The archive of
Lemko radio

Тот проґрам повтаряме слововиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Словиця Так то словиця Перша провокацийна словиця зато єм рад зас ся з вами стрітити в тым В проґрамі яку зміго бракувало зато же бесід через вакациі мал єм вельо Наязыковы темы медже інчыма зродило ся з того вельо тіж такых тем котры бы пасувало омовити омовити вы словици представити і поділити ся з вами Тото тым чым о чым сме бесідували о чым я бесідувал з моіма спілбесідниками припом свій емай то ЛЕМ ка ЛЕМ Крапка фм пиште мало сте писали через вакациі перу пропозициі єм достал но але думам же коли Словиця уж По тым вакацийным трибі войде в тот такій порядный радийовий режім тыжня і дня то зачнете тіж писати демк лем <unk> крапка фм пиште як найбільше звідуйте бо то сут темы котры знам же будете хотіти выслухати і вас Заінтересуют ани не зідуют ци сте были на Лемковині на локациях там мож языка дашто ґылтнути думам більше як в інчых на інчых териториях Польщы Ду кєд так тым більше даякы даяке звіданя вам ся в голові зродили А што в нас в нас докладні так само зачнеме з ловицю Так як все радийовым джінґльом Е я знам збуку з Мурянкового букваря А я знам а з буку уж познали мы азбуку а як авто Бе як буков В як ватра ге як гора Ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін І як ігла І Чудачне бо на іх ся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся боіт Дале буква і от як Йоси Каяк коса ев як лоси м як мама як няньо О як орел як пані р як руснак С як слуга ты як тырка о як угель ф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык ша як школа ща як щавір є <unk> і знак два знак мягій твердым знаком Вертаме до нашой Словиці і до того што єм повіл перше до тых бесід што єм провюл о языку бесідуєм на вакациях напримір о чымси такым як придавник придавник і як ся творит придавник одкале він ся бере што описує і так дале і так дале І признам же днес мал єм бы плян до чыста інчий проґрам але ся мі зробил якысий такій хыбаль тото што єм зрыхтувал тото што єм си записал Дакус такій може не со самым предавнику але дуже буде тіж етимолоґіі І пояснянь то завдякы Няньу з котрым єм ся консультувал Ян вас зраду тепер кєд слухати радия лем фм Был ся мі здає же тілько примірів і і ріжных слів котры днес представлю Буду то придавнику гей буду до придавнику але о чом єм хотіл бысідати хотіл єм бы сідати о суфіксах якы творят творят придавник Суфікс нате тот фраґмент слова котрий єст додаваний по коріню слова такі тамы то час словотворіня языкознавства Але о тым аж так не будеме міцно бесідувати зато лем Так повім о чым будеме бесідувати днес о такых придавниках як волюватий як дурнуватий але о тым о хвильку бо кєд сме уж о мурянці повіли то більше шко раночка пустиме і займеме ся нашыма справами Уж минулы горі літо зышол теплы час уж не ходит радіст світом уж єй не є выначкы не вис ся він уж не чутни над полями дві чудович Вітер трилят кона рикы же не жолты лиш з силым смутком нівым криком дуга душу і раночку милий міскы Уж не чутни над молями дві чуды осін чвапкат за гоблачко шыбы мочыт журба сіром стерньом крачат Дост мам того шкым раночкы не одпер Толена Сехановска і Олег Валяньскій в Мурянковій пісни Яшко граночок бертам до Словиці І до нашых тем о придавнику вдостал єм зіданя і провюл єм бесіду о тым же дахто єс волюватий ци дурнуватий ци ґанчуватий Но і чому тото атий так входит товды коли дакого нописуєме Ту іщы можеме повісти винувати Одже тот на тот суфікс вказує на тоту же дашто Што тым придавником єст окрислене має прикметы даякой річы же бы як дако явиска даякой особы названой од од інчых части мовы але Ту посомотре на тото волювати значе же має волі Так же же він єст з такій зволями дурнуватий од дурень од назывника же то не єст дурний не до кінця дурний він такій Має тоты прикметы того дурня не мусит быти такым ож до кінця скінченым дурньом так само як ґанчуватий має ґанч Має ґанчы має даякы фізычны не хыбы і зато єст ґанчуватий так само і винуватий Може быти дахто винний і винуватий то не тото само І ото зачала ся бесіда і вельо бесід на тему придавника і ріжных придавників і суфікы і суфіксів звязаных з придавниками Посмотте собі на таку ґрупу придавників я одраз тепер упереджу тото што уж ім перше повіл же З самоаналізы суфіксів в придавниках зробила мі ся барже така така істория і така оповісты барже етимолоґічне в пониже часом треба осянути до того одкале взяло ся дане слово жебы поняти докладні