Archiwum
łemkowskiego radia

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Слововиця О языку на языках витам Красній нажыво з підваршовского студиі радия Лем фм тепер проґрам Словиця кєд си слухали три світы на бокєт слухати повторіня того проґраму вычасом повтаряме то знайте же тепер уж сме ся одтя до тамтого проґраму тепер іде новий Слово Дм крапка фм то мій майльовий адрес на котрий пиште так быдайте як пишете Тым більше же же тема назвиск і походжыня назвисків зрештом част языкознавства звана етимолоґійом ся мі здає не лем для вас інтересуюча для мене тіж але для вас ой як пише то назвисках як бы м так сме могли бесідувати іщы вельо вельо мам пару горячых бесідкєд з них дашто выйде більше тіж анонімово очывидно будете іх мочы послухати послухати дубы зреферую іх в проґрамі Словиця а тепер уж зачынаме як все нашым мурянковым букварьовым джінґльом Зато будте знами уж о хвилю чуєме ся зас А я знам азбуку Уж познали мы а зуху а як авто бе як буков В як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін І як ігла І Чудачне бо на і ся нич не зачне Е тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква і отяк Йосиф Каяк коса ел як лоси м як мала як о як орел як пані р як руснак С як слуга до як терка о як угель ф як файка пха як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щавір є <unk> і знак два знак мягкій твердым знаком Такій вертаме до Словиці я перепрашам за мійку захриплений голос але ту бокєд бы мал тото перевести на язык то єст такє слово як алерґія оно приналежыт о чуже слово так оно приналежыт до нженьской ґрупы одміны так як напримір дотой што ся зове єпархія ци стихія і так дальше з тым а по Йоті Так ци так думам же дам собі днес раду і раз раз подякую за ваше маєм на секунду лем наверну до на того што сме бесідували в посліднім проґрамі ту ішло о походжыня назвиска Боднарик Ци може походити од Боднаркы Я зреферувал аж і пішли сме до Бодинкы аж і пішли сме до Боднаря до той професиі котра занимат ся вырабляньом бочок так ци так і учым тіж повіл же бо іщы ім континуал тоту бесіду з паном Матвійом по посліднім проґрамі такы назвиска як Боднар Боднарик ци Боднарчык не мусят походити з Боднаркы бо можут походити прямо од названя професиі напевно Боднарка іде названя села походит од той професиі де вырабали бочкы або выробляли боднаркы значыт тот мы тото округ бо то желізо котре спинат спинат бочку жебы ся не одлетіла А ту так іщы кінчыл тоту нашу бесіду котрий ви не знате котрий ви не видите але Вам зреферую же од боднаркы міг быти магло быти назвиско боднарскій так або боднарчаньскій Боднарскій тіж не все але Боднарчаньскій так хоц тото джерело котре єм привюл значыт назвиска Лемків з ХХ столітя як автором єст Іван Красовскій не фіксує такых назвиск Фіксує там лем Боднар Боднарик і Боднарчык Зато зато ся мі здає же од того назвиска неконечні або конкретні од того села Боднарка не пішли назвиска хоц в польскым языку в інчых языках славяньскых языках знаме такы такы назвиска як боднарскій напр ну але тото уж на інчы досліджыня ту іси лем доповім єдно бо в дакотрых бесідах єм был зідуваний о даякы інчы Інчы назвиска котры походят од названь професий а тоту можеме собі сміло повісти як вартівник ту іду за Зас за Іваном Красовскым хоц як уж єм бесідувало тото джерело но мі ся здає такій підозрене но але єст джерелом залож мето єст конец конец столітя і тоты катастральный спис коли Австрия пришла зо своіма принципами законами і так дальше м зато вартівник то єст верховньо велика Мамерчыка в Красі маме такє назиско як гайдук напр може быти і або жовнір або тотхто хто бы был нанятий напримір до мадерского войска ци австромадярского войска або тіж збіны багайдуками тіж звали звали з Леників Маме такы назвиска як гудак там была Біла Вода Клемківка і інчы Маме коваль ковальчык ковалик барсы пошыренена цілій Лемковины Лемковині маме кузма кузняк кузмич тіж по цілій Лемковині тоты тоты Тоты бы назвиска зрештом з нима звязаны і коваль ковальчыкы кузма кузмя Кузмич то они мы ідут од сой самой професиі млинар млинарик мі ся здає Ждыня конечна тамтот ревір хоц певні Кєдносите такы назвиска і слухати тото задайте собі звіданя Цо а де там ждыня конечна бо мы походиме з інчого села Я ту бесідую о кінци столітя на котры і катастральны списы на котры покликує ся Іван Іван Красовскій зыштом буд сме малий Іти дальше Попович Попівчак ту тіж ціла Лемковина і тіж така мама диґресиі або колиси в языковым покусі покусі Думам же доказал єм же піп ци поп то в нас в лемківскым в русиньскым языку не єст прийоративне слово в польскым гей были на тото працы