Архів
лемківского радия

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Словиця Такто словиця добрий вечеры то был добриден кєд будете слухати повторіня Туден Корохановскій нажыва з під вышского студиі радия Лем фм тоту формулку все хочу выповісти жебы сте знали же можете фурт коментувати Можете І запрашам на проґрам Словиця одраз повім же можете коментувати м ін на мій Емей Лемкет Лем Крапка Фм котрий зараз звучу кєд бы сте дашто хотіли прокоментувати в часі бытырваня того проґраму А кєд уж сме при тым моє емайли то дякую сердечні же не забывате ся і здає же по тым вакацийным періоді і по вакацийній перерві в высыланях нажыво здає ся мі жы тіж як слухачы вертати до того нашого Слуханя Слови ті то предовшыткым і дякую за вашы коментарі было бар дуже файных посліднім проґрамі Предовшыткым зато же файных а дуже файных і забытых слів было в посліднім проґрамі кує тот коментар фактычно маме дуже таке што на што забываме Были тіж інчы коментарі а по правді то може не коментр лем звіданя тото такє звіданя о кобасі О кобасі такєд хочете ся дашто більше дознати О што ішло з том кобасом то я Вас запрошу на джынґіль бо все зачынаме словицю джінґльом но і по тым джынґли буде дашто більше о тій уж реченій кобасі А я знам азбуку уж познали мы азбуку а як авто Бе як буков В як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора е як екран є як єлин Жет як жето зет як зелін і як ігла І Чудачне бо на іх ся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся боіт Дале буква і отяк Йосиф ка як коса ев як лоси м як маю О як орел як пані р як руснак С як слуга до як терка о як угель Ф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щаві як ябір є <unk> і знак два знак мягкій з твердым знаком Но то кєд сме уж поджынґли то я іду до мяса авто мняса де мож чул ся даку форму деколи а тым мясом днес буде звіданя на котры єм обіцяли тото кобасі Е Цитую звіданя мішло пришло по темах з буквом Лесідуєме кобаса І так записуєме а по польскій з кєвбаса Ло і ту бар ся тішу же предовшыткым слухате а перед вакациями было вельо тых проґрамів о Лам же єм з каждой стороны обернул але виджу же треба покус вернути до той темы на то єст тема котра ся тыкат нескладового або нескладотворчого мале барже мі ся тот перший термін подабат нескладового Ел я посвятил тому звыковику з моіх бесідах в Словици але фактично Хыба не до кінця доповієм о такых примірах як напримір кобаса зато днес буде о кобасі Маме тых примірів більше Більше але ну ніч до них піду ся мі здає запрошу вас на музыкы жебы уштек з рецетом зачати тоту нашу днешню тему кобасы і колбасы но і по тій музыці собі ся займеме темом зникаючого оту треба одраз повісти жебы было дакус днеліны зникаючого в даякых словах звуку ел бумаме іх більше чуєме ся о хвильку навый Na ты ы про ы ых Вертеме до проґраму Словиця кєд бы сте хотіли почути што може новой в проґрамі на жывото на примірі вомлений стояк на мікрофон Думам же собі даяк Пораджу Вертаючы до темы днешнього проґраму і до того звіданя Чом нас неє Ев Словікобаса а в інчых языках ся оно являт Я одраз повім же такы суєс більше Я так на скоро єм нашол жебы не смати як примірійше сонце і стоп такій такій малій палик паль в битий пальци такій стопчыкы Деревяний може быти тіж мительовий Но і добрі Обяснайме собі кусториі сут такы звукы в языку котры мают своі пары глухы і злучны пару бы і п ды і ты В Вы і фы так іх може буде окрислил ґыкы але тото Л не мат пары но і треба повісти же такых звуків котры не мают пары іх єст пару в альфайні вышло то мр ци Л А іщы і ота єст таком паром котра не майого без свойого глухого одповідника то сут так званы пілодкыты согласно сонорны і не мают своіх глухых одповідників но і то перша справа до котрой іщы верну а друга то істерия звука Л як того нескладового Припом лем же тото што в записі видиме як букву Л може означати ріжны звыкы то може быти лы Та як то може быти л тото уж сме бесідували в неєдным проґрамі або давне лы котре уж в нас в лемківскым стандарді русиньского языка такой не істнує Но і тото давне л не мало пары зато кєд бы в історичных языковых процесах може і мало таку пару тепер уж так собі бесідую може і бы ся змінил дакій в даякій глухій согласний так як напримір