичні же єст слово мриндя котре дословні не дословні о тым о тым споминат же то не лем в румуньскым языку єст але і в вельох в вельох языках котры мы аж і в латиньскым языку што означат но румеґати аж і істи та аксерувати то од напримір од такого латиньского меренда мы можеме собі ріжным і в мадярскым тіжы з румуньского перешлу Зато просто тото Звіданя коли єм колиси достал з якого языка походит Мериіндя ци то нашій Словациніі одповідаючы же вкінци єм дішол до того з паном професором звідуючы в пана професора же то слово румуньского волушского походжыня што значыт Но по просту по просту істи і то єст єден з вельох тых романізмів котры принесли Волох з рештом а мериндя што значыт же тота перекуска котру ся робит на дорогу Ту очывидно мериндя може мати ріжне значыня же то дакій такій провіянт што ся рыхтує на дорогу ци до роботы ци ци си береме другє сніданя до школы і так дальше ґенеральні іде од того од іджыня і ту маме вельо іщы такых такых румунізмів романізмів котры принесли котры принесли Волохы так як румеґаты так не знам інчы слово знам лем Урмеґаты по лемківскы але але але то Е польскє Пшежувать жуть так румеґаты Но і вшыткы очывидні вшыткы інчы жентиці ватры Кошар Колиба і так дальше то тіж сут слова давного румуньского походжыня котры волохы принести Так же встигєм днес о меринді з чого ся барз тішыл а о карпатизмах або о тых романізмах в лемківскым в русиньскым языку думам ся іщы собіколи повіме щы буде на тото час понес же кус іх іщы з тых старых часів выстал А я уж кінчу дякуючы за днес То была словиця і бесідувал Демко Трохановскій Тримайте ся тепло словиця Проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках словиця