Archiwum
łemkowskiego radia

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Слововиця О языку на языках витам Кресньословици Демко Трохановскій з той стороны нажыво мій Емель Лемк ЛЕМ Крапка фм пиште коментуйте так як пишете дотепер пониже на примірі остатнього проґраму засимал файну дискусию на тему на тему як раз овочів што на кряках оснут но і так певно ся помаленькы помаленькы додумуєте же так ся мі здає же днес буде тіж о тым приведу пару примірів етимолоґіі тым барже же Ця мі здає же деси коли єм о то споминал но Але але в бесіді з єдным слухачом вышло же го інтересуют тоты шыт то тото ціле кряче котры маколиси і тепер Лемковина зароснена но і як о тото вшытко Не назвати но добрі Я ту такє роблю бля бля і водне слово а мы все зачынаме нашым джінґлом одкрыгозычныме І тепер но і підеме до нашых языковых справ А я знам аз буку уж познали мы аз буку а як авто Бе як буков в як ватра ге Як гора ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єли Жед як жето зет як зелі і як ігла І Чудачне бо на іх пся нич не зачне ы є ты зманеруване Серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква Йот як Йоси каяк коса ел як лоси м як ма О як орел як пані р як руснак С як слуга ты як дырка о як угель ф як файка ха як хыжа ци як церкул че як чыжык пша як Школа ща як щаві <unk>ar<unk> є <unk> і знак два знак мягкій твердым знаком По вас быці смі уже зачынати днешній проґрам а мали з патр тому звіданя о походжыли ям з села жынна бы то Я такє звіданя тіж поі котріс єдным з проґрамів словиця Но і так дошли сме до того же то іде одчерниці дакого овочу што росли на кряяках радше дико радше При лісі або в лісі на Поляні і т уж не будеме робити з языкового проґраму даякій ботанічно бы природничий або даякій такій Но і так нам вшытко тото вышло же тота ожына од котрой мало бы мало быти назва села Тіж достал єм примір од автора того звіданя на нашо звичано же ожына єст часом видно в материялах я аж і нашом єдным ф в інтернеті в єдным курсі лемківского языка бодай слова ожына як еквівалент як синонім синонім той Черниці ци чорниці не значыт того вочу котрий такій подібний до малины а о малини днесы о малині днес буде іщы лем о хвильку котрий лем може выглядат подібні але цілком інакше смакує і єст інчого кольору такого міцно міцно бы синього аж і чорного затоі черниці давна назва цистым переходом Е до чорниці Думал же тото напевно то напевно молодша назва як черниці Но і очывидно вязала ся з того дискусия за котру бездякую і з котрой ся барз тішу Но і што сно то днес як думате не буде о дикых лісных овочах Бы одраз бесідую же мам такє перечутя ж уж жем коли со них бесідувал але кєдис потреба то побесідує побесідую іщы раз а очывидно музыка буде тіж при тій нагоді до той темы східна Лісом Лісом при толи зо совленками Радинь зомлісом придоли зосовленка Лисом лісом при долині зосуленка комкабина Жисом лісом при долині зосовленка комками Лесомой суботы людовика забысом одика Пелела за теба Лесом не сумно роби конпале лесом паны Лазондильона <unk> Омес прородил лем безмегови поборолим з масором лобой паролим ворода лядины Лесоми сом придовили зо соленка комками сом придовизоленка коками сом приковили з осорленка комины Такій є лем дополню тото же тота пісня дакустематична гей то іде о ліс Лем же там ішло о цілком інчы справы за котрыма ся до ліса ходило але мы як раз высхоснуєме то віс котрым роснут на дико овочы може аж і до кінця на вшыткых на дико такцитакы такци так буде днесотых оворчах не лем лісных А як примір такій з літературы хыбалі ся найскорше і найбарже ся мі тямил твір Лемковина Івана Русенка на тото од котрий зачынат ся каменисты пути і потокы рвучы березовы дебрі лісы дримучы Кыджеры высокы поляны зелены пропастны розтокы зрубы пороснены і так дале і так дале Но і там єст єдна така стрічка поко де Русенко описує Лемковину тоту бідну Лемковину в яку сом запамятал аж вкінци пише бо цим годен позабыти нашу гірску красу і смеречкы і поляны де ся луці пасут і черниці і афыры і ягоды малины вера Боже не забуду ниґда Лемковин Як видите в єдным в єдній стрічці уж вмінил лем штырі тоты овочы з крякыл котры котрыма котрыма застелена Лемковина зато днес о тых кряках і о тых корчах і зачну од ягоды Но і з том ягодом маме хыба найбільшый проблем як іде о етимолоґію Зато же ягода як мі ся здає колиси давно тому іщы на