Архів
лемківского радия

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Слововиця Добры ден добры вечер залежыткові слухате ци ориґінал так як Тепер мыс і нажыво з Підошельского судя радия ЛЕМ фм дм котрогановскій перед мікрофоном Витам в проґрамі Словиця о языку на языках і тек дальше міль то демко Еты лем Крапка mor Здравлю мам іщы о його назвиску штоправда то ормяньского походжыня але файно ся файно ся дискутує Я до Васлана Мартина іщы напишу іщы напишу в інчій справі але тепер помаленькы зачынаме зловловицю І зачынаме єй джынґльом як все зато жебы не тратити часу бо днестем вельо і вельо звідань і вельо одповіди Зато джынґіль А я знам азбуку уж познали мы азбуку а як авто б як буков ве як Ватра Ге як гора Ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єлен Жед як жето зет як зелін і як ігла І Чудачне бо на і ся нич не зачне ы є ты зманеруване Серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква іот як Йосиф Каяк коса Ев як лоси М як ма О як орел пе як пані р як руснак С як слуга ты як дырка о як угель ф як файка ха як хыжа ци як церкул че як чыжык пша як Школа ща як щавір є <unk> і знак два знак мякій твердым знаком То а я знам а збоку Петро Мурянка бы тот твір находит тот вешек нагодит ся в Букварі В выконаню радийового ансамблю Лем фм я іщы раз витам слова вици і по єм одраз же нетяжко было ся додумати же послідня тема зацікавит абсолютно вшыткых бо ту бо тыкат вшыткых так ідео назвиска най туж єм перше вымінил пана Мартина за якым мы собі кореспондуєме о його ормяньскым назвиску А як іде загалом о назвиска но каждий має назвиско но і зато такє заінтересуваня было по посліднім проґрамі Зато дякую за вашы за вашы гымай част з них лем з короткым коментарьом же то файна тема ноботыка вшыткых але част зо звіданьом І ту дованос два єм такы выбрал єден пан пан Пан Матвій звідує о походжыня назвиска Боднарик бо має в родині Люди о такым назвиску і ци може походити з Боднаркы Но то барз цікаве звіданя то барз цікаве звіданя але іщы єдно і звіданя тотраз го представлю Як одміняме чужы назвиска то звіданя од пана Андрия но і што з повісти но значыт же добрі слухате і то добрі жы добрі слухате тішу ся з того з того барзы но і сторы здає ся мі же зачну хыбаль од той другой темы Предовшыткым чужы назвиска припомнул тото што было тыжден тому так скорідско так направду так направду Повіл бы м В скорочыню в великым скорочыню што значыт же назвиска предовшыткым одміняют ся мужскы назвис якы одмінят ся або придавниково або за парадиґмом А кєд ся кінчат на согласний то стараме ся іх одміняти так як на даякє подібне подібне слово бесідувал єм бесідує м о такых такых П примірах як напр Русенко ци Манаю ци Бойко но то выдумайме собі же няньо тіж ся кінчыт на о і так само будеме го одміняти фарбани схованист так як танец Можеме мати тоты назвиска як маґочій тото як колодій і того рода І так само тоты придавникови Поляньскій Трохановскій і Выслоцкій то так як придавник легкій кудлатий наваляний тот як богатий хований і так дальше і так дальше мусили собі найти Мадзелян жупан так як Гавран наприм Не того то так можеме собі собі тото видіти Тото сме собі повіли тыжден тому але звіданя о чужы назвиска но і ту фактычні часом можут они можут они робити проблем Што значыт же кєд маме назвиска чужы назвиска котры котры нам ся видят же мож іх одміняти же они ся кінчат на согласний то сміло можеме іх одміняти заложме такы назвиска як на согласный закінчыня тот раз повім Дональд Трумп маме Джол Байдно жебы было порівно Джейміс Бонд то мамы то кого чого Дональда Трампа Бонда Байдена і так дальше і так дальше Кєд собі найдеме скандинавского походжыня Йохансон Джонсон но може американьскє ци анґлицкє але але тіж такого скандинавского походжыня ґерманьского так ци так но то маме Йохансона Джонсона і так дальше Я тождын тому не знам цим стихы повісти о такых назвисках як Дзюрчані такій был політик