Archiwum
łemkowskiego radia

Слововиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых о языку і на языках слововиця Такій пришол час на Словицю Добрій вечер вшыткым радийовым слухачам радия Лем фм зойстраны Демко Трохановскій Тож жем ся представил то іщы до того лем доповім мі то <unk> лем крапка фм Я тепер одраз подякую за вашы майліі Хоц здає ся мі же сте ся зосередили на моім планным голосі в попереднім проґрамі Но дюж добрію най буде дякую за ваше стараня ужмі ліпше зато ітиме знешнім проґрамом зачнеме як все Так це так од нашого Джінґа зачнеме по котрым уж перейдеме нашых справ а я лем кілько заявлю же днес <unk> словит ся за порядком Зато тым більше такій малый ювілей <unk> нам стрілила тым більше днес буде мі ся з вами ліпше бесідувал А я знам азбуку Уж познали мы а зуху а як авто бе як буков В як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін І як ігла І Чудачне бо на і ся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква і отяк Йоси Каяк коса ел як лоси м як маваню О як орел як пані р як руснак Ес як слуга до як терка о як угель ф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щаві як ябір є <unk> і знак два знак мягкій твердым знаком Люблю тот Джінґіль ся мі здає же николи мі не омерзне не лем зато же то автор самого няня Петра Мурянкы але так якоси він файний єст іщы з нашым предчудовым радийовом тімом Добрі Ту слововиця же повторю а хочу скінчыти тему етнонімів бо ся нам натя не уж дакотрий проґрам Хоц не повім бы то тема шырока і інтересна предовшыткым незнана і недоєднана в досліджынях або тоту сут тоты проблемы як нас называли колиси інчы як сме ся самы называли і так дальше Але підсумуйме тото што сме си дотепер в передшых проґрамах о етнонімах повіли Контроверсию выкликала моя выповід же Русины походят од Шведів Зато стараєм ся хоц хоц хоц хоц я контроверсиі безлюблю то стараєм ся пояснити же назва Русины Етнонім Русины не мусіли змимати од самого початку нашой істориі но і ту очывидно міг бы быти зачаток новой дискусиі од якого часу можеме рахувати нашу русиньску історию як лем як лем бы ся дала як тоту таку лем о русиньску но очывидні окрем того же мож єй рахувати од Адама і ево ну але добрі не смішкуйме вернийме до Русинів і до етноніму якым ся доднес гордиме Спрібуйме собі хронолоґічно пояснити прослідити вымінити пару етапів пару такых пунктів мільовых каменів в істориі світя якы нас безпосередньо тыкают я одраз додам же долгу добу понятя етноніму языка могло го быти достоменне і значати єдно днес все бо як єм бесідувал в попередніх проґрамах а і днес уж єм о тым спомнул же тото як сме ся звали тото як нас называли інчы сусіды ворогы і так дальше то уж до чыста друга справа То так Бесідуючы о початках знаме же іщы даде до XVI столітя нашой еры Словяне бесідуют єдным або барз зближеным языком Вшыткы Славяне То час о котрым науковці бесідуют же кінчыт ся епоха праславяньского языка языка днес названого бы з той перспектывы часу названого праславяньскым языком котрий мал бы быти тым спільным з котрого через тоты вікы Уж по ХХ столітю выкрыми ся днешні сучасны славяньскы языкы Треба повісти тіж же товды такой напевно называли сме ся славянами вшыткы а може і сусіды тіж нас так называли полеже тот етнонім остал предовшыткым в тых в тых граничных як не смотріті ґрупах Но хоц тото не мусит быти всевызначником Але кєд посмотриме на вмершых уж Словінців то бесідую о тій західній ґрупі Кашебів знешніх Словенців на полудньовій Словянщыні найдальше на захід высунений славяньскій етнос або Словаків котры прямо сусідували з неславяньскыма Мадярами якы пришолшы на днешню мадярску низину зробили такій клин помедже помедже пілнічныма Славянами так повім і полудньовыма Славянами Но і ту заложме же маме ту певніст же до Славянів маме