The archive of
Lemko radio

Словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках слововиця Нов перестроіл сме ся з попереднього проґраму Тепер то я уж витам Вас сердечно в Словици зас Демко Трохановскій з той стороны зас нажыво спідеш варшавского студия радия Лем фм тішу ся як все в Словици на стрічу з зубами тым більше же вы фурт пишете што мя барз тішыт і так тримайте І неы і не переставайте Мій емай Демко ет ЛЕМ крапка фм думам же думам же уж го знате хто ічы не знат най записує як напримір пані котра першый раз задала мі звіданя лечы першый раз до мене до редакциі в Словиці написала ЛЕМ К <unk> ЛЕМ Крапка фм пиште записуйте і прислайте своі темы і звіданя з обшыри лемківского языка В посліднім проґрамі так зачеплю до того мали сме языковы цікавинкы ту як дальше буду звідувал майлі бо єм звідал як ся Вам любило бо то така тема котра цілком з другой обшыри неконечні з обшыри русиньского языка Но але знате што зачниме вкінци проґрам так як си зачынаме од нашого джінґля языкового джінля азбукового джінґля з ворянкового букваря но і собі дальше уж підеме дальше собі уж підеме з том темом Но добрі влучме вкінци тут Джінґі А я знам азбуку Уж познали мы а з луху а як авто бе як буков В як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін І як бігла І Чудачне бо на і пся ничне зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся боіт Дале буква і отяк Йосиф ка як коса ев як лоси м як мала як о як орел як пані р як руснак С як слуга до як терка о як угель Ф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык ша як школа ща як щавій Юяк я як ябір єд <unk> і знак два знак мягкій твердым знаком То была азбука а я знам азбуку з букваря авторства Петра Мурянкы прочытана нашыма редакторами Я наверну до того га єм собі так думал пробачте бо пару думок мі іде По голові же тота азбука ся нам іщыт днес придаст з тым з том темом о котрій охвилю Я наверну до того што єм перед джінґльом повіл же як вам ся любила то така тема о языковых цікавинках в Словици дой достай два мелі цілком з двох сторін значыт же перша опінія то же супер часом і о такы мож послухати Е Дякую за за таку опінію же єй о такы мож послухати і друга опінія же нашто же тото внайти в інтернеті тото о чым єм бесідувал Так єм зрозуміл же моіх тем тем ся не найде в інтернеті штом барже мят Ґедзґят по поза уха бо ся мі здає же кєд любите слухати тоты моі проґрамы они сут такы унікальны то ся барстішу Бы повім такі я не мам до кінця зпрецизуваной фізиі якы ци шы такы часом ся языковы цікавенкы являт може зроблю такій мікс языковых цікавинок заложме в ґлобальным смыслі але барже іх переложу на наш русиньскій світ якє они мают оддзеркаліня ци влияня ци дашто такє час од часу дашто такє зроб жебы і ты тота перша опінія і тота друга опінія Даде ся може даякы зышли І слухайте днес така тема котру ж єм зачыплял в даякых проґрамах може не до кінця може при нагоді може дати на ранті зато ся мі здає же Днес як си повіме о єтуваных хы буквах то може і якраз буде то хосен не лем для той пані котра ня о таку тему попросила але зате што послухайме собі даяку музику вужтівко Ґадам і ґадам Зато по ній Зачынаме тему о єтуваных буквах в лемківскым і нилым языку Дай ми миля дай ми миля дай ми доньку дай миля жудара Дай ви душу дай вітір далі висабы любило ляй Дзяра рай маляй рай ляй оці моє не щастя більшого не треба ми є філь в том світі на фій і зимлі діти єй Дай мила дай мила Дай ми долью дай ми рай айля ерахляй ей мі ту судай ми ціло дай ми сербілю біло ляра е ляй Тот проґрам Но і по ансамбли Рокаш з Підкарпатской Руси вертеме до Словиці і доднешньой темы жебы повісти дашто льотуваных я дякую за тоту пропозицию темы Як уж єм бесідувал перше здає ся мі же я зачыплял о тоты ютуваны ноле може шырше треба поісти жебы цілий проґрам посвятити і даяк тото зобрати До купы Але сіданя было такє же предовшыткым дітям здают ся чудны тоты звукы Наша слухачка нич більше не написала але ся мі здає же іде о такы мож повісти еквіваленты в латиньскій язвуці кєд єй хочеме зрівнувати з кірлицьом хоц не все ся мі здає же то така добра метода Часом ся може і придає жебы єден до єдного зрівнувати зрівнувати ґрафіку латиньску ґрафіку польску ци словацку з лемківском русиньском зато же ту іщы прийотуваных не буде такого проблему бо можеме означыти як Йота і гласний но але уж пояснити же же напримір польскє ы то єст в нас и іы но то уж раз же то не єст єден до єдного Два часом може мішати Но але добрі То інакше То зачниме може о тых єтуваных буквах одкра ся они взяли што