Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Слововиця #79 - 2024 03 11
Odc. 79

Слововиця #79 - 2024 03 11

•

Opis odcinka

Слововиця #79 - 2024 03 11

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja Słowycja dotyczyła głównie skróconych form єм i єс oraz sposobów ich łączenia z innymi słowami w języku łemkowskim/rusińskim. Prowadzący omawiał różne funkcje słowa же, między innymi jako spójnika, przysłówka, wykrzyknika i partykuły, oraz wyjaśniał, kiedy skrócone formy można zapisywać połączone z nim kreską. Zwracał też uwagę na akcent w formach czasu przeszłego i odpowiadał na pytanie o użycie skróconych form z bezokolicznikami; pod koniec wspomniał, że kolejny temat przełoży na następną audycję.

Automatyczna transkrypcja

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых о языку і на языках Слововиця так і вытам словици Демко Трохановскій Ножево Світошовского Студия радия ЛЕМ фм Но істож зачынаме наступний вечер з Кєд слухати примір з нашым проґрамом Такій дорогы радийо слухаци одраз подам свій майльовый адрес Inte фм на котрій пишете понеже так ся мі здає Хыба остатньо так час того подаю але часом забуду же маме тот наступный проґрам Но бы треба мітеме до іщы наступного хоц тых тем ся созберал вам іх на листі тоты тыжні скоро летят а до листы лем прибыват ся мі здає зато не будеме ждати зачнеме як все нашом азбуком Мурянковым муряковым текстом з букваря Но і полетиме дальше А я знам азбуку Уж познали мы а з буку а як авто Бе як буков В як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін І як ігла І Чудачне бо на іх псянич не зачне ы є тиж зманеруване Серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква і отяк Йосиф ка як коса ев як лоси м як мало як о як орел як пані р як руснак С як слуга до як терка о як угель Ф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щавір є <unk> і знак два знак мякій з твердым знаком ты Но і вертаме до словиці є лем хочу поздоровити нашых слухачів з проґраму словиця пана Марціна што недавно тіж якоси написал пана Андрия пана Петра паню Варвару обіцюю же о недолгого вам одпису і з муже не будеме дискутувати часом одписую коротко часом треба долше дашто Дашто подумати бо з того ся родит тема до Словиці зато і часом мусите зрозуміти я лем повторю дем поет Лем Крапка Ф і тот на тотатр пиште так як сте писали і пиште дальше зато же то вы тіж створите тот проґрам Но і сме тіж так зробили си з посліднім проґрамом мож повісти же посліднім часом то было такє міцне повторіня того коли скорочаме єм і єс Так памятате тыжден тому тото єм і єст скорочаме до самого м і до ес іс сходила єс єст ходилам сходила єс ходила сам Но і так зараз до того і так одраз до того што было але може не заповім того што днес буде бо здає ся мі же в попереднім проґрамі чым не скінчыл і єдного што мал єм замірене Зато може такє інтро і такє підсумуваня тото што днес буде по перше докінчыме собі заплянуване В тамтым тыжни іду повім о тых примірам з частком же хоц вкажу вам же то не лем частка бо она має тіж інчы функциі тото слово ж Повім іщы бо то хыба не было доповіджене о акценті там де скорочаме тото єм єс до м і до С котры прилучаме тіж до слова Но і што о іщы бы м хотіл не сповісти но дякуючы тіж предовшыткым за вашы звіданя одповім на конец наділ ся же встигну бо мі ся тото не повело на тыжден тому одповім на вашы вопросы котрых на тій реченій листі іщы кус на тій нерушеній листі іщы кус мам вісти зазвельо тем як на єден проґрам але так є ниґде не втічу Не скінчыме то перелужыме на дальшый тыжден Но і тексты будеме бесідувати добрі воєвучу музыку Ґутну воды бы чуєте по моім голосі же змученый но і будеме летіти з нашыма темами а тота пісня котра тепер то як раз буде при нагоді темы котру на ухвильку порушу сказ сала внетім разом на барзылю як пришол Тебе нема підманула підвела Тысы мене підманула тыс мене підвела Дыс мене молодого сумма зрозу усмерла Зкасал набув бором путсирбу тіж разив <unk> пришол нема підманула Без мене підманула підлема без мене моло зросу музе Без мене підманула тыс мене під <unk> мене молоды Сказала му середу бідым разом начырену Я пішол тебе нема ліманула під вельо Без сумене змене мало было зума до розуму звеля Ты сказала ут четвер підем разом для концерт я пришол темлема і нанула підвела Ты сме нерады сме невела ты сме молодого сума з розуму звела Тискало пядіцу підем разом подшелі змене змен на піду мазу музеа сказала в суботу піде вразом на роботу Я пишу тебе нема підманула