котрий дал дорогу політичну дорогу жебы выграл Віктор Орбан з рештом Віктор Орбан когочого Орбана а Дзюрчаній когочого Дзюрчанія та і Маґочія так як і Чопея Лучка я Маслея Пыртея ци Салея так ся оно тото буде одміняло Але маме тіж Вольта Діснея значыт тот Волты Дісней того Вольте Волта Діснея кому чому в третім одмінку Діснейови Маґочійови Лучкайови Пыртийови і так дальше Зато ту перший принцип єст такій же кєд нам впанат парадиґму то будеме мочы одміняти так як вшыткы інчы назвиской з чым си записал де Ґоль Шар деґоль і тото з французскых назвис найлегше бо Кінчыт ся на мягкы лы то можеме одмітити як коваль деґоля деґольови і тше Але часом сут такы назвиска котры в ориґіналі записуют ся барз часто з великом кількістю я і так може поясню знаків ґрафемів бук але і там не вшыткы ся выповідают бо такы сут принципы даного языка я ту даю принцип принцип французского языка але тых языків в очывидні о вельо Більше маме таке назвиско як Ян Жак Русен маме Віктор Іґло там іщы окрем того акцент на тото они ся інакше пишут на кінци Але акцент маме на на кінци маме такы назыска як для куроа як Бенуа дібу і они тіж можут робити проблем як іх одміняти А і тут си іх одміняти хоц кєд бы сме сопоставили в мужскым роді значыт з мужскым іменом І ту тото робит проблем Маме наступне напримір румуньскы назвиска Тото што ся кінчат на еску но приходит м лем чавческу але най буде чавческу то языковий примір і што з нима робити Но Ту ясным єст же в примірі чужых назвиск безпечным буде барз часто коли не знаме або робит нам проблем жебы іх не одміняти Значыт хтошто Жен Жак Русо Віктор Іґо когочого Жана Жака Русо Віктора Іґо і так само Лакруа Бенуа ци чалческу так само тошто чалчезску когочого чавческу того диктатора неєкому чому ся призераме чалческу Оно може чудні часом звучыт але безпечнійше в такых примірах коли коли фонетично тото назвиска кінчат ся на гласний іх просто просто не одміняти Но і можут ся явити такы ріжны ріжны проблемы понеже понеже маме японьскы назвиска возме собі цисаря актуального цисаря Наругіто він од <unk> рока єст <unk> цисарьом Японіі і кінчыт ся на О Маме ту парадиґму одміны словяньскых нашых русиньскых назвиск бо маме Іван Русенко наш учытель выдатний выдатна персона дост новой до сучасной істо нашой істориі маме Федора Манаюва з маме Івана Русенка чуєте уж же одміням маме Федора Манайла маляря і перед тільком ім пою же як ся кінчыт на О но то бы сме барже і одміняли так як няньо так Русенка Манайла няня Русинкови Манайови няньови і так Но маме ту цисаря на Ругітом но і пси когочого цисаря на Ругіта і цисарьови на Ругітови но уж хыбаль ніхоц онол за парадиґма може бы нам ся тото добрі вписало так ци такту выл хыбы рекомендувал уж при японьскых назвисках того рода котрый ся кінчат на негласных гласний зрештом тых вшыткых інчых назвиск котры ся кінчат ци чужых назвискоты ся кінчат нагласний радше не одміняти Думам такій примір котрий До кінця щыро повім же можеме і так і так французскій президент Саркозі не ту не знам цим добрі вымовіл пробачте як дахто знат французскій язык ліпше як я а я не знам нияк за то вельо такых люди може быти ту можеме кого чого неє Саркозі Але Саркозія можеме саркозія якы вымалюючы нашом фонетиком можеме тіж <unk> одмінити зато же туж єст велика подібніст до можливости одміняня того назвиска Зрештом кєд собі уж войдеме в ріжны африканьскы Фонетичны системы тоты языкы котры мают дотяп інчы фонетичны системы як нашы но там здає ся мі же легше легше буде буде записати фонетично і не одміняти такых не такых назвиск Но што ж маме то іщы єден проблем при тых в чужых назвисках ци загалі в загалі назвах тых тых власных назвах предовшыткым колиси єм здає ся бесідувал о такым пану з гін мао ситунґ зато же хтоси його так колиси написал але ся вказало же деси там фонетичні тепер уж єст маєра записувати тото мало зедонґ То так само як столиця гін Пекін колиси якысий бодай же