што оно значыт такій суфікс авий рыджавий напр Кырвавий діравий слызавий ци хырлявий так то сут тоты за помочом того суфікса достаєме од назывника такы придавникы котры котры можеме повістичы дашто єст як бы то повісти Не до кінця тота прикмета єст така полна Я вам тото дам примір на білявый він є до кінця білий так жолтавий такій жолтавый але то він такій до кінця до кінця жолтий не єст чыц ци тіж чорнявий і так дальше Нале маме тіж Маме тіж такій о сивавий коник конику сивавий вынес мя До травы но то не єст сивий він єст сивавий тоткій кін такій но не до кінця не до кінця сивиялику так само кулявий но Зрештом сут дві гіпотезы од чого походит су окулявий то напевно од чого тоты ридавник іде найправдоподібнійше етимолоґія звязана єст з часословом кулити ся з давным іщы прославяньскым часословом што певно означало же кулити або колити ся то быти такым скривленым такым даяк зогнутым Но і найправдоподібнійше же вышло З того же же то хтоси котрий так ся дакус згынат зато же зґанчувати о ґанчувати і на ногу ту тіж можеме схоснувати схоснувати інчий придавник з тым суфіксом же ґанчувати на ногу за то ходит такій дакус скривлений він не єст до кінця скривлений але єст такій кус перехылений ци ци якости так А може сте чули о мам ту файный примір шпотавый кін Тут знате певно такє часослово як пошпотити ся найліпше хыбаль образує тото хто чым може быти шпотавый кін шпотав кін то єст такій што має ґанч же кус ся нерівно ходит Я провірю бо то іде о передні лабы коня і такы і тоты копы такє сут шпотавы То они сут направлены назовни но і тот кін ходит такым як бы такым луком так тото знаны через конярів тоты што ся кін ми занимают же шпотавий кін ходит так здавало ся кускриво але то єст звязане з будовом його копыта Мам іщы єден од мудянкы файний придавник Мымравит дехто з мымравит дмымре невыразні бесідує то може быти ономатопеічне але провірил єм то праславяньскє мымрати Являт ся являт ся і в чешскым языку являт ся в украіньскым языку вы даякых інчых славяньскых языках но і значыт невыразні бесідувати дашто так може під носом дахто бы тото выводил о німрати же дахтой з німий і може зато має даякы ґаншы бомравий то така прикмета то корли е то дахто невыразні бесідує Але мам іщы єдну гугнавий то єст файны гугнавый то єст тот хто бесідує бесідує на ніс І ту одраз повім же буду мусіл Даяк етимолоґію провірити одкале може быти гугнавий бы єм єй до кінця не нашол Але підсулуйме собі тото што сме повіли тот дурнуватий ци волюватий має прикметы як сого дурня ци тых воли котры котры там звязаны з хворотом ци ци ґанчувати ґанчу ту тото походжыня придавника а з тым суфіксом авий то рвий кырвавый слизавый кучерявий такій котрий так не до кінця єст такій але як го крисат придавник але ідучий в тоту в тоту сторону Но добрі маме іщы два Є два най буде дваны суфіксы тіж файны але о них то о хвильку по перерві Орилоцко біля біля ой ой ой орилоцко біля біля як термей наліля а зазуля се ґуд Ойлоско біля біля як термені нагоріля а зазуля се Я зам тебе я зам тебе рублі я зам тебе рублі а ты мене по чолі а зазуля сел є зам тебе три рублі а ты мене по чолі а зазуля сем тебе я за тебе Я за тебе така тизме дурака а зазуля се угє Я за тебе бятака антизмере дурака а зазуля себе три червінці ой той ой за тебе три червінці антиме зозуля се уй ге ге ге Я заплем три червінці антимерецінці а зозуля зембе дрібло злото ойой ой я заплем дрібло злото антимере болото азозуля се у ге ге ге я завзило злото а не велеву болото зазуля сетує А в болоті добре спати ойой д а в болоті добре спати не треба сама крывати а за золя селу є ге ге ге А в болоті добре спати не треба сама крывати а за золя сел є болотя болоті буль бульбуль а болоті вольбуль лежы форяркуля зазора цейде А болоті вольбуль лежы курпуля зазоля церкуй А прихоз я до тому ойойо а прихозря до того дайме сого самого а назоля сер єхож рядойме жого самого а назоля сердок залафай до водно вольой золя залапай водой дипяницоло болото азазуля се бурє гела залапай водой дипяницоло волото азазуля се бурє Вертаме словиці заседемко Трохановскій з той стороны зас і зас нажыло по вакацийным проґрамі Словиця Добрі То ідут днес о придавнику але я уже стерігал же днешній проґрам буде придавниково або ні словотворчо бо то суфіксы придавника котры барз продуктивны словотворчо етимолоґічний проґрам так бым го назвал выбесідуєме о парох парох суфіксах придавника котры можут дакус зміняти значыня його Юж єм повіл же жолтавый то не