піде змене голову мазосу музевану сказала дулерію підем разом на весилю Я пришол до менула підваж мене виманула даж мене підела молодого підманула тиж мене підело Но і я лем доповім тілько же до той пісні О Хыку вернул як музычний примір того што о чым будут днес бесідувал мі ся здає же тота пісня радце украіньска хоц уж до русиньского так заадаптувана через подібні же аж і можеме іх хоснувати як свою Але до ней шыверну не тілько лем іщы доповім же до тых скорочынь єм єс поім тілько же хоснуєме товды як принцип бесідую і коли попереднє слово кінчыт ся на гласний то єст тото што по части тождентому не встиг ім повісти бы мі ся проґрам скінчыл і тепер поясніл і розшырюл Бо окрем інчых примірів порушыл єм такій де лучыме злучник же Такє слово же з коротком версийом єм єс і ту ся мі здає так є лем єм зазначыл і не встиг єм до кінця выповісти же Тото што може быти блудом Але найперше мусиме собі вычыслити в якых функциях выступує тото слово популярне же же може быти быти злучником так інакше союзом Знате певно такєм присігала же аж міґачы стерпли Я уж тепер кус розшырям тот цитат з весільной приспілкы бо в ориґіналі той той приспілкы скус інакше там кус же першы раз єст непропущене жебы ся склады в стрічці згодинали там і так такєм присігала аж міґачы стерпли же Тя не опущу аж до самой смерти І ту видиме же тото же выступує в функциі злучника так єм присігала аж міґачы стерпли же Тя не опущу аж до самой смерти Ту функция злучника ся мі здає дост ясна не треба выповісти же може бычи быти тіж присумником Може быти такым зміцняючым підсилюючым выражыня присловником напр тото же было найважнійше тото же было найважнійше што Демко од тыжден повіл ани тото што не встиг повісти тото же тото Як раз было найважнійше тото же было тото тым тым тым мясом в тій бесіді леґже же може быти тіж приславником Алже Може быти тіж выкричником Ой же ах же ой же а як же Так же ту маме функцию выкричника але тіж же може быти частком напримір в такых в такых примірах як подже ляж же си кєдис змучений Айдий же од мене так тота частка котра не біз барз подібна до такой часткы ле подле бляж ле Ходле ідий ле частка тіж епісилююча змягцуюча Но і з тым тіж звязаний такій чудачний блуд неправильний блудний запис же тото же Часто хоснуєме і то аж іди з польского але з діалекытального польского же в значыню зробил є часто дахто повіст зробил же чул єм такы версиі і зазначыл же то і в польскым неправильне а в лемківскым тым більше Очывидно дуже кєд лем нам ся поведе за тым принципом што єм повіл же єм єс Мож скоротити до самого м а до ба до самого С коли попереджаюче слово кінчыт ся на гласний але товды очывидно можеме го схоснувати в цілком інчым сенсі Зробил же м обід но ні не бо ту абсолютно заступуєме єм на яку судлеку чудну форму жрем Зато так лем підсумую же роздільні запишеме запишеме же товды як єс писувником То значыт знал єм о тым і тото же справило піти мі дальше знал єм о тым і тото же тото як раз тото власні справило мі піти дальше здає ся мі же тота форма кус такого высокого стилю так не бесідуєме Але в літературі як найбарже єст тото хоснуване Роздільні тото же напишеме тіж коли єст выкрічником Ой же ох же А як же товды запишеме розділь А в наверну тепер же через криску зачат в тій скорочыній версиі в скорочыній версиі можеме записати товды з злучником Але лем товды коли же єст злучником і до нього долучаме тоту коротку форму МАБС Пішол єм там зато Жем не знал о дачым або жем о тым не знал же єм о тым не знал такы был єм там зато Же смі повіл же мам прити же єс мі повіл же мам прити І то лем тота форма короткых короткых єм і єс може быти через крисочку долучена до того же очывидно коли єст частком тіж можеме долучыти Але товды туж інча функция подже ідже ідій же ляжы же на тій постелі кєдись змучений і так дальше І ту тепер навернут той співанкы котра была музичным приміром Там здає ся між в ориґінальній украіньскій версиі єст Ты ты ж мене підманула ты же мене не підвела І ту як раз тото форма присловника же ты же Ты як раз мене підманула Ты як раз то ты мене гм не підвела Але в тій версиі котру свіли шерішанці як музичний примір котрий дал там чуєме ясно то уж не може не на тілько сідит в русиньскым фольклорі речуйме ты с тыс мене ты єс мене підманула ты єс на мене підвела Но і о тым же хыба шы вшытко алейшы што можу доповісти до той темы жебы тото короткы формы єм і короткы єс уж скінчыти гано о тым акценті о притиску моім повісти Бо Ем повім тому буді котрий в нас нашол