яявила ся тота назва в русийскых джерелах і з росийского перешла на інчославяньскы языкы хоц пекін столиця кін звучыт барже як бійзін чыси в тым в тым стилю Коротко представил єм як хто з тыма чужыма чужыма Не чужыма назвисками єст і з іх одміном Як уж єм повіл кєд ся кінчыт на гласний чужы назвиска м радше не одміняйме хыба же видиме же нам остро впадают впадают в парадиґму нашу славяньску русиньску парадиґму і не можеме ся можеме ся до ней підпасувати тотовды дає готаль выйдеме і як рекомендую цисаря на Ругіто Бом радше не одмінял як нашого Івана Русенка ци Федора Манайва Но і то тілько о назвисках быщы маме другє звіданя на котре мушу одповісти і тото буде по перерві Слухате люди добрі дура заспівал Лепшы жне батіти єднак ся на зном Мы будем люди добрі з одписі водом Забудем думоти кільод кым водом Ци одспіного серне вода Ломоне землю своє слуха Ты люде добре Сюкодзьока заати маєм своє дуже ввайне косо ґаздовати люде жен дружного демо лізе полошу бомт намістати стацами в тым люди є промінями для жытя рідну землю політриву Выслухайте люди Дусюхюка загати Час наставте памя Толіна Пашкарпатска Я вертам до Слововиці нажыво і іду до другого звіданя або смотрю тіж на Зиґар ци Встигну Амушу Іде од звіданя о назвиско його походжыня гоімы пан Матвій пан Матвій дує о походжыня назвиска Боднарик котре має в родині і ци може оно походити з Боднаркы Тодраз своім же то найконечні єст так же же назвиско мусит был такє як раз назвиско мусит походити з подібного села котре Тіж іде од професиі од Боднаря тото єст Боднар уж неє того фаху так мож повісти значыт іщы бочы роблят але Боднар як раз то такій ремісник котрий занимат ся вырабляньом бочкы ци бочок ци вшыткых елементів до добочок хы або деревяных надчынь деревяного ґратя Но і кєд тот Боднар напевно Боднарка походит од од той професиі можливе же там было барзы м вельо Боднарів може з того благославна хоц не конечні бо тут одраз повім же Боднарка само слово Боднарка не Боднар Боднарка То то тот желізний округ коло бочкы тото желізне колесо котре спинат бочку жебы ся не розлетіла жебы ся не розышла тота тота бочка Такій з назвиском Бондарик зрештом засягнул єм до Івана Красовского і до його спису назви скы з катастру з ХХ сту смотрю назвиско Боднарик оно зафіксуване товды в ст Лем в Клемківці на селі котрого уж такой неє бы з тамтамо поставили і забылисто клемківскє озеро так ци так подібны назвиска як Боднар сут радше радше на східній Лемковині Буднарчык сут в Гуті в Красній в Петрухій Волі в Перегринці в Ріпнику в Розтоці нале зачыт і середня Лемковина і західня Лемковина а Буднарик як раз лем єст В клемківці но і што жы ту іщы не буду собом кєд бы м не повіл ашто О од чого походит то од праславяньского кореня бодны або боден што значыло барзы великє начыня ґратя выжлоблене выдубане здоровна зрештом Е Коли си звали бочком тіж бо на бочку в польскым языку сут іщы рефлексы як бедня по польскы той з бедна штам не є О як в нас лем єст е котре вышло твердого єра але ту тіж не будеме в тото входити так ци так ту мож найти ішы праінд праіндоевропейскій корін якій мал значыня жлубати длубати Бы дашто в дереві найчастійше так ци так і одного од того іде і боднар як фах як професия тот чловек котрий робит бочы котрий занимат ся выробом бочок хоцу треба повістити сама бочка може походити од інчого інчого кореня так ци так як підеме собі до звіданя Ци назвиско Боднарыкы походит од походит з Боднаркы неконечні то значыт могли быти Боднарі люде котры ся занимали тым фахом по цілым світі по цілій Лемковині по цілій Карпатскій Руси а окремо Боднарка може як ціле село там было великє великє совокупліня як раз Боднарів або або выробу бочок або елементів добочобу так як єм повіл Боднарка самослов Боднарка тото желізне колесоково котре опинат бочку тото желізо металь метальовій перестіно обвиваючий бочку ся жебы ся не розлізла Но і так як єм повіл но до кінця не