праславяньскым ґрунті могла означати Каждий овоч з кряка што видно в тым же в нас ягода в русиньскым языку в польскым дашто інче значыт і інчий овоч з кряка а і в ріжных в ріжных славяньскых языках тіж може означати дашто інче Але звертам увагу на тоту ягоду Е ци єй бо ягода буде барже домашня але єст єй тота лісова одміна тота дика одміна ягідка Зато же тіж єст она меньша І о чым тото бесідую днес называме ягоды з польского языка трускавками значыт тоты великы ягоды то днес барз часто называме трускавками а то дост шкода бо то наша наша ягода і ту треба памятати же ягода і ягідка значыт польска позьомка якє собі посмотриме мают тот сам кольор сут барз подібны лем одраз видне же тота Ягода єй домашня одміна Е но єст хыба дачым підсыпана зато і може більше то ту не буду входил вы тоты весіл бутанічны або іш може ґенетичны як іде як іде о о тото чом ягідка ягода сут інчы розмірами так ци так не памятайме же трускавка Польоніз всеневно схоснуваный то ягода Но добрі Але сідате нуты де тота польска ягода ягода о котрій нераз бесідуєме така чорна така чорна так Но власні як раз по польскы наша його на тотрускалка але наша яфыра то в польскых по польскы буде ягода чорна ягода І одкале ся взяла тота яфыра она має напевно вылошскє походжыня зато же знана в цілым карпатскым ареалі Хоц фіксуют єй і польскы і старопольскы словникы і ту тіж можеме посмотрити же як іде о тоты вшыткы крякы крякы з овочами і овочыстых кряків но то там Єднородного підходу неє Бо нашол єм в старопольскым совнику з таку статю яфер і што то єст ту лісный годы або крякы тых тых ягід або копольскы кемпы борувек черніц єжыны аж і мны аж і єжыны сут тут доданы значы тоты нашы ожыны черниці Як видите само само само названя яфер єст ту єст ту барзы барзы ріжнерідне хоц стрічане іщы іщы бо даде зо <unk> років тому в даякых підгаляньскых польскых польскых діалектах але кєд посматриме тіж на русиньскы діалекты то маме і східньославяньску Афину Маме як ідеояфоры маме і боровичку маме обоборівку яфору і ты видиме же взалежні од реґіону барз часто ріжні ся ріжні ся тото тото релізує Посмотріл єм на словник Пертея но і там при При Борівці при статі Борівка пише же єст то чорниця так і одсылач до Єфоры За то ту видите цілком три ріжны нам бы ся здавало здавало овочы сут сут представлены Но і бо од о тым хто знає польскій язык знат же же же ягода і борувка польска но то єст одвічний проблем незалежні од того з котрого реґіону ся походит то єст або тота чарна ягода в центральній Польщы або в Малопольщы то борувка но і тым способом видно же же в рамках гідного языка великого языка в ріжных реґіонах ріжні ся тото тото реализує Но добрі А то кєд уж сме так при тым то старайме ся підсумувати Тото што ж было повіджене ягода то польска трускавка ягідка то польска позьомка Пут собі асоциюйте подібніст хоц ріжной велькости тоты овольчыстого кряка А Яфыра Ты Яфира то польска борувка або чарна не чарна якота Ено добрі Маме іщы більше кряків маме іщы Більше овоців тых тых кряків зато іду до такых што бы м пол тіж забыте слово винничкы винничкы польскы попольскы пожечкы чом винничкы но напевно ідут од вина А кєд бы сме хотіли провірити провірити само слово вино Но то ся мі здає же то так старе слово значыт же вино было рыхтуване так давно же уж тепер етимолоґы експерты не сут згідны з того чого ся выводит выводят го з санскриту ославена бо так бесідували о такым напитку котрий Давал в голову так повім но і был рыхтуваний з соку якы сой днес неокрислены не знают експерты яка то была яка то была розслина інчы дают авторство вину гетитам котры котры тіж записували якысий подібний напиток на глиняных табличках і одтализдами же штоси там пили Але то тіж не єст східне не вшыткы сут прихыльниками такой теориі теориі Але само тото же такой В більшости сучасных языків сучасных якы знаме індоевропейскых языків тото тото вино звучыт подібні то уж будеме знати же то єст так старе слово же іде од єдного кореня котрий зыхо зухобили такой вшыткы сучасны індоевропейскы языкы но польскє віно латиньскє вінум Мы там маме в полудньовых в іспаньскым і в італияньскым німецкє вайны вайн аґлийскє но то само видите же кєд тото вино На кєд тото вино ся заховало слово ся заховало ся в такых языках оно напевно єст барз але то барз старе Но і од того маме винничкы то значыт тот сы Тот овоч тіж скряка