жолтий білялий і то Не білий там іщы можу доповісти о може быти велькава Кошелячыт куз за велька та як може быти куз велькава Она така даст ся даст ся в ней ходити куз лем за велька не єст така же жель для того хто носит С але Да кус така велькава єст но то в ідем в тоту сторону но то добрі наступний суфікс астий і другій істий і зачнут села якє называт ся складисте склад орало ся колиси на склад же ся зачынало з єдной стороны як бы ся накладало скыба на скыбу такы і од того ту топонімічне выражыня того же там певно могли быти даякы склады або село з того было Знане же было там же там приорювали на склад Я туж не буду входил в таку барз професийональну аґрарну лексику бо ся просто на ній не знам знам лем тілько же мож приорювати на склад або одорювати на борозду Може дахто пояснит тым коєт ЛЕМ Крапка фм Може і я ся дачого навщу з ґаздуваня хоц тепер уж в моіх реках певно буде Тяжко Нал добрі маме тот придавниковий суфікс астий істий так ма може быти дашто подолжасте подолжасти камін в ліців Він не мусил быти долгій барзоннес такій подолжастий так може быти може быти е глинястий Кольор глинястий чуєм такє І тото іде як раз од масти коня бо кін кін може быти такій линястий може мати кольор як глина бо такой як глина і зато Глинястий тот придавник выражат же штоси подібне до глины але то не мусит быти кольор кольор глины але представлят тоту тоту прикмету іду і ту тепер до такого бым пою штампового крисліня котрый Каждий повинен знати з літературы бо туж русинко входит і Лемковина каменисты путы і потокы рвучы Березовы дебрі лісы дримучы кычеры высокы поляны зелены пропастны розтокы зрубы пороснены І чом як раз тоты Пути сут каменисты а подокы сут рвучы дебрі сут березовы лісы дремучы уж тепер не буду входил в таку літератску аналізу того верша Івана Русенка іде мі о слово каменистий то так дебрі сут березовы бо росне там береза не сут березисты бо самы дебрі сут дебрами так кычеры сут высокы поляны сут зелены але пути сут каменисты і тоту видно тот тот суфікс котрий наугарят же то де факто камін камениста дорога ту якраз вершы русинка Но маме тіж млистий маме о ту Мурянкове супер склесистий склесистий мы сме уж склес сме з польского барз часто приняли же то скос же дас то єст скісне так а оно єст склесисте І ту фай на тым як є того бо нашол єма буду згублял дальше лем так зверха в болгарскым языку то зогнений выкривлений аы в сербскым склесати то обрабляти даякій будівляний материял но возме уявме собі сокыру но і я в якій спосіб обрабляме даякє Дровну напримір штоси з нього хочеме зробити в якій спосіб оброблеме тіж так під склесом го тоту сокыру тото вістря в деряме О ны ци як хочеме стяти дерево то тіж си тіж так під тым склесом склесистий то сим руцисклесистий такій Дакус в выкривленым напрямі тото знаш в нас значыт докладні тото што днес барз часто называме же то склес скос або скесистий скісний барз файні ту тото тото Собі припомнуті дозослово самым го самым го забыл або задеристе дерево Такє нерівны сукати і так дальше Но як видите маме днес барз вельо тых тых суфіксів принимників котры котры дакус думам же через котры інакше можеме позерати На придавник то сут безпродуктивны безпродуктивны суфіксы котры котры творят нам нове значыня даного слова і обы такых суфіксів як найбільше А кєд іде о тоты слова котры єм днес привюто жебы найбільше было такых о котрых будеме будеме памятати Но треба тіж запамятати Думам з того што єм мнес повіл же дурнуватий то до кінця дурний винуватий то не до кінця винний так то так само як білявий то не білий жолтавий То такій слабо жолтий але не до кінця не до кінця Жолтий запомятайте собі же іщы дахто може быти мымравий дахто може быти гугнавий Тот што бесідує через ніс же кошеля може быти цигунька велькава але може быти тіж велька просто явній не буду ходил бы на велька Але може уходит така велькава дакус то може іщы в ній дакус дакус походжу О етимолоґіі тых свій што єм днес привюл іщы думам же до того верну іщы дакус досліджу думам же буде з того хосен апи о придавнику і о суфіксах іщы напевно не конец Думам же Кєд будете писати на Демко ет лем крапка фм як ся Вам люблят тоты темы як будете будете даяк реаґувати на тото што бесідую буде того більше а я ся уж заберам за повакацийну роботу і сідам до наступных тем словиці То бла словиця бесідувал Демко Трохановскій нажыво радию Лем фм тримайте ся тепло Словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых о языку і на языках словиця