они де як ся як ся з нима як іх розобрати Предовшыткым предовшыткым то такы Буквы то называме такы ютуваныма буквами называме такы буквы котры не все означают лем гласний звуко можут они означати тіж мягкіст попереднього согласного а в <unk> на початку слова або тіж по даякым гласным можут означати два звукы Йот і наступний наступным на наступний гласным Но і в русиньскым языку як бы сме собі так взяли вшыткы вшыткы вариянты русиньского языка маме такы буквы як єйо ю я і гі Но і ту являт ся нам перший проблем бо не вшыткы тоты ютувану буквы высыпуют в каждым стандарді русиньского языка Я о тых што в лемківскым стандарді не выступуют повім перше зато тепер ограничу тоту нашу листу до Є до Ю і до і до Я Ту одраз повім же в старорускым языку тіж были такы такы буквы они аж дімали своі назвы то йотуваны ук аз єст і ук то было ю як бы сме так повіли аз то было я єст то є і іщы юсы то такє то такы буквы котры остали ся з давных котры заникли во вшыткых східньославяньскых языках уМ і но і В нас на східній Славяньщыні реалізували ся як Ю і еЮ і я Там іщы як сме при старорускым языку чыли так може в такым домыслі Уявме собі коли іщы вшыткы схід коли іщы не было такого ясного поділіня на східньославяньскы языкы і залошло же был єден східньославяньскій язык він был записуваний знаном днес ф такой лем фы церкви і хоснуваном кірилицьом в тым староцерковнославяньскым або в церковнославяньскым выданю і они мали такы ліґатуры ліґатуру то значыт же они были получены два дві буквы барз часто были получены якысым якысым луком якысым якысым начым І уж тото само вказувало же же то были получыня двох звуків двох фонеймів двох якысых реалізаций уж товды знали же тото треба якоси там в ґрафісі в писмі в писмі получыти Но тоты букы очудно уж мож іх назвати забытыма зато же зато же уж не уступуют уж в тій нашій гражданці котру днес так званій хоснуєме уж неє тых такых мож повісти барже каліґрафічных каліґрафічных ґрафемів тых бук котры іщы находиме в церковных хы В церковных книгах то як ци так од них як раз вышли тоты льотуваны буквы котры котры хоснуєме котры хоснуєме днес ной так Старий Аз не том іщы як мі ся злял з інчым але тото уж неважне тоднес Я Старій Ук Бесідуют ту о названях они мали своі названя тотнешнє напримір тотнешнє Ю Ту іщы треба повісти же недокладні так само єст з буквом Е Бо наше днешнє Е то нич інчого як давне вымові є Но Але кєд же тота вымова согласных передшыткым перед Е не она ся она ствердніла Е в записі остало а в тых місцях де треба было схоснувати є то маме такій такій такій ґрафем таку букву тіжы з церковнославяньской ейсбукы названой єст но і од тамтой хвилі маме маме є Я ту специяльно вымінил тоты тоты буквы Я ю є предовшыткым і не было іщы о йо і о гі Но але о тым повім вам по музыці зато же жебы ограничыти в лемківскым стандарді маме є Ю і я А о о і котры сут хоснуваны напр в пєшыньскым стандарді як жем повіл то по перерві онашол єм муж Повід сме ва повіс правду циятя беце ром найду пові смива повіс правду ция тя беце ром найду думаю в тобі зима бобагаю на краю зымля борба Ой дівци носа Рима гримково те беззіл пакре Ой дівци носа крима криково те беззінля паюляю A да да так зіляя ти сама білом фарбом написама не так зіля як ти сама білом фарбом написамаю яка зима бо баю раю <unk>ou квітко мо яколи зем моя ой дівци мо квітко мо яколи земя думаю сыма обрама люба краймаю Дяга ґрама юна ґраю но і по дольоровых братях вертаме до Словиці і днес бесідуєме о Днес бесідуєме про батштен вылучыєм наступной музикы на ню приде час О ютуваных злуках но і о тых котрых неє в Лемків о юютуваных буквах О так ся поправлю іх неє в лемківскым правописі але находят напримір в пящівскым стандарді русиньского языка То буква м ін гі Бы она тіж хоснувана в войводиньскым підкарпатскых стандардах в лемківскым єй неє але то одраз по єм так повім Рогато повім же хотіл бы м жебы была о чым кусічка може пізнійше Хоц мам пару уваг до того в якых місцях она выступує за правописом в пряшівскым стандарді русиньского языка понеже остатня актуализация правопису Вмістила тото і в вельох вельох такых вымповів місцях котры сут для мени кусіцька нелоґічны то значыт они сут лоґічны поне же єст ціла листа тых тых согласных по котрых выступує не і З єдном крапком лем гі з двома крапками но лем я собі фурт задаю на такє звіданя звіданя на што такє звыкле нормальне жытьове звіданя на што тым барже то для люди споза Заложме такого словацкого фонетичного ареалу в слонетичной обшыри но то єскус такє ся мі здає не зрозумі Але чом хотіл бы