Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Слововиця #56, 2023 06 19
Еп. 56

Слововиця #56, 2023 06 19

•

Опис епізоду

Слововиця #56, 2023 06 19

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Odcinek audycji językowej jest poświęcony głównie problemom zapisu i wymowy litery Л w łemkowskim/rusińskim: prowadzący omawia różne realizacje tej litery przed Е, Ы, Я, Ю, І i z miękkim znakiem, podając przykłady oraz wyjątki. Na początku odnosi się do listu słuchacza o przekazywaniu języka dzieciom i wyraża opinię, że dziadek może mieć duży wpływ, jeśli konsekwentnie mówi do dzieci po łemkowsku. Pod koniec krótko wraca także do zachowania litery В w wymowie, zwłaszcza przy innych spółgłoskach.

Автоматычна транскрипция

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Слововиця Но і витам вшыткых што дождали до Словиці демко Трохановскій і з той стороны спідваршавского судиі радия ЛЕМ фм тіж нежыво кєцухати приміровий одтинок Слововиці Днес В червци юнію <unk> р так ци так одраз подам мі е май бо люблю з Вами кореспондувати люблю як пишете я люблю Вам одписувати і люблю як єст тот контакт котрого ограничыньом єст лем тото моє ґаданя єдносторонне ґаданя і тым більше ся тішу кєд оно Товды ся несдає неєдносторонно кєли вы реаґуєте і пишете дем коет лем крапка Фм пиште Як найбільше пиште принаймні так як тепер пишете што уж мі старчыт бо барз часто аж і мушу глядати собі резервувати час на тото жебы вам одписати а вшыткы майлі сут барз цікавы барз приємны Єден зацитую мож не зацитую о повім але то уж по джли по нашым джґлі котрий все пущам на початку нашого проґраму а буде то якбука з мурянкового букваря котра єст водным словом водным джґльом нашого проґраму Такой от все А я знам азбуку уж познали мы азбуку а як авто бе як буков В як ватра ге як гора Є як ґазда де як тора е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін і як ігла І Чудачне бо на і ся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся боіт Дале буква Йот як Йоси Каяк коса ел як лоси м як мала О як орел я як пані р як руснак С як слуга ти як тырка о як угель ф як файка пха як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щавір є <unk> і знак два знак мягій твердым знаком А я іду до То што єм перше повіл значыт до того до листу значыт до Емайля Бесідуйме же то сут тіж листы підписаный м з крапком Штоправда по адресі можу розшыфрувати єй імя і назвиско Далекєд автор рішыл Сухач так рішыл жебы ся так підписати То Я тіж о так може буду представлял То барз особистий лист з єдной стороны з другой стороны Кус мене хвалит за тото проґраму што робіт што з імпер смило але хотіл бы м привести такы найважнійшы речыня Стіжкы аж і аж і аж і таку тугу за тым жебы было нормальні Небесідуючы о тым же уж нашы діти мало хто бесідує або бы добрі бесідує або взагалі бесідує Ой хыба мушу парафразувати жебы скорше тото зробити або може одраз одповім Пане пане Ем жебы м ся я не забыл пане М слухайте барз ся тішу же слухате мій проґрам барз ся тішуше слухате радийо Лем фм тішу ся тіж як файно пишете хоц вашы слова не все сут Теплы даче теплы не все сут часом сут гіркы і часом сут такы котры може і не дают надіі што бым міг Вам одповісти на науку діти або на на тото же штораз меньше діти бесідує по лемківскы во добрі бесідує по лемківскы бо хоче ся по лемківскы вчыти і вгалом бесідувати бо ту тіж было порушене бесідуваня в публичным просторі можу Вам повісти лем кілько Вы як дідо бо тото тіж знам з Вашого листу з нашогойля Вы як дідо мате великє влияня на тото поне же все можете бесідувати до діти по лемківскы тото єст лем