доєднаных Но очывидно якде ого етнонім было може так доєднаны не вели аж єм пою же од XVI столітя зачали де даякы ґрупы іти в свою сторону А то звязане єст тіж з тым же тот <unk> столітя но то заложме перша половина ІІсячлітя нашой єры зробило ся місце Славяне мали велику експансию з своіх першых територий на захід і на полудне Европы на Балканьскій піострів І ту іщы додам покляне забуду же тіж неє єдной єдного погляду на етимолоґію Слова того етноніму з Славяне Славянин зато же же ріжні нас называли сусіды вшыткых Славян называли нас антами венедами Склявінами і не будут ту барз детально входил в походжыня хто коли як нас назвал так ци так само тото же інчы назвали нас інакша Славяны тот етнонім доднес хоснуєме може мож повісти же він єст наш само сме ся так напевно заложме там николи певности неє але з великом певністю дозум певности так сме ся могли называти самы і то од нас тото пришло Я лем додам ту таку малу цікавинку бо Прокопіі з кесариі то літописця історик Візантийскій Він привюл щы єдно названя Славян окрем того же записал іх як склавены то тіж в єдным місци написал же были называны спороі но і очывидно ту доднес вельох істориків ци языкознавців прібує одкрыти чом якраз так прокопіі назвал назвал славян но але відомо то уж Думам же ґу тому до кінця не дійдеме Так ци так і ту уж буду хотіл направду кінчыти тему етнонімів бы Славяне потім ся поділили не одраз очывидно тото тырвало в іщы пару віків поділили ся на три такы підґрупы на західню ту днес маме м ін в тій языковій ґрупі польскій язык чешскій словацкій хостіж треба повісти же кєд бы Мадяры ся не вбили В столітю не вбили того свойого етнічного клина помедже Славян то певно Чехы і Чехами і Словакам днешнім было бы можливе же і ближе до полудньовых полудньовых языків славяньскых языків ну і но але тепер сут розрахуваны до західньой славяньской ґрупы Маме полудньовых Славян і Уримповів то Сербы Хорваты Болгары Македонці Словенці і маме східню языкову славяньску ґрупу то Росияне Украінці Білорусины і Русина Бесідуюч видно о карпатскых Русинах бо так днес ся зовеме тото тот етнонім Русин спосеред цілого східньославяньского населіня лем мы в такій формі зыхопили до днешніх часів частично Білорусины тіж зохобили Росияне тіж од того ся берут як етнонім лем же то уж лем же то уж дакус змодифікуваний етнонім ну і Украінці як знаме провели од кінця ХХ столітя мож повісти таку зорґанізувану акция переіменуваня ся на Украінців знаме тот процес в інтервал Но може і <unk> років то друга половина ХХ ст і перша половина ХХ столітя Кєд посмотриме на цілый світ і европейску част історичной малой Руси ци Днешньой Украіны Но як тіж еміґрантскы середовиска Но іщы так наконец направду наконец Русины ходит од Руси значыт то люде котры заселяли Русь і Был єм в попередній проґрамі же найправдоподібнійше тото не мусіло од початку означати тото же сме самы ся так называли само слово Русь походит тіж найправдоподібнійше од уґрофіньского слова Руцці котре значыт жытелі Набережа тоты што при берегу Моря жыют Так доднес фін называют Шведів ну і одтале Русь і Русины і тота шведска мном речена теория Кінчу тему запрашам на музику там том тем тем тем темком том тем кам Кытьо ішол прыстотлі Кытьо ішол прыстот нов мно оры оспід того каменя Ос під того каменя пичкови птиц коликвы Напися єй моя мила Напися ей моя мила пробыдны якби ся єй напила бы ся єй напил брате ся Но не паради ся да тов anto A ф <unk>rea Слухате <unk> выданя <unk> проґрам <unk> одтинок з ловиці Но і то тіж добра нагода жебы дакус поспоминати а є нагода тым більше така Же новерну до дайнійшых проґрамів Словиця котрых повторіня можут слухати в нашым радию То перше словиці Берсфайны выцікавы Но і пришло но пришло же і автокритикы кус треба схоснувати Бо по тым як недавно