The archive of
Lemko radio

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і не нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Словиця Но і добрый вечер Вам дорогорадию слухаче тым разом Словиця але зас Демко Трохановскій Спілашовского студия радия ЛЕМ фм на Жывокєд Слухате очывидно премєру того нашого проґраму припомну міско ЕТ Лем Крапка Фм зато на нього можете писати так як дотепер пишете до проґраму Словиця бо то проґрам О Словах нашых ненашых інчых чужых рідных нерідных Но і з тотуйшы більше повісти Мам пару тем Новых тем Зєдном напевно днес ся выроблю понижены всемі ся тото так поведе заплянувати зробити часово ся выробити ажебы не розтігати і не кінчыти в половині