вели до досліджыня же може быти образливе в лемківскым в русиньскым язку не єст тоє з неутральне слово і од той професиі од той професиі так можу повісти того занятя тіж ідут назвиска можеме повісти і шолтыс і Шолтысяк Швец Шевчык і так дальше памятайте лем о єдній тіжы од професиі Боднаря іди Буденка Памятайте же то од того походит іщы єдно бы тото єм си записал же в тых бесідах зо слухацями тіж єм зафіксувал же Бонарівка не тіж од того іде Ту маме таку ґрупу дны такых звуків котры барз часто ся в ріжных языках не лем в нашым русиньскым языку зливали найперше в такє долгє ны а потім в єдно нно і так з бодна рівкы давной думам остала бона рівка Но але тоту тему упрощынь в языку хоц сме мали нераз в нашых проґрамах Ну думам же іщы даколи вернеме бо як самы знате словиця і вшыткы моі языковы проґрамы оник словиця зачынают ся єдного слова а деси там так еволюют до ріжных інчых побічных описів процесів котры котры котры з тым звязаны але то не наднес і днез уж не буде вельо вельотериі але буде кусітска етимолоґіі і тіж якоси так при нагоді при нагоді звязаных з ететимолоґійом і з названьом сел значыт з топономастыком Но добрі Запрошу Вас уж тепер на музикы дорогы слухачы Юця тага дівча та моря ек іх лавти пай і чом не любоє гейогаль зелены Так іх лавти пай і чомни любоє ей омель зеле ані главти пань маме гекове рай дедюка зо сами айом зелені Таковерай дедюка з росами ейо айом зелені а і боци паньс земе и Догыно папы пановы догы пановы пановы котры паны па пайво ци пай люблят єсде ге коней собі єден зем ф нольы І вертаме до Словиці то была гырца дівчата русиньска прикрасна пісня але мы ту будеме о языку При нагоді боднаркы бы пак пізнійше так як мі єм іщы днес дакус розповіл бонарівкы явила ся тема походжыня назвы села Іде мі о вышловатку І як записуєме Вышоватку Вышыватку записуєме по першым б записуєме заднє ы Но і ци то так повинно быти Здає ся мі же неконечні а я уж тепер такій зроблю спойлер же од вышываткы діду наділ ся стину до Высовой Но уж О хвильку В нашым проґрамі Словиця мали сме колиси мали сме колись омовліня книжкы проф Михала Капраля з Мадяр в якій вшыткы топонімы назвы села сел з ріжных русиньскых реґіонів сут завершены не но і там з уждакус побесідували о даякых названях сел одкале походят але тепер добрі Вышоватка Ци нам тото же нам ся тямит з дашым Вышнім так напр конечна конечна значыт же іде же єст положена на кінци так на кінци Лемковины на кінци там уж дальше то уж Пряшівскє Руско конечне Вышоватка мала бы може значыти же то вышній край окружуючых села тіж лежыт при граници но Думам же ні Чом Зато же такє слово віш в старославяньскым языку барже означало ситовину то такя обшыр то такій підмоклий терен якій єст пороснений том том ситовином єст значыт єст вышуватий Но і добрі но і тепер тепер зачыт зароснены і тотом сиситовином і такы рефлексы того слова віж або выш якы сме го уж з Лемківщылы находиме і в польскым языку і в ужыцкых языках але Не до з того слова Выш іщы і того придавника вышуватий ішло тото же вышуватым называли такє грубе кусы даякы зросли такі такы туситовину сіна значы ци даку траву може быти высхнена може быти підмокла може быти така уж кус пригнита о тото так вы польскым языку єм на сой нашол такє окрисліня як вышувате сіно значыт підмокле значыт такє уж пригниле такє котре уж ся може не надає до до даваня до даваня худобі Но і ту зрештом в ріжных словниках нашол єм єдно спільне для вшыткого бо з єдной стороны маме ту виш яко Може даякі багно може даяке розливиска може дашто підмокнене а з другой страны маме даякі бадиля маме гущавину даяку маме тіж такє бадиля котре з грубе і підмокнене і тото деси ся там нам Лучыт зрештом в даякых мазовіцкых говорах польского языка але тіж на тіж на підляшу тот тот корін віж деси він там іщы тіж ходит може тіж означати же то може быти мокра лука то може быти тота ситовина То може быти тото што ся не надає до ґаздуваня тудакє бано підмукле часом і може переходяче в солотвину але туж може то за далеко Але з тым вишом маме тіж вельо іщы гыдронімів значы тых названь пред вшыткым звязаных з водом понеже понеже маме такы рікы як Виска як Висоватка о ту тіж уж маме бєден тропы маме тіж гыдроним Вишня записаний котрий днеш єст фіксуваный як вісня в польскым языку Але добрий кєд уж ся обертаме в околицях польского языка пішол єм до словника Александра Брікнера і як він подає тот віж або тоту віш іщы єм не зафіксувал ци той змужскій циженьскій рід але то на разі нам не єст потрібне понеже тіж єм виділ тіж єм виділ середню форму тото віше зато тепер родом ся не будеме занимати Но і Брік