знам ци назвиско Боднарик може походити істо з Боднаркы бо і Красовскій того не фіксує під конец столітя а лем в Клемківці дві такы родины были были Окрем того незалежно то в Климківці могли тіж бочкы выробляти а може Боднарка была барже знана од того же єй так назвали Алемківці і так ся занимали Боднарством і так дальше ну і што ж Ага бой жебы м не забыл так зато єм си кусіскя часу лишыл бо тепер выпереджу Вашы звіданя Такой єм певний же го задати тото звіданя зато Вас выручу з тым Знаме же Магло быти тото желізне ґратя так попевніновша істория Были тіж дротарі котры глиняны гриняну посуду дротували то барже Шляхтівска Русь Спиш по другій стороні границі на Пряшівскій Руси значыт тоты найзахіднійшы краі заселены Русинами Но і боднарство занимало ся деревяныма нацинями і туты Такі звіданя котры маєм знати так тот корін бодны або бодин з чым ся може тямити но боденка но кєд не знати ани вшыткы мусят знати бо то уж текєд забыте нарядя робило ся в ним маслом то така бучечка така мала з діром нал такій палик в котрій внутам такій така дірка была такій тот палик а внутрі был такій тлок котрий выполнял по части тоту боденку но і там находило ся молоко з того через посувний рух то Тлока робило ся масло Прібую пояснити як бы тото зробити тото ся назыло Боденка то тіж маме тот корін Бодн з тым ставном Е Боденка лиш ом каждому рекомендую хоц раз в жытю зробити масло в Боденці як бы селем іщы давде нашли тут достяжка нелегка робота Зрештом о буденці споминал Іван Верхрадскій в своіх записках вчас своіх досліджынь але тіж выдатный сербскій языкознавця Александер Беліц выдатный нов З першой пол столітя він ся занимал барз з вельокомпаратистиком порівнаньом ріжных славяньскых языків і нашол медже інчыма нашу русиньску Боденку зрештом записал як барылку Але над Русовым як слухайте мушу нашол єм єдно файне повіданя карпаторуского альманаху о Боденці значыт же слово Боденка фунґувало в нас фесті і мушу встигнути Моі почтенны чытателі Я думаю што вы будете знати тоє село де нашы прародителі продавали кєселицю а може хто не буде знати што то єст тота кєселиця то я Вам коротко обяснім то буде такій борщ і так дальше він там бесідує бесідує што з кєселиця Я был іщы молодий але при тым был походний до того і мене научыли міряти Коли мені уже было вісемнадцет літ то я уж знал добрі міряти і мене посыла за все стою кыселицию але для люшого доходу я дал зробити собі таку малу бочылку што называла ся боденка до котрой были прикуты ремені на плечы і на гырбиті ся носило тоту буденку полну а до рукы дзбанок полний і як дзбанку браку то ся наливало і з буденкы і так ходило ся помеж люди по ярмарку або больше уторгувати Бо не один чоловік выпил бы але не може одыйти од свого товару або од худобы а як єму принести то купил выпил і заплатил а іщы і подякувал Случало ся так што і здалека іщы мене кликали то скажу што ішло мені добре тота молодіж паробкы і дівчата найбільше од мене купували бо я был ничого собі паробок Тоту будинку дал я помалювати на красно і то каждому ся подабало Навет ліпше смакує і з красной будинкы чым і з простой напримір і тут в Америці бо то аманах карпаторускій альманах в Америці де в шторі єст чысто то туда каждий скорше іде і од мене за тоє дуже любили купувати Зато підсумуючы Боденка то і масильничка і нарядят до выробляня масло але тіж може быти мала бочычка зрештом тота бочычка о котрій пан пише взял собі єй на два ремені мал цілу кєселицю на плечах а черпал собі даякым черпалом до меньшого дзбанка і так ходил помеджы люди і продавал а не стоял жебы жебы самы до нього пришли Думал же єм встигнул дякує сердечні пиштено лемкы ет лем крадка Фейднес было назвисках а і о будинці на конец вышло то бласловиця тішу ся на дальшы Вашы стрічы і помаленькы ся з вами Пращам до наступных стріч Словиця проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами І слів жаждаючых О языку і на языках словиця