полетіл В минулым тыжни бодай <unk> одтинок повтереный одтинок одозвал ся мій редакцийний колеґа Петро Медвідь котрий Доложыл своіх парух грошів До мойой бесіды зачали сме дискутувати але вернийме од чого ся тото взяло В <unk> одтинку Словиці а то давно было бесідували сме о носовых гластах ОМі і што з них остало в русиньскым языку є лем припомну такой лем в польскым языку доднес они остали хоц іх іх доля уж тіж Недолга бы м повіл пониже в протягу найправдоподібнійшы найблизшых <unk> років і в польскым языку они заникнут але вертаючы до тых ОМім давали сме собі такы примір як ногом ногом але і такы рефлексы носовых власных як напримір вансы баюсы як вандрувати Як што іх щыпантна такє село там всяди колиси мусіло быти он ци ци Ел і в нашым русиньскым ци проторусиньскым языку Но і чом о тым запоминам Петро дме написал же при нагоді а бы тутійше треба такє інтро мале зробити же при нагоді того ОНі вдавал єм примір з польского слова пронт же в нас ліпше звучыт хыба електрика або світло і Петром і пише пруд мож хоснувати на електрыку же Петр выслухал словицю же і в чешскым і словацкым языку єст такє слово єст про уджекі пруд рікі по словацкы але і електрицкій пруд електрицкій пруд по словацкы но і зато зато і тіж так Петро ствердил же і часом Русины тіж так повідят же не мают Пруду дома Кус сме ся з Петром посперечалину так в позитывным сенсі зато же гей і в нас в лемківскым вариянті русиньского языка чуєм же люде бесідуют на польскій одповідник пронт же бесідуют пруд Но але кєд же може і структурально і темолоґічно тото правильно мі ся здає же то уже міцний польонізм хоц очывидно польонізм му тото барз старе слово ідуче іщы з прославяньского языка но але ся мі здає же в нас си мати електрыку або мати світло Хыбаль баже розповсюджене зато бесідую же тот пруд мал бы быти польонізмом поне же уж маме на тот термін на тото явиско даякых своі утверджены слова повіджыня за тотым В тым сенсі єм хотіл Петрови пояснити но але тым в єдным в єдным моменті Петро Барс мі таку шпильку вбил же словнику великым словнику пяттомовым словнику Юрия Чорія Маме пруд маме пруд в тым в тым словнику і но і ся мі здає же як найбарже хоц єм ся боронил перед такым мож повісти но не до кінця польонізмом не жебы такє слово хоснувати ци водити но то значыт же оно уж кєд уж і в словниках выступує то значы же мам наступний синонім синонім на електрыку і на світу Тутіж треба повісти же же етимолоґія слова пронт пруд кєд бы сме уж на східньославяньскій версиі го выповіли іде од переплываня перескакуваня переходжыня но і одтале пруд тота електрыка світло плыне одтале вода тіж пруд воды выоплы Зрештом одтале маме ріку пруд котра напевно свій пруд має І так можеме выміняти і выміняти Вы як думате бы ци пруд вам лежыт ци не лежыт ци пиште на Демкет Лем Крапка Ефм ци мате дома електрыку ци мате світло ци мате просто пруд радо выслухам вашых опіній як все А тепер запрошу Вас на музыку <unk> ля совій сами до ня сові гей на Ëмели што сме зробил гейтиме зога Пивамило не зводило Пило не зводило коро А я з другым не годила гей лем я тебе чекала Того тым што сме одкосил гей якы лаского глатила затяле виду а не твойом неву ячко гейшека сме не затяле а не твойом нево я гейвіся чекасне A<unk> Ë О етнонімах надію ся скінчыли сме принаймі на тепер пояснили сме си дашто з архівальных проґрамів Словиця Дякую Петре ту бесідую до Петра Медвідя мойого редакцийного колеґы за зверніня увагы на моє гаданя Ну і што ж одтинок Словиці заперам Но і треба ся буде паваленькы пращати Не забывайте писати на дем корапка фм а на днес Вам уж барз сердечно і барз красні Дякую бесідувал до Вас як все в словици Демко Трохановскій тривайте ся тепліцько Словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых о языку і на языках слововиця ре