Архів
лемківского радия

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках словиця Відем Красні витам заседем Крохановскій з сой стороны спідваршовского студия радия ЛЕМ фм нажела витам в проґрамі Словиця в проґрамі О языку На языках Для слів жаждуючых і так дальше ви там красні подаю свій ем і одраз жебы сте писали як пишете дальше Лемко ЕТ ле <unk> крапка фм і барз єм рад же пишете бо днес ся мі здає зробил собі такій проґрам де одповіме собі на Попередній звіданя з попередніх проґрамів понезы іх пару пришло а жебы было даяк при темі жебы іх не розкликати той темы на дальшы на дальшы проґрамы то думам же днес якраз буде такій проґрам а зачынаме го все мурянковом азбуком в выконаню радийового тіму Но і гы ну і так зачнеме тіж і днес А я знам азбуку Уж познали мы а з вуху а як авто бе як буков В як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін І як ігла І Чудачне бо на і ся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква і отяк Йоси Каяк коса ел як лоси м як мала як о як орел пе як пані р як руснак С як слуга то як терка о як угель ф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щавір є <unk> і знак два знак мягкій твердым знаком Вертаме до Сы Лововиці на жыво і днес будеме собі одповідати на вашы Маілі понеже остатні проґрамы цікавы дискусиі выкликали і бы пару цікавых звідань є мал до остатніх проґрамів А мал єм тіж достал тіж файну пропозицию жебы заложыти профіль не даякых социяльмедиях або бльокы жебы тота жебы тото што ци маме в проґрамах ци кореспондую з вельома слухачами даде ся лішало в записаным може в записаній версиі но цікава справа Я тым думал давно але земі же ту реґулярніст была бы хыба найузшым ґарулом або такым мож повісти найпланнійшым пунктом того проєкту зато іщы ідж за тото єм ся не взял так ци так барзякую за за суґестию шы може колиси як раз Такє дашто мі приде на думку і може даяк такє ся зістит Но покляшто іщы хыбаль ні Але кєдуж выслуха ся такє мі бесідуєте Но добрі іщы раз дякую жінця тема єм єй так вставил бо тіж явило ся дести в майлях але не смаме своі Тема зачнут звіданя жебы м дашто повіл о тых інтерфіксах што єм невчера лем тыжден тому бесідувал І ту чытам бо в школі хыба о тым не вчыли Так так докладні так і записаны Одраз повім же здає ся мі же вчыли о інтерфіксах при нагоді суфіксів префіксів і інчых афіксів Значыт тым што стоіт перед кореньом слова або покорены слова надаючы му інче звіданя ресут іщы інтерфіксы мі ся здає вчыли хыба тото школі може не каждый ся здогадал але може не вельо о тым было бо і так досправды неє о чым інтерфіксы то они не мают як до тотого великого значыня Бо в розріжніню од префіксів і суфіксів котры детермінуют Вельо аспектів слова придают нове значыня зміняют катеґорию слова і т і т інтерфікс назвло бы м такым радше но афіксом як бы гоно за технічным може може помічным І найварже помічных хыма до того жебы злучыти два корені слова вєдно придаючым му інче значыня Піду одраз до примірів бо ту так як уж м повіны неє о чым вельо бесідувати возме собі такы слова як языкознавця ци землетрясіня То ту видиме же маме два корень язык знавця Маме Земля де коріньом буде земль і трясно трясіня так но і мож бы было же то знавця языка трясіня земли Але там чуєте же помедже язык і знавця єст є тото о помедже том земль і трясіня языщы Е то сут як раз тоты інтерфіксы то значыт тоты афіксы котры сут вставны до середины помеджы два інчы корені но ту поясня єст єдно чом він технічний як я го назвал в Обослова маме два корені так по по два корені кєду сме собі тоты два слова языкознавця і землетрясіня взяли но і по перше дакус з історичных причын але і з практичных В тых примірах першый корін кінчыт ся на Согласний А другій зачыне ся тіж на согласны Но і зато жебы легше было вымовити тоты для слова кєд уж получыли ся в нове слово то там являл ся помедже нима додатковый звукы Но ну ясным єст же він мусіл быти гласным жебы тоты тоты два согласны розділити зато кєд єст дахто маме язык і знавця маме земля і трясіня то жебы тото получыти оба корені котры першы з них кінчат ся несогласний і другы з них зачынают ся несогласний жебы там дати іщы жебы полегшыти собі самому вымоліня Такых зліпок маме языкознавця ци землетрясіня но і ту вшытко Так докладні єст з тым інтерфіксом агатуйщы мушу доповісти бо часом як то в языкознавстві даякы языкознавці кусє кус