або і аж Тілько жебы старчыло жебы дітям дашто защепити кєд же не все родиче хотят тото тото в дітях защепити Был єм таку синіґматично зато же так вже ім повіл тот барз особистий Емей котрий єм достал Хочу лем повісти пану м з крапком же Може уж нашы там кінцьовы фінальны де напишут ґазеты уж єст записаны де си там але робме вшытко жебы тоты ґазеты іщы з тым ентером кінцьовым ентером ждали на тото аж втиснут і повідят же уж лемківского русиньского языка Неє вшытко залежыт Од нас більше раз дякую за <unk> ваш лист а вшыткых слухачів хочу перепросити же то так еніґматично на початку сме зачали днешню тему Зачнеме позиці ідючы молоды це за што крібачы Не выдашто крібач та A<unk> о <unk>m <unk>m <unk>m І вертеме до Словиці Дорогы Я уж хотіл кінчыти тему Л боно мі декус померзла але вы дальше зідуєте в своіх відомостях своіх емайлях по перше З той причыны же то і для вас єст проблем што я виджу виджу в тым як пишете або виджу на даякых чатах на даякым фейсбуку або інчых місцях же то єст проблем дедати Ел зйотуваном дедати Елі гласний як го вымовити дедати вкінци Елі мякій знак де пишеме ель без ниякого знака то сут тоты вшыткы проблемы котры з єдной стороны Як перейти з вымовы на запис або з запису на вымовы Но бесідувал же тему хочут скінчыти перед вакациями што знал же ся мі поведе бо днес уж направду кінчу робил слем такій як буду повісти челенджы так был певно молоды Днес повіли же через вакациі О так може спрібую написати скрипт з такыма примірами і хымовліньом то і слухачам очывидно што ся найбарже інтересуют напевно Пошырую о такє наступне молодіжне со же верну до темы Не лем Л являт ся проблемы але і ве якы вымовиме подібні до Л в даякых позициях там де там де оно там де оно єст записане або в другу сторону З той причыны же подібні вымовиме не знаме як записати Днес іщы Кєд встигну а уж ім поюже встигнуту мушу Повім більше якым дакум ве бо і она часом тіж ся смішні заховує Но так Тото же тема мі уж омерзла дакус то уж єм повіл то зато днес фіналізация тамтотыжньового підсумуваня бо ся мі здає же там єм ся тыжден тому тіж розглядал і кінцівку такым лем зверха потрактувал Ок то на конец той темы припомну Маме три ріжны вымовы той буквы яку запишеме як Л Я специяльні так бесідую воту такы уж архаічны вымова уж такой нихто так не бесідує Але бы сме собі поділіли на такы три ґрупы то то єст л і то єст л уж бесідую чом я так одраз іду до листа Бо тоты принципы ліпше запамятати зато зачынаме од звуку л де повіме л полы Предовшыткым Николи не запишеме є так чом но бо тото што не збесідуєме то істория языка давно кажде днешнє е є так в упрущыню вымовляли сме як є І оно мусіло быти мягкє но і днес такой всяди оно єст Л І хоц напримір в церковнославяньскій язбуці бло пару одмін того є в записі бло пару буку є то знаме же наше днешнє Е або є то мож так повісти в упурщыню днешнє Е Зато перший принцип припомну по Л николи не запишеме є лем Е а почтаме Л Лемко летіти плести полегота клевето поле но ле Але тамто або інче Або виджу там за хыжом поле або лекция Но і тото тыкат абсолютно вшыткых слів і і славяньского порух походжыня і чужых слів славяньскы єм соправывали маме і коледж з анґлицкого і ґлейт з німецкого но і ту треба тіж памятати же так само як ЕС зробиме з буквом ы з середнім ы бо то наше давно і коли тіж было мякє то в лем бесідувал но і там все схоснуєме вмову того Л подібного до польского Л лишыти лизати на полим лист калина або в одміні кого чого неє соли Єст близк Тот што при высняных ци цилітніх бурях ся являт близкы перун В часословах на кінци они ся купали они ішли они вошли они