ся з польского языка де по мужскій формі чесослова в минулым часі дехто повіст зробил лем ходи лем так ту раз же то буд або мужскы чесослова в минулым часі кінчат ся на согласні ходил л ходил єм робил Єм так ходил робил но а принципі єй принцип в такых ситуациях недолучыме недолучыме коротку версию а ту єґраз некоротка то єм ци Ес окрем того в такых ситуациях не змінят ся акцент притискта кєд же маме два роздільны слова Ходил Єм Робил Єм Так Ани ходи лем Робил лем Акцент на хо ро так передпослідні в тым слові Ходил єм Робил єм Но і тото само тыкат множына Но Ту аж не буду споминал же акцент в польскым языку в такых примірах як Слухайте добі хоц вісми робіли смі єст неправильний ту очывидно іде ґу тому же в польскым языку єст акцент наперед остатній склад но але ту якраз єст неправильний Але ци не чуєте такой неправильной вымовы в радию в телевізиі В школі тото хыба найгірше бо школа як бы сте не знали тіж на жаль може зопсути Дуту лем повім так на примірі моі діти якы покля не пішли до школы то не принесли тоту неправильну аж і в польскым языку форму хоц лісми робіли сме Але тото на жаль переложыли таку таку тіж акцентуацию природы лемківского і зачали бесідати Ходили сме робили сме што с абсолютні неправильне Пониже кєд маме акцент притиск на передостатній склад Славіто ходили і робили плюс тото сме ци сте сут роздільныма словами зато акцент туде Ходили сме робили сме Но окілько в польскым языку пише ся тото злучно разом такій і ту може ся явити така манера Но іщы повторю но підсилена з радия ци з телевізиі ци з інтернету і зы гейбы журналистів бльоґерів но то і так правильно по польскы мож повісти Ходілістє робіли сте і жебы дахто не думал же дахто робит листє так робілістє Ци дашто такє Але в лемківскым языку то сут писаны роздільно слова Зато Ходили сте робили сте так і неправ неправильно буде вымова Ходили сте робили сте бо ту уж абсолютні абсолютні неправильно Іщы так на конец наверну до звіданя єдного о інфінітивах з том час том з тым словом Скороченым ємци єс бо такє звіданя ся тіж явило десидам в бесіді Ци мож з інфінітивами тоту Єм єс скоротити очывидны же мож Но бо знаме інфінітивы то тоты тоты неособовы части неособову формы часослова як зробити ходити порізати давати одобрати іти світити і дак дальше Там тоты Часослова на тоты часосуват особовы формы часослів ся кінчат нагласный зато принцип тіж єст ясний Зробитим хотіл тото ци тамто зробитим через крисочку писане Видітим Замірял тото ци тамто танцувати с мала дорана але ся змучыла так і до тых примірів можеме не можеме ту множыти зато зато дорога радию слухаци думам же ту єст натілько ясне же же абсолютно там де можеме за порядком речыня Доложыти коротку форму єм єст нач м і сим жебы попереднє слово кінчыло ся на гласний то і в інфінітивах в інфінітивах тото даме раду зробити і єст як найбарже правильне То іщы єдно посліднє Наша ґраматика што мі ся припомнуло допущат писати в множыні особову форму чесослова быти через з нажет зме Так маме в тій ґраматиці з рока же мы сме або сме так написане Але одраз поєм не єм прихыльником такого розвязаня той формы писаной через з через зм з то просто вариянт но вариянт якій такых мож повісти єст вельо так як вельо получынь помедже словами так він выступує і в злучній формі або в глухій формі Але я за єдным записом зме Хоц часом чуєме там Зы як сме і сте котры тым більше весні сте тота друга особа множену ж такой той звучной вариянтивной формы Не мат но зде уж неє так зато лишме і сме і сте Хоц часом выповіме зме через ЗЕТ і Ст Віджыжний встигнул з тым посліднім по спослідньом темом запрошу вас на музику і о хвильку іщы сой підсумуєме тага дівчата того моє ге ге ге гех мавти пай нічом не любоєте гейога Йомель зелени такых лавний пай нічом нелюбоєте ей омельзе ани глопти пай А комерай дедюка зо сами Ейо айом зелені Тако верає дедюка зо сами ейо айо мем зелені а і боци пань и не пай гой люблят єй з дерай со мі зем ноль Но як ся певно додумуєте яж не встигну наступной темы ани зачати ани пошырити то єм ся споділ зато моя задача на наступны на наступны проґрамы такя жебы собі ліпше плянувати лем тілько не заявлю же достаєм зіданя ци як має быти чыператий ци чемератий Не одповім на нього днес жебы Вам Вас заохотити написати дашто на Лемко ЕТлем крапка фм а о тым повіме собі очывидно нотыжным То была слова Виця дякую Вам сердечно пиште пиште іщы раз пиште а я дякую Демко Трохановскій Словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках словиця