інакше клясифікуют Інтерфіксы кус інчий підхід при причыслиню што єст інтерфіксом але щыро Вам повім же занудил бы м Вас ту міцно таком бы міцно языкознавчо заавансуваном дебатом і выкладом А ту словици має быти кус леґше і кус приємнійше Як такы науковы вытокы і науковы науковы міцно такы уж заанґажмонтушы лем для фасцинатів Зато жебы скінчыти тему інтерфікса запрошу Вас тепер на музыку по котрій одповіл собі на дальшый майльот з слухачів <unk>m лапале матску си подубе мацку Сподум а Муза доброго не буде няпит а муза доброго не буде няпит ані я неґрадо пемле наґрато пенкым реномбре <unk>rec<unk> мам за до ругого він веде сам мам за до другого він веде сы бого лем боголика A<unk> царя до царя до безнаничы лем того докторя Особы з науби деклем того докторя Особы науби закладе забуду паде маму за доброго не буде няпи маму за доброго не буде няпи закогоня Слухате лем фм лем фм перше наше радийо Вертаме до Слововіці друградию слухачы нажыво спід вышавского суді радия ЛЕМ фм і піду до дальшой темы бо бесідували сме недавно о тым як ся в нас розвинул звук і ной сме собі повіли же лоя такы жебы таку сенсацию зробити повім єм же не маме уж нашого і Так бо повіли см собі о тым же же того давного звуку і уж неє бо він перешол в ы А тото же выступує то змінил ся з інчых звыків так як давна сольт з нас днешня цілі той щытака тото ес не змягчат тото і не змяхчат силы попереджуючого го С так як маме тіж інчы і напримір вы діти котре перешло з давного Є ци маме о котрый ся зачынат номінальні словиця там тіж маме і но але там тамто і іде з О Повіли сме собі тіж же же о вельох примірах выступуваня і но бо окрем того же вернул до нас по тых фонетичных вымінах так єм бесідувал ци з о си з є але тіж в чужых словах вернул так і в частях тых слів котры сме собі представляли бо так напр як вшыткы суфіксыс і я так то с скорозємо копія так ациізм вшыткы ци вшыткы ікы і так дальше но але з огляду на тото же в даякым такым часі тоты суфіксы прибыли до лемківского языка до донешого стандарду на озгляду на тото на яку букву ся кінчыл корінь слова ци основа слова то мают тіж форм не лем так як копія поліморфізм ґрафіка так же маме і там чуєме докладні і якє пришло з чужых языків але мают тіж формы через ія такы пасия як ізмы ріжны або екы як ґраматикы ци інчы ци інчы екы І і іщы єдному мушу тото припомнути бо тіж єм то бесідувал же уж тоты найновшы слова якы приходят до лемківского языка то часом там уж нич не детермінує они приходят так як жаден звук котрый мал бы быти в корени або в основі то вшыткы тоты шопінґы серфінґы і так дальше То уж так до нас приходит же уж в ориґіналі так уж остає така уж днес спосібніст може языка жебы принимати в ориґіналі што уж видите же в ріжных етапах розвитку лемківского языка тото приниманя чужых слів одбывало ся цілком інакше Ту штоправда Можеме на силу зрусиньщыти а уж тото было бы зроблене бо і такє ся даст напрів Русенко писал В єдным своім вершы оркєстры зо звірят яка ся стрітила на мітинґ в Гали мітинґ значы там не буде мітінґ в Гали Е зашдумаме маме тіж таку пробу до тых суфіксів з інґ або тых вшыткых анґлицкых слів з інґ Може єст така тіж манєра жебы іх злемківщати але повім тілько то на тілько нове нове явиско з тыма інґам і вшыткыма же я іше бы м ся боял рішати Ци тот аґлицкій суфікс або вшыткы ціла ґрупа слів што ся кінчат на інґы має тіж тоту другу форму на інґоц Русенко вказал же єсно а Русенко вказал тото уж заложме тых вісемдесят ци більше років тому тото ім припомнул бо надіюл ся же мі о хвильку буде потрібне Але цікаве єм тепер звіданя досел тым разом При нагоді того інтерфіксу так же маме форму іти єст піти но то чом єст зыйти так зыйти Там неє того і Но і самы чуєте хоц єст і В часослові Іти то коли придаме му префікс но то уж там барз часто нич такого неє Зато посмотте собі аж собі выписал в великій табели як то єст Маме тых префіксів вельо напр вы маме до на Маме по маме бесідує што ся лучат з часословом іти при з за над об і рос Здає ся міже вшыткы і вычыслил што буде думало вид фінальний такій войти дойти ту тіж факультативно може быти дійти мож дашто найти мож даде піти ту охвильку до того верну мож одыйти мож прити мож зыйти мож уйти то уж буде архаічне не уйти значыл так барже в течы та як то май барже в тоту сторону мож зайти мож надийти обыйти підыйти пройти е мож перейти ци ци розыйти І ту