Пришли прошли дішли і так дальше Но і ту мале обясніня Бо тіж і досто такє зданя же мі ся так трафит повісти тото лы тото іщы східньославяньскє лы за тото обясніня єст думам потрібне На Лемковині часом стрітиме іщы тоту вымогу старого східньославяньского Лы Лемко летіти лишыти купали ішли Але здає ся мі же окрем істо тых што походят з Высовы або з Ганчова або з Бітнаркы тамтот то тамта обшыр Лемковины ся мі здає іщы може старшы люде може і молодшы до кінця не знам Рад ся уж мало хто так повіст Мі ся здає же тото на тото лы в тых примірах котры єм повіл ся кус нас стратило уж ся такы стратило до здобрі і ся зближыло до польского Лы зрештом подібні як як тоту давне лы На Пряшівщыні пішло під такє словацкє Ло тій асиміляциі фонетичній асиміляциі уже не раз бесідувал в Слововици Но доблі то лем такє на ранці жебы повісти тото обясніня до До того лем ідме дальше такє ли як перед Е маме коли поставиме влизоячым за ним я ци ю кого чого неє поля там буде я што робити часослова Кляты поляти Для кого для там буде тіж я Русаля свята акєд русаля то і паля Русаля Русаля пекли мами мама паля так была така така приспівка то зум прекрасна бо окрем ту смотрю слова мама то маме такой в каждым слові мам Русаля Русаль в інчых позициях Русаля Русаля пекли Або пекли Мама паля Мі ся одраз споминат такє слово рідко хоснуване маля така мала дітина то через аналоґію для інчых такых здрібненых як дяґгача гуся што там іщы карча куря пташа правда з IV одміны Но але маме тіж л з приміром Козля та будеме мати тіж я на кінци але вымову Ламаме такє дальше як з Ю бы я ю то плювати плювати ключ ключы Дахто бесідувал плюце напримір ци в одміні молю колю сверблю кроплю ци ци ци чужы слова плюс блюз і ты вымовлює тото само л котре вымовляме м не перед ей перед і зато з тыма єтуваныма двома Я і Ю Тіж не так буде Окрем того як дахто слухал словицю барз уважні не но то колиси маєм такій проґрам з давныма О і ЕМ якы устали в словяньскых языках такой лем в польскым языку В дакых діалектах інчых языків тіж Але такы слова як блянда ти плянта ти там тіж то єст давний рефлекс тых носовых гласных І там тіж буде запис через я але будеме бесідувати уж як Л іа Но і вкінци маме Л з мягкым знаком Но і там выдум так само Там буде така сама якіст фонетична якіст того мовліня пові бальон ґальон вельо Малый филип то фильо або в голосі значыт накінци слова сіль Біль Карпіль постіль а в чосословах в розказовым трібі способі даме постель тоту постіль Гы Спаль тоты Не знам тот дровна но ну і очывидні мам іщы чужысло чужы слова як стиль як цикль Але тіж не зимувайме же тым часом може быти і в середині слова Лягым знаком з мягкым знаком но і го вым як тото Л як польскій більскій і так дальше і так дальше там помедже ЛА Сбуде мягій знак і то буде тото само Л І хочете з того принци Я уж повіл тыжден тому же в записі кєд має перед Л і по Ле коли Літ перед Я О помягкым и ею то в меє вымовиме як ель як польскє Ель хоц ту мусиме памятати же така найновша тенденция запису тых предшыткым чужых слів єст таке же вшытко што має лоґы лоґіка психолоґія Кардиолоґія кажда лоґія і кажда лоґіка Е уж того мякого знака не буде мала Ци тіж такы слова котры уж вошли до языка без того без того мякого знака як лобби кільо І пару пару інчых примірів но думам же ту час вкаже яка тенденция запису ся нам зохапит Запрошу Вас на музику бо іщы мушу обіцюю повісти о Лі но і о тым нашым В о котрым єм забылден тому тыжден тому повісти A A<unk> Одводзе міва оґенецко і ціль розлітуют твоєвіской дворе ціле роскы моя фра і зо слівом <unk>o<unk>taй Велу позільдайте Я вам звойды і змогне для