нер подає віш то єст ситовина і же же Вішовий або вішуватий то мож повісти о осіні Вишар по нашому обызви поліси Вишарина то дакы тіж гущавины дак декдашто зароснене і так дальше і так дальше Што ліпше Брікнер тіж вяжет з даякыма словами котры походят уж од вымерлого пружского языка а подібний до нього днес єст литовскій язык там тіж віксва то або ситовина або дакє бадиля патича може быти тіж густа трава Но і добрі Но і а што з Вышоватком кєд уж помаленькы ідеме ґу тому же Вышоватка може тото м слово на названя села іти як раз од того Маме тіж Высову І ту така цікавинька ідучы з Ґорлиц на пілніч до себе під Варшаву як і іду через таку місцевіст котра ся звы Йодлова там єст іщы вішова або вісова давна назва такого села Но ту тіж єст добрий троп же то правдоподібні іде од того Од того слава того кореня віш або віше што значыт дашто зароснене ситовина даякы водны рослины даяка мокра лука підмокнена єдным словом можут быти гущавина лежыт бадиля патича тіж підните ціно аль фурт звязане з даяком водом Взялем ся за такы бы анґлицкоязычны джерела І тото што міся тоту фахову лексуву лексику повело бы перевести то багниста трава так тото тлумачат тот праславяньскій і старославяньскій славяньскій корінь Но і добрі но і вкінци маме высову Маме Высову курорт котрий мож повісти тіж звязаний з водом ту найправдопіднійше придали бы ся давны жытелі Высовой котры бы нам повідит ци там была даяка така обшырна велика підмокла лука ци ци може в дакых поданях переданях тото тото ся зафіксувало Но але вернийме до професора Капаля і його сопоставліня тых вшыткых вшыткых названь сел і місцевости цілой Карпатской Руси Ну і тепер добре хыбаль звіданя як для етимолоґів Мамеслок маме і Вышній і Нижній так і зрештом Вислок Вышній де ту уж тото выш іде лем до окрисліня ци має быти Вышній ци Нижній але Выслок остал ся Вислоком такій Выслочок єст такій Высова так і На мою думку Вышоватка вшыткы тоты зрештом польска Вісла і тоты вшыткы гыдронімы котрый єм подал же Вишня Вішня Вішнянка Вішнювка сут такы річкы потічкы Вішоватка зрештом в польскым языку єст аж і віса або віса котры котры нам бесідуют о тым же то найправдоподібнійше Хоц днеш днес пишеме з такым заднім ы котре бы мало суґерувати нам же тут даякій вышній конец но то хыбаль Ні Значыт же давна Вы шоватка то мала бы мати і ту уж одповідам на звіданя котре єм достал вышо ватка мала бы означати тото село мало бы означати названя того село мало бы означати підмок і терен гущавину з мокромулуком ци дашто ци дашто такє Одраз видам якій єст Ваш позір на тоту тему зато же до той Вышоваткы дішол єм дост такой аж тепер николи м ся не застанавлял над над названьом того села і походжыньом етимолоґійом того села Но але як ту не зрівнати інчы славяньскы языкы тым більше зайшы окрем того же мамешні конец дачого напр села то маме іщы Вышню але тымтійше Вышни маме бадиля маме дерево маме маме такій Може быти густе дерево тота гущавина де тот корін може входити То очывидно моя етимолоґія моє поясніня того походжыня назвы села Вышоватка Выо уж тепер бесідую через середнє е Вышоватка Днес так бесідуєме бо найправдопіднійше і Высова І Вышыватка колиси были Вы Совом або Вышоватком З той причыны же то были же то были была підмокла обшыр даяка гущавина даяка підмокла лука мокрий терен мокра обшыр І думам же од того тото іде Но і так Як уж сме собі повіли Буднарка Бонарівка так знаме о походит Вышоватку і Высову котра гей бы мала быти днес Вышоватком і Высовом походячы од старославяньского кореня Выш значыт підмокле дашто даяка гущовина мы Мокраука ситовина могли бы сме тото вшытко вводити Але слухайте то Не конец З названями сел Зато же маме іщы окрем той буднаркы бунарівкы котрий сме повіли од Вышоваткы од Высовой мамы іщы інче Но але уж єм колиси бесідувал в проґрамі Ізбы чом они мали бы быти ізбами може там робили Двері бо тот даку зо того походит камяну знаме очывидно од чого выводити там мы там певно довозили або лускали рубали камін поворозник тіж знаме але маме такє прекрасне село як Одрехова старорускєйщы зо старорускым коріньом то іде од постелі Може там постелі вырабляли або тува або труды барз часто в старорускым языку барсато там де завіксували тота постіль одр е То была постіль для хворых Но може быти же і послідня постіль Як видите етимолоґія то фантастична част языкознавства і но не чудую ся же Івам ся тото любит бо тото уж ім нераз спостеріг вас цікавит спосеред языковых тым найбарже а мене тіж то была Слововиця і Демко Трохановскій Слововиця Проґрам о словах нашых і не нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках слововиця