одповідаючы на тото звіданя то мі ся здає же коли сте в языковым окусі покусі дост шыроко єм тото тото явиско і самочасослово іти О ним м єм вельо бесідувал но але ту жебы тото скоротити жебы так може може в такій образовій спосіб повісти то лем тілко кєд сы префікс Він му ся кінчыт на На гласний так то там буде тото і мы ся змінят в короткє і так єст часом называне і значыт в нашу єту так кєд маме префікс В Доту маме войти так там доходит до того В о іщы пониже пониже леґше подібні як при інтерфіксах до того іщы тіж верну вымовити є маме доту і здойти на ту вшытко ся кінчыт на на гласний вшыткы тоты префіксы найти з тых што ся кінчыт іщы на зайти маме Пройти но то хыба хыба вшыткы што ся кінчат на нагласний Но Але кєд посмотриме собі тоты тоты префіксы котры ся кінчат на согласний но то ту Як раз мусиме не дашто язык так жебы собі полегшыти дал там звук што тіж єст бы м повім дост особливе на фоні інчых інчых языків понеже по польскы то войти то вес там із В там із ты Там єст одыйти то одыст там там входит звук е в нас як раз кєд ся префікс кінчыт на согласний єст ставлений тот звук ы зато і днешню форм маме од в префікса оды але од ы одыйти Маме з префікс з маме зыйти префікс над надыйти обыйти підыйти і тутішы при нагоді того того префікса під то він тіж тото і походит з давного З давного о котре котре ту як раз котре ту як раз єст тым приміром же в запертых складах давне о переходило і но і по кусідка подібні єст єст Бы в часослові іти але коли придаме до нього префікс по або по маме піти хоц уж якы там тіж коли по доданю префікса по хоц він ся кінчыл він ся кінчыл на гласний но то єднак В языку так ся стало же хоц долучыл до слова котре зачынало ся на Йоту а з том Йотом не все выміняли ся звукы ОДО і то єднак префікс по днешню форму має має піти Но і добрі но як бы сме тото як бы сме тото собі собі посмотрили Бо при нагоді інтерфікса тото звіданя пало но і як тото зробити бо ци то єст інча нч по перше з Напримір такій префікс собі возме маме зы але маме тіж і факультативну форму інчу фірму і інчу форму того суфік того префікса так маме зо значы зобрати зосередити то значыт як в інчых часословах котры зачынают ся на На согласний там войде о але часослово іти єст такым своєрідным єст кусцьок інчым зрештом єст частю інчых і м інчых зворотів напрым часословом до вельохінных інчых часосів і так дальше і так дальш Зато часослово іти мусиме даку спостерігати в Кусічка в Кусіцка інчых катеґориях Но і то буде бы ся мі здає одповідна тото звіданя ци ци тото там єст інтерфіксом Здає ся мі же не буде інтерфіксом Зато же предовшыткым інтерфіксы як єм повіл они розділяют два Мож повісти два корені слова а префікс не єст кореньом сам в собі не єст словом він нич не значыт префіксы зато під тым взглядом під тым кутом Як собі посмотриме то префіксы можут мати своі якісы інчы і іщы формы напримір На примірі префікса зы то маме зы номінальний з о зобрати Але коли іде о часо слово іти там буде заднє ы і не будеме го трактувати як інтерфікс лем просто як інчу форму даного даного префікса Запрошу вас музыку а о хвильку ся сусите попращати і два слова закінчыня поділа поділака або ся будуты або повытавы меджеполя памята Вон госил Верплатила за молоду не платити на молавы чаркы же ка Два Боля Дорог днес собі сме повіл што то был інтерфіс што то єст інтерфіксы але был він в днешнім проґрамі надію ся же не буду місі вертати до того до той темы бо там неє о чым бесідувати Якус більше єст бесідувати о тым як ся учат даякы префіксы З часословом Іти а лучат ся так як єм повіл Кєдже кєд жеы префікс або його інча форма кінчыт ся на согласний ны товды там іщы буде вставне ы значыт він буде мал форму таку як надыйти як обыйти як зыйти но але кєд буде ся кіль кєд префікс ся кінчыт на гласний в тых часословах котры ідут од іти то кєд на гласний То буде то мы буде там інча форма так як о войти дойти ци найти ци ци пройти Надію ся же днешній одповід єм на вашы звіданя котры прислали сте на демко ЕТ ЛЕМ крапка Фм я надію ся же будете присылати іх дальше Надію ся же помаленькы будеме кінчыти тоту темы жебы уж нам ся не нудили але найдеме собі тіж новы з Вашом помочом А я за днешній проґрам Барс Кресні дякую то был проґрам Словиця проґрам о языку а бесідувал Демко Трохановскій Тримайте ся тепло Словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках слововиця