хоц він уж домашній ани дикій хоц трафлят ся і дикій з котрого робит ся вино а окрем того маме іщы єден Барже то в нашых в нашій части світа може по пілнічній стороні Карпат звинничок але маме іщы виноград і з того найбарже знаны знаный з виной найбарже смакує ту радше то уж полудньовы схылы Карпат тіто пряшівска а найбарже Підкарпатска Русь з того з того Знана же же там ся робило вино з винограду Но і ту жебы оповіст крутити дальше маме наступне слово виноградно ней буде але маме там таку Час того слова він з двох з двох слів тото з двох коренів тото слово ся складат виноград но граты грат но то собі мусиме тото зосоциювати з тым градом котрий летит часом з неба і гейбы Гей бы нам вадит барз часто і нам вельо вельо плакости наробит То єст тот атмосферичний опад град Но і як ся призріме виноградови і самому градови то тіж видиме ту подібности то сут тоты В примірі граду то сут тоты Е Такы такы округлы Е Округлы Части леду котры падают з неба но і град кєд собі на виноград ци посмотриме тіж єст такій округлий колисистий Зрештом як собі Бесідуєме о температурі і бесідуєме о градусах там тіж єст тота асоцияция і тоты тот корін Зрештом треба повісти же то праславяньскій Корін хоц тіж мусит быти іщы давнійший пониже і в литовскым языку Мы етимолоґы находят подібности пони же были то была то замерзнена земля брилкы зо замерезненой землі а ту як рад градто Ту такій лед котрий іх падат з неба оддале Етимолоґы получыли тоты тоты два слова Зато до того што сме днес повіли або разом з тым што сме повіли тыжден тому же маме черницю або ложыну то маме тіж ягоду званом барз часто жнеска з польского трускалком і ягідку тота позьомка але маме тіж яфыру Маме винничкы м з котрых робило ся вино але найліпше винно єст з винограду Но і тепер ідеме до малины Ту етимолоґія тіс не єст до кінця ясна вяже ся єй з ріжныма предовшыткым названями названями Кольорів але ту тіж етмолоґы не сут східны ци то мал быти синій ци то мал быти чорний ци аж і такій пурпуровий ту барже о тото іде ту можливы сут тіж асоцияциі до той черници котрый єм бесідувал пониже пониже Малина і черниця Выглядают так по мойому кусічка подібні подібні од ріжниця по перше смаком а по другє ріжнят ся ріжнят ся тіж ріжнят ся тіжы Кольором то предовшыткым і з тым може же черницю радше радше дома не садиме а мали на барз часту уж десита в загорідках в загорідках мо она може тіж іщы єдна женця така баже космата єст як гладка і така міцно ґранатова аж і чорна аж і чорна черниця Зрештом малина барз часто Калина малина барз часто ся являт як в фм В народній творчости в співанках в приспівках малина то тіж звязана з красотом з красом Дівчата як малины усміхненый так дальше то туту має тіж такій вызвукно черниці уж напевно в такій аспект не входят Што іщы Маме тоту ложыну і черницю маме сверболуску о забыл бу сверболусі то тіж забыте слово котре днес з польского мы барз часто бесідує меж то Дике Ружа нале то сверболуска барз прекрасне Слово з ней ся може вина не робило хоц ся не експерту од такых експериментів але мала напевно лічничы даякы своі прикметы а іщы з такых што роснут што роснут в загорідці хоц тіж мают хыбаль дикій дикє походжыня то тоты нашы ґаґацкы або клекацкы або космачы значыт польскій польскій аґрест Ной добрі Дак єм ся розглядал не хотіл єм цілий проґрам бесідувати аж лем о тым бо іщы мам єдну тему але днесуш єй дорогы радийо слухачы радшені напевно єй незачну Так дякую за тоты бесіды котры проводят ся там на фоні деси майлів і і тых і того переписуваня котре проходит по проґрамі Словиця Я дякую сердечні за тоты бесіды але не оставайте не оставайте не рішайте того на одвадны Лем пиште одраз над Демквет Лемкреп м може як раз Вчас нишнього проґраму пришла Вам даяка думка пришла Вам даяка языкова думка з котрой і інчы радийослухачы проґраму Словиця і загалом радия Лем фм будут мати Хосен ге то ся раз повторю Русенка бо цим годен позабыти нашу гірску красу і смеречкы і поляны де ся уці пасут і черниці і яфыры і ягоды малины вера Боже не забуду ниґда Лемковина А выдор радию слухачм не забудте писати іщы раз Демко Ет лем Крапка фм но я уж тепер кінчу то был проґрам Словавиця на жыво світ варшавского студиі радия Лем фм а бесідувал Демко Трохановскій Тримайте ся тепло до наступных стріч Словиця Проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках словиця