м я жебы была в лемківскым стандарді русиньского языка Зато зато же гм не маме такы приміры коли бы ся она фактичній нам надала заложме такы приміры маме місценазывник міі в мужскым роді моя в женьскым моє в середнім роді Но як там чуєме і іоту в мужскым мі в женьскым мо я там є о є Но і маме такій примір в Можыні моі Там тіж і оту чути але е Але якоси так вышло же же Лемківскы языкознавці активісты творці коли реґулювали мож повісти кілько бук якы мают быти в лемківскым языку іщы в десятых роках по нашым лемківскым одроджыню но не нашли місця для буквы і посеред вшыткых кых інчых а ту бы мі ся здало жебы в такых примірах як найбарже была добра Но може зорґанізуєме хоц то бы треба уж было скоро даякій конґрес Русиньского Языка і лемківского стандарду то Може такій постулят бы перешол так ци так в буквы є наднес в лемківскым правописі Неє Маме іщы єдну ютувану з котрыма іщы більшый або найбільший проблем то буква Йо значыт е з двома крапками котра была введена до пряшівского стандарду уж в першым правописі разом з кодифікацийом в <unk> році Но і фунґує як так кажда реализация получынь Йо такій мож повісти так як то іст діота і А Тым в одповідніх примірах ното іо мало бы быти тіж реалізацийом так як Йосиф писане через Йо іго через тіж тіж Іо Повіл бы м же тото мало бы свій свысло своі оправданя Хоц з початку здознеохочо было приняте серед творців русиньского языка но бо як арґумент значы для мене тіж лоґічний арґумент арґумент такій же ведіня йоды русиньского язуку в пряшівскым стандарді было скомплетуваня вшыткых гласных іх аналоґій до іотуваных та іначе гласных окрем Оі зато кєд же а має я о і має є має є у має ю ното о повинно мати Йо Лем же ту проблем маме такій же же в самым зыщым росийскым языку доднес з котрого бы пришол тот ґрафем так треба повісти хыба першый в росийскым языку яви іщы Іщы певно з <unk> як не <unk> хыба років тому то было лем ґрафічне означыня давного є котре перешло в Йо в вымові зато жебы ся людям не мішало же так само і записане ното ставляли дві крапкы ци дві кріскы над тым є котре повинно было ся вымавляти як Йо То тілько лем може тіж з історичных квестий єтуваных звуків але поймам єдну цікавинку Я не мам до кінця того потвердженого хоц то бесідували люди близкы фактам же подібно на конґресі І Конґресі Світовым Конґресі Русиньского Языка в <unk> році то як Раз лемківскы члены делеґациі на тот великій конґрес постулювали жебы його ввести а конец кінцьом го не ввели Не знам то бесідую то факт наче може факт то і інформация близка правді близка тым людям котры были там на тым конґресі і так бесідували но Але Наразі бесідую як таку цікавинку котра може не має потверджыня в фактах але іщы так жебым встиг бо єм ся зас розґадал дорогы радийо слухаче де ся находят нашы нашы єтуваны з буквы в лемківскым стандарді русиньского языка значыт я ю і є Они товды означают два звукы коли стоят напримір на початку слова ябко мам є а ябко ябко ялиця єден єм ци приміры з Юто буде Югас і Юстина По букві по гласным звуку тіж напишеме яю або єк велия Воскресеніє поісы поа там тіж коли коли выступує власний звук запишеме декотрій з тых єтуваных з декотру з тых єтуваных бук Наступний примір мы по розділюючым твердым знаку напримір маме зєднати Маме зявити там коли мусиме розділити фонетычно согласний і тоту Йоту поставиме на твердий знак але маме тіж приміры мягкого розділючого знаку котрий шырше был хоснуваний в істориі але Тепер уж ты ограничений такой лем до буквы і то в примірах чужых слів як напрА є де мусиме лы і тоту єтувану розділити окрем того можут ся являти єтуваны по Согласным то значыт можут помякшувати можут го помякшувати тот согласний но і товды маме єден звук напримір нимякій маме Но мягкій такій примір слова мягкій значыт мамы мякі мы і потім а І маме тіж приміры коли лы зникат пополы зникат Йота і остає сам гласний то такы днешні реализациі як весіля там запишеме Я так як фонетичны реализациі получынь ЛіА Мож повісти котры даколи были котры до нас пришли уж якы в такій формі як лямпа там тіж за псеме а або такы фонетычны получыня де стратила ся мягкіст як ляты кляты ци поляк Мушу уж кінчыти бо смотрю же уж час на мене зато дорогы радийо слухачы до темы йотуваных іщы вернеме а в тым часі я ся з вами красні пращам присылайте на лемк лем крапка фм своі пропозициі но і будеме будеме в контакті доютуваных іщы вернеме жебы дополнити тоту тему То была словиця і Демко Трохановскій Словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами І слів жаждаючых о языку і на языках слововиця