писувайте О мене самому фм айте з войны і зводне для пису або року мі омя сламала самій выдава зосіто другый ріг до село і біло себе зрой то пронево зоро Дероз люблю трірокы мовоцу тота моя право До Кію цевызлово Ты і так проведе было стороз люблю трірокы мовоцу тота моя право Но ідеме дальше слухача бесідиме з о Л але опісню же то послідній раз в тій гістериі най путьом елімінациі буду ішол дальше Бо повіли сме собі о вымові Лато іду до позициі де і ту єст леґше справа бо днешнє наше і то в більшости давне ять Але не каждый муш знати што то єст зато запамятайте же перед і наш Л остає давным змягченым л літо ліпити Полій в розказовым способі ліпше клітка кліщы мали тіж чужы слова котры до нас пришли і котры мают і по Ел то будут літры блік тепер ся бліком платит так іх все выпом так само з язык буде кусічка ближе середины як в примірі Лемко Летіти і ты іт дальше Но і нам іщы остала третя опция значыт коли бесідуєме тото лы значыт вшытко што не єсты ы Л котре выступує перед Я О по мягкым знаку по і ею і перед тым і о котрым єм перед твільком вспомнул тот так примір як лотат як возина помалы Што іщы так наскоро жебы вуду выдумати м Мало Влони І то сут тоты приміры весні як раз котры не мают змягчыня в виді ани мякого знака ани не сут давныма мягкыма якы І Е значыт ІІ і не сут днешніма нашыма єтуваныма котры змягчают значыт і Я Ію так бы было кєд бы тото позберати кєд бы блечы тото в принципы то так бы хыба тото не оглядало Маме очыды выняткы бо маме напримір пліт нихто не повіс пліт Маме пліт Бы такых вынятків єст невельо з того што єм провірил і пліт то очывидно ту іде тото само што і з істориі языка же колиси тото І мало вид О колиси то был плот што зрештом видиме в одміні того слова до плота тому плоту там бы о плоті бесідуют сут два плоты і так дальше і так дальше Ту як раз хоц то не єст такій очывидний принцип в даякых позициях давне незмягчене лы бо не же выступувало перед о Хоц тото о перешло в і здавало бы ся жебы го змякчыло то єднак то єднак днес бесідуєме Бесідуєме тото давне Пліт значыт оно ся з уніфікувало так як бы там дальше было е Обіцял єм же повім дашто о тым ве о валяти о свою Лемковина о волк ту мусиме смотріти так ци так на інчы славяньскы языкы што іх знаме такє слово як Владимір як уж єм повіл валяти дахто поляти смотрме на польскій язык на словацкій язык на русийскій на украіньскій кєд знаме будеме знати одраз як записати тото давне давне ве котре перешло зуніфікувало ся в вымові до нашого Ве до такого якій якє чуєме в своій лотат як возина як пумалы мало Але ту іщы єдно зазначыня о котрым єм обіцял повісти на самым початку днешнього проґраму наше ве часом ся дост смішні заховує Напримір маме з приназывником такє і зназывником такє таку форму як в ночы в ночы я специяльні розділям барз часто пойме гночы Можеме лазити а як ужы полазиме то можеме дакой діры Влазити Так але часом пруйме глазити Можеме дашто за собом глечы Хоц тіж там запишеме в Може быти в нас Але може быти в вас а часопуєме гвас або гнас Ож што іде то іде о тото же кєд тото ве стоіт при інчым согласным товды часом ся змінят в ге вымові часом коли стоіт при глухым согласным то оно ся змінит в глуху одміну того ге нашы нехто може быти впертий а може быти хпертий Мож втечы але мож хтечы І то сут тоты особливости то же в о котрым мож іщы деколи повіме хоц уж сме нераз бесідували Але думам же тему Лі В ним уж днес Кінчыме Піште на Лемко єт ЛЕМ фм я уж по маленькы кінчу бесідувал Демко Трохановскій а то была Словиця тривайте ся депо Словиця Проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках словиця