ся діє в сові хліб Чуєме на кінци пы я специяльні тото підкрислюю тепер хоц знаме же пишеме бы Чом Но бо хліб і там зато же єст на кінци но то оно ся оглушат і але з нами одказаме бо хліба так ци мед Тот котрым барз часто ой солодкій мет солодиме собі не дашто але неє меду медови і тык дальше зато і може вертаючы до того ел оно підвігало декус інчым процесам а зміючы ся в лемківскым вариянті русиньского языка Перешло в таку форму Л подібні як в польскым языку І тото нескладове Л на квильку ся лем затримаєме над самым терміном бо тото Ло інакше нескладове у так ся называт оно а у Такє у знаме вкінци же то гласный но а гласне як знаме творят склады Но і ту як раз маме такій фиґіль же тот вид звука Л єст подібний до лу але єст не тілько короткій же того складу основати Не може добрі але посмотме на інчы языкы в польскым маме кілбаса ту маме тото нескладове Лосийскым колбаса то єс Л давны украіньскій колбаса тото нескладове У а зычно в пєшівскым стандарді русиньского языка маме тіж колбаса записувана через в котры вымавлят ся неяк веко в баселем через тото нескла ди нескодове лу там ся зохопила тота стара форма Но і в нас буде єднак кобаса тото Ель ся деси там Стратило Як думам то найперше ся оно стратило в бесіді Но пак выпало і з ґрафікы значыт з запису зато записуєме днес як кобаса без того Л в середині Но і тютіж треба додати же Найправдоподібнійше тота близкіст О найбарже тому допомогла же тото ы выпало любо о то полний складу творний гласний на тото слабіцькє нескладове л но уж тому Не дало не дало рады Но і подібні было з нашым сонцьом Возме ся запримір польскє сонце там тото Ел выразні чути в росийскым хоц ся зыхабило в записі сонце і ту тіж барз цікаве бо в тій формі такой ся тіж тото Л Росийскє не вымавлят оно такой невычувальне нале в інчых словах го найдеме солнишкы дуж там уж го ліпше чути А в польскых жебы ся зохопило напевно помогла метате за тото представліня Як му мам со давне сонце то в польскым єст слонце в словацкым слунко де полном властом о ци ци ци у а не по ним В тым сонци маме іщы єдно што допомогло жебы поблизкы согласны вы шмарили тото Л зо свого слова то ґрупа Лц Кєд собі посмотриме на давну форму СО НС то уж маме тото же тот барз тяжко вымовити там Помедже тыма согласныма колиси были іщы такы пілгласны тзваны єры такы такы неполны короткы гласны котрых уж ніт в більшости славяньскых языків зато колиси мож было іх легше вымовити як помедже тым пред вшыткым Н і Ц дашто іщы стояло такє што можна было вымовити Але одколи тота страшна збыта Ґрупа стоіт твердо по присобі на то само Видите такє чуде ся діют Гм Но і нормальным єст же дашто ся з того стратит Но і щы маме тот столп столп столп Но і кєд кобаса і сонце стратили своє Л або Л той стоп го стратил барз часто бесідуєме стоп або стопчык бесідує тым о палику тым деревяном ци метальовым палику значыт якій сонці і в кобасі оно в бесіді выпало но але в записі В примірі стоп ци стопчык Л ся зыхобило може зато же може зато же є тіж часто ся мі здає же чуєм барже форму столп і столпчык ачи тото не складало ел де си ся там являло але тіж чул єм барз часто форм стоп і столпчык Но і такій уж єст язык до літератского языка Л кобасі і сонци не вошло в записі ідучы за головом ідучы за ідуче за бесідом але столп запишеме радше як СТО LiБк Радше запишеме но такы то традициі Традиция писаного языка єст така же кєд уж дашто до языка войде барз часто до того бесіду писаного языка войде но то уж радше не выходит хы баль же даяка чысто інча форма го з языка выжене ну але раз дашто ся лишыт Раз выпаде мусиме тото приняти і запамятати а я Вас запрошу на музыку і будеме свою бесіду они долга уж тіж континувати а я якраз Такій примір тіж языковий послухайте Да вродит студецмо здмено співали та і деменом Зменно співали дарі деменом зас півайме собі розвідаєме Ні не хоц робіт ва хоц робітва мокеме не роцобі два і дві годі ночкы ідеме сыткы до глумоцкыйдеме сыткы до ґрупоцкы Не ґорка ай не дурка ай боці де го дворю бо я го тако го в краі ране я гой гоя я бо дід каздумдая бо я го да го Фраі ране Де буду стояти Моя не та му за моская боя я ранет Но як сте певночыли вертаючы до словиці в якій ся дальше іщы нагодиме початок заходит слунечко То бы певно тіж влияня словацкого языка в тій русиньскій пісни но так ци так видите на тым примірі же тота метате за представліня Оі на Зо собом там іщы з перевідом до Удає словацкій пр Слунечком Ящы бым мем хотіл такым ся зостановил як лем повісти тото оглушыня і о звучыня м так скоро лем на ранці приду Я приду там чути ды придте Так придте але запишеме через де Зато же тото Ты єст міцнійше дакус і оно єст глухє і зато з того де ся робит ты притте Далекєд уж помедже словами поіме прид придґумі о прит прид самоприт то буде те бо накінци ся глушыт але при дґумі то єст там ды дґумі при дґумі Але уж прит Петре о то уж буде глухє пріт прит Петре Аксыма з тым хлібом што жым повіл же маме хліб на кінци чуєме пы але знаме же там запишеме ве бо хліба бо хлібовий м але хліб Петра помедже словами тіж оно буде оглушене А як уж пойме хліб Давида бо де І тото бы выразні чути так помедже словами ци Орог Маме ворогів гы чуєме гы але ворог там буде гы кєд ничы уж більше за тым ворогом не стоіт Бо ворога маме ворог ворог проклятий то буде гы ворог проклятий але ворог богатий гы ворог богатый Зато же помедже словами ся тот оглушыня ци озвучыням ді повілі сме собі же ол не мат пары зато я вернул нашых днешніх слів бо знам А хотіл єм о етимолоґіі повісти а тото найбарже любити знал ся любите походжыня слів ся вам любит за той сонце так од чого ся взяло оно Сонце то од давного давного праставеньского слова Сынны Так оно было і там помедже Лы а ны рад ся не было жедного звуку то уж цілком інча істория з обшыри фонолоґіі так ци так до того было додане будуваний зменшаючий суфікс Все ной маме такє сонце так як віконце так як Подібні был оснований бы было основане слово місце перце крыльце і так і так дальше Но і лінґвісты так тото тлумачат же тото слово іде іщы з індоевропейского і з санскриту подібні но і мож го повісти же то єст Народжыня Світла О так найпростійше повісти ту не буду ходил в таку барз глубоку етимолоґію о Тале тіж Бог Сонця давный же то єст народжыня народжыня світа то тілько сонце о комасі щы бы одкубасы значал тото кобасы Окубасі треба тіж дашто за што етимолоґічно повісти і же найправдоподібнійше бо то тіж неє згоды помедже не помедже языкознавцями тото слово іде з турецкого языка де кульбасти бесідую колбасі так то такє або печене або підпечене мясо Єст іщы друга версия же то іде од старого єврейского языка кольбасар то значыт даяка жывина або просто мясо або жыво на котра уж не жыє значыт значыт мясо што правда сут іщы такы языкознавці котры котру кобасу асоциюют тямлят з давным іщы славяньскым словом Але ту мі ся здає же тоты першы два Першы два тамтам ішло тото такє такє круглы такя спіраля як ся колиси кобасу робило мі ся здає што першы дві версиі можут быти барже барже правдивы Але підсумує кобаса Ел не вымовиме Ел не запишеме но бы так вышло до писаного языка Сонце Ел не вымовиме і не запишеме тіж Пишеме сонце но бы так вышло до писаного языка Ну і маме іщы столп стоп Рідко вымовляме тото Ел але є оно ок зато на одміну од колбасы і од сонця ту запишеме з тым Л як столп Ту іщы м повісте же ой але тот наш язык бідний фурт З чогоси штоси з нього выпадат Дає Вам подам такій примір маме штоси такє як знач найліпше як бы сме нимали але в языку маме такє штоси як хворота як хворій То од давного славяньского хвор Так ім там докладні чут тото ве давне ве котре пак перешло в днешнє нескладове У бо ЗУ такє переходил думам же сте слухали попередні слововиці а маме польскє хоры хоровать м хорвіти хороба так само так само єст днес і в Чехів і в Лужычан же єст хори ци квори А ту як раз в нас ся зохыбило хворий хворіти хворота ци вшыткы інчы формы котры од того ідут зато видите то не лем в нас мусит дашто з языка і зо слова выпадати сут єй барз великы сусідні языкы і ім часом дашто хыбит і з нього з них дашто даколи выпаде Йой повім гірше рыто іщы в нас піл біды же не вшытко выпало но але то може буде уж добра тема на наступний проґрам Слововіця на якій вас уж о тыжден тіж нажыло запрашам а днес бесідувал до вас Демко Трохановскій з під вышовского студиі радия ЛЕМ фм нажыво Тримайте ся тепло то была словиця Словиця Проґрам о словах нашых і на нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках слововиця