Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Слововиця #71, 2023 12 18
Odc. 71

Слововиця #71, 2023 12 18

•

Opis odcinka

Слововиця #71, 2023 12 18

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja jest językowym programem prowadzonym na żywo przez Demka Trochanowskiego, opartym między innymi na korespondencji słuchaczy. Prowadzący omawia uwagę słuchacza dotyczącą użycia słowa techniczny, następnie wyjaśnia warianty prefiksów z, zo, sy i so w łemkowsko-rusińskich formach czasownikowych. W końcowej części analizuje słowo lядник lub lядничок z dziecięcej wyliczanki oraz z kontekstu przygotowywanej książki Ruskiej Bursy.

Automatyczna transkrypcja

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Словиця Видам Красній Словици тым моразом Словици тем котрохановскій з той стороны Видам кресі на жыво тых што слухают премєрову версию того высыланя і одраз сповіл свій емайльовый адрес IV крапка фм бо все радію коли пишете а такій примір лем же З причыны мойой хвороты не чули сме ся аж два тыжні то майлів было дуже і звідань тото мя барз тішыт зато Тепер уж не буду робил такого клясичного бля бля лем іду до нашого джінґля якым зачынаме нашыткы нашы языковы проґрамы а пак перейду уж до тых реченых звіданякы Пришли в звязку з і проґраму але і з інчыма справами то Джынґєль А я знам аз буку уж познали мы азбуку а як авто Бе як буков В як ватра ге як гора Ґє як ґазда де як дора е як екран є як єлин Жет як жето зет як зелін І як ігла І Чудачне бо на іх ся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся боіт Дале буква і отяк Йоси ка як коса ев як лоси м як мало як о як орел як пані р як руснак С як слуга то як тырка о як угель Ф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щаві як ябір є <unk> і знакы два знак мякій з твердым знаком Токє сме у джынґліто зачынаме єту іщы выглядал єдной такой чытанкы з букваря яка бы ся нам не спридала Але добрі Маєм тіж одраз сєдати музичный перерыв Кресям і здає же треба одрасити до вашой кореспонденциі зачнут пана Марціна Барз файний майлім достал од пана Марціна по остатнім проґрамі Прочытам Вам пане Демко я не знам чом выґлядати о технічным інтерфіксі Техніка то є метода ужываня правил фізикы а ту гев ніт того Інтерфікс то є нормальний получник і пан Марцін іщы в скопках додал же єст інжынєром Но і ту мушу схылити голову перед вами Бо істо техніка тохніка то ой тепер не зом си добрі ско сную технічне ты не технічне слово же так поім або тото ваше інжынєрскє слово то з такой ґрупы слів котры котры певно Суд так як я злі схоснувал тото слово В недобрым контексті то значыт повім так язык любит собі підберати з такого фагового словництва і фаговой лексикы як напримір выбесідуєте технікы то є метода ужываня правил фізикы і істо так єст той тото первісе значыня пробачте мі бо я бы не інжынєр і аж такой дефініциі того слова не знам знам барже тоты ужы Дальшы якы технічний уряд ци технічний премєр ци такє штоси што лем єст на хвильку схоснуване Не так до кінця не так до кінця Як бы мало быти замірене може такє на хвилю І в тым сенсі пою же о тым технічным о технічным інтерфіксі Але барз дякую за ваш маєль понеже каждый язык так і наш русиньскій лемківскій язык має своі области ріжны і каждий язык має Тоты своі першы значыня даного слова як высте схоснували техніку так і тоты такы мож повісти такы штоденны неправильне його його рефлекси даде мож видіти в інчых областях языка Я барзом сердечні дякую же же по перше базыблі слухати по другє же пишете демкы лем крапка фм тот має на котрій можете писати або пан Мерсіней ся разы Дякую о пан Марцітужны аж і в стых написати тепер ні ни Выпишете же пробачте такый ні то єст так же же еге з П Я як не інжынєр Невсе Зам тото первістне значыня нашло бы ся іх барз вельо такых такых значынь слів котры ідут з барзбранжового языка ідут з бранжового языка і потім входят якыси цілком інчы значыня не до кінця Правильно такы мож повісти котры не сут не сут істо правильным языком але деси там ся хоснуют в такій не в такій штоденній бесіді Барз ся тішу барз люблю вести проґрамы тоты што сут нажыво зато же як видите уж одраз маме інтеракцию запрошу Вас тепер на запрошу Вас тепер на кывальчык перервы і перейдеме собі до дальшых нашых кореспонденций і І рід до нас всю гаю наход по голі І не так моді Ай розуму нема до нас пришолкты моні Аірозуму не мало І як ты до нас пришол Лия внижы І кєд тым ня любуєш Твою на Яф Моє литво нерам дваля а він давни і то дві пары мочы іже лям тим не пішла номі ондию І рішыл мене фраі лішыленя та іш І бодай дає друго міґданейка лічка іже інже діж І дам бочтам хибан одстав там і слів і ат мордень афонталі не інчо іно фра о Ей приднослугаю Мариян железном вывертаме до Словиці тепер наступний май то тіж як раз по тым коли бесідували сме Кєд добрі памятам о часослові ІІТразом з ріжныма префіксами і такє сіданя коли хоснуєме з а коли зо ту такій примір зобрати і збавити так то єст тот сам тот сам префікс лем два його вариянты Я найперше поясню же тот префікс має іщы і інчы своі вариянты бы має тіж свій глух і вариянт так як сы і Со о чым о хвильку хвильку повім Ту предовшыткым звернем увагу кєд сме бесідували о чысослові іти ітиципіти ітицизийти тота друга форма то уж завершений вид часослова но і барз часто твориме го напримір з тым префіксом З е як уж єм як уж єм повіл як бы варити і зварити годити і зходити ходити с ходити ту як раз тото ес найперше зачну того коли сы а коли сы Ту біст дост подібні як в польскым языку але в вельох юславяньскых языках о тілько же з то предовшыткым перед перед або інакше сы то бы пишеме перед глухыма а з перед перед злучныма кєтмаме ту іщы маме такы як напримір як гыфы ци они вшыткы мают псы то значыт псы там де є з глухій і согласний з там де єст злучний согласний Но і перейдме до того звіданя не одраз поміл же ту до кінця неє такого ясного принципу понеже ріжны ріжны часослова днечні нашы в лемківскым языку приходили до нас в ріжных етапах розвитку языка но і такус історичны обставины справили же часом єст дз а часом єст зо Очывидно знаме же то єст звязане з том давном редикцийом єрів Бесідувал єм нераз о тым словици о тых піл гласных котры котры як были слабій позициі в слові або медже словами то они заникали а коли были в міцній позициі то пох переходили в полны гласны такы як напр О но і зато О маме В тым префіксі кєдиж уж єм повіл такє часослово як брати і зобрати но то ту маме тоту версию зо брати а бавити з бавити Найчастійше товды коли єры заникали брало ся тото з того же коли там помедже тым часословом а префіксом было за дуже согласных напр брати часослово брати першы два звукы то согласны кєд тот єр выпал ното тяжко было По выповісти збрати а не дай Боже іщы бы сме мали три согласно в Часослові то іщы <unk> кєд бы сме префікт зоставили то уж цілком не до выповіджыня Ой така была перша тота первістна ґенеза Чом маме з і зо або сы і со або тоты вариянты глухы вариянты тіж выступуют Але бы прослідил єм пару пару примірів уж влияня інчых языків зробило так же не все тот принцип так до кінця нам буде буде Добрий зато же маме такы часосла як драпати і здрапати там тіж маме дры в часослові а версию префікса з Зжерти ци тіж справити Ци тіж стратити там тіж сут сут єс єст вельо согласных на самым початку а єст версия Без о Але хотіл єм бы тілько лем звернути увагу же маме же маме тоты два і мож повісти же давно повинно было быти так же же там де є дуже звуків согласных то повинно быти со а там де єст єден або Аж і гласний так то тото буде напевно єден согласний з або або з Но добрі то повтормей собі на разі тото што што сме повіли перед такыма боквами як кы Як пы значыт скроіти справити пред ты стратити значыт пред глухыма напевно буде версия сы в інчых примірах буде з але мы выписам сой пару такых котры Днеси там нам іщы остали з давных барз з давных часів то такы часослова котры ідут на примір з церковной лексикы Маме такій праздний як сошестві святого духа котре уж Кєд бы сме суфікску з Лемківшыли мали бы сме сощестя Святого Духа но і ту знаме же то тіж од іти од зыйти то єст але через чы через тот специфічний вид специфічну част языка яком єст церковна лексика Остало ся в тот спосіб ту маме со шестя хоц як бы сме мали зыйти або сходити на певно бы было было бы з Маме тіж такє такы архаізмы як соєдинити З тоты соєдинити днес бы сме повіли зєднати але тот архаізм соєдинити іщым аж добрі ся в языку тримат зато тіж має свою свою таку дос архаічну давну версию Маме тіж сохранити такій такє часослово хоронити днес бы сме може повіли захоронити з з помочом префікса за а не з но але ту тота версия сохранити ту іщы звернувагу на тото же хранити і хоронити то два тоты самы часо слава лем же хранити тото неполноголосна форма о тым тіж єм бесідувал колиси в моіх языковых проґрамах Але маме тіж такы явиска як напримір о тото возме собі зобрати брати і зобрати тото часослово Кєд уж інакше ся гласны і склады поукладают в інчых словах то маме такє слово як збірник збірник пісен збірник стихів вершів і так і так Зато ту видите же тото зо із залежне было од того ци як ся дальше укладали поєдны звукы согласны і гласным в даным сові Зато одраз повім так жебы си скінчыл до кінця вам не повім коли єст зо а коли зы коли со а коли сы хоц з тым сой сы може бо може буде леґше так ци так а то уж єдной м хотіл повісти єст такє в Прекрасне слово котре уж в польскій версиі барз часто хоснуєме то слово сохнути напіруй сіно Што робит сіно як ся го в кіпкы поскладат або там розтрясе по поли оно сохне оно сохне і може ся зсохнути дашто а не зосхнути або то уж то уж міцно міцно з польоніі вызвана версия то лем тілько єм хотіл доповісти до того Але барз сы барз сы барзы дякую за тото звіданя была добра тема до аналізы Зато пиште на Лемко Етлем крапка фм Я ся бою же з остатньом темом запануваном Нестину Зато скорідко так дословні скорідко музична перерва і ідеме дальше Водниця великєй колесы під вербином <unk> обертала іщыє роками Людям помагала выкляє ковесы по роботі долгі года незлы маґы дика дика такыка тика да такы іщы ґы Нітдерасты млины Лем густа веребина до днес іщы росне до дома де прийде того поминыт дика дека така тика тека тыка тиґана Выходит іщыя І вертаме до Словиці нажыло Демко Трохановскій і летиме іщы з єдном справом яка выникнула в нашій редакциі доседавно а то звязку уж бы бесідую в звязку з чым в звязку з таком рахуванком горошок бобошок лядничок курочка когутик куріку Іду знам же декотру звазуш ся на нервы зобрало з причыны єдного слова В тій рахуванці не вельо слів але сла лядничык Коли не зачну о тым повім одраз о што іде то рахуванка для діти якых вельо і то як раз Наголовок новой книжкы котру выдає Руска Бурса оповім ти байку част третя но і одраз языкове звіданя было же в Ґладышовій бесідували Лядичок або і Ладичка єм по моіх консультациях до такых до такых дерев єм єм дотер но але авторкы котры рыхтували тоту книжку бесідуют ні а в Ганчы Овіци в Устю Рускым бесідуют Ладничок Но і будту мудрий уж не буду бесідувала же пис вершы бо тоту як раз тот вершык прекрасний Зачаєм перезерати ріжны нашы словникы зачаєм од словника Горощака там неє такого слова Словник Русинів Підкарпатской Руси Юрия Чыряниє Вігоря Керчы тіж одтамале тіж неє зазріл єм до словника русиньского языка В бечваньскым його стандарді там неє текло слова русиньско мадярскій словник неє аж вкінци нашол єм в двох такой словниках но єст в словацко русиньскым языку Юрия Панька єст лядник но і то был мій пункт зачыпліня же то хыба од того буде ішло Но але ту неоціненым як тото зробити як має быти ляник ци лядник то циляничка аж і бо таку така версия тіж была была на столі зазрєм до словника Пертея там сут По правді три три слова котры бы могли быти тропом ґу тому як тото а як тото розвязати Но і маме лядик дикій горошок маме лядник так як конец кінцьом ся нашло в тій книжці то горошок в зерні як бурян якій треба полоти Так но і лянник лядник і лянник І туто єм до третього слова поясніня Одходы зерні горох кукіль ачи тоты два остатні бы мали бы барз подібне значыня лем дакус дакус інакше были были записуваны но і в кінци в кінци дале сме тот лядник но але чом так могло быти Предовшыткым тото ды в языку лядник і версус лянник з двойным н могло ся деси затратити як собі тоты дві версиі зрівнаме лядник як горошок в зерні бурян котрій треба плоти або або лянник значыт тоты решткы зерна горох ци кукіль но то они мают дост подібне значыня но але зато тіж пішол єм дальше нашол єм вкінци што то Што єст тот сотлядник знати Яне Ботанік з языком ся занимам але то тіж наступна област языка в котрій котру мож розсмотрювати але што но значыт то уж треба треба хоснувати тот тот язык на тым рівны а тым барже же не єм ґазда Е І уж штораз на жаль більше такой вельо такой такой такой лексикы тратиме Але конец кінцьом єм нашол то выча сатіва такє латиньскє названя по польскы то віка сєвна то по украіньскы віка звычайна віка сійна горошок посівний по казшебскы незвычайно віка по білорускы Віка Пасявная Віка Єралая Гарашакы Пасявни не знам цим добрі прочытал ну і знате што і мі ся вшытко уж ту потім згодило Я Вам прочытам іщы раз тоту рахуванку горошок бобошок лядничок курочыка когутик кури ку так собі колиси діти а наділ ся же і днес може і рахуют хоц в Ґладышові рахвали ляничок што бы было барз подібне до того лядницка то значыт тот кукіль тоты тото што остає в зерні по молочыню і так дале Но але так то уж єст з языком же тото злучыня дны перешло вдвойнены а потім ся зляло вєдно н і так уж з того з того вшытко з того нашого лядника был Ляник і ту м ся тіж фактичні згаджало горошок бо поросийскій побілрускы то посівний горошок бобошок бо то родина бобуватых но і тот наш лядничок барз мі ся тото Цвічыня сподабало жебы так і так ґутому дійти зато як самы видите і в нас редакциі маме ріжны того рода звіданя і проблемы з котрыма ся бореме на штоден Знам же і вы ся борете знам же і вы Одраз по проґрамі або по суботнім повторіню або як вам ся утвердит в переконаню же треба написати на демкы лем фм то знам докладні же тото зробити Я іщы глядал єдной рахуванкы і на жаль очывидно не єм в силі єй найти хоц знам же она ся находит в Букварі Але так скоро николи ся єй не найде то <unk> єлень два дубочкы три торбочкы і так дальше найти собы самы в букварі а я заохочам до того жебы сте писали на лем коЕТ Лем Крапка Ф м я уж помаленькы кінчу і до наступных стріч то была словиця бесідувал нажыво Демко Трохановскій Тримайте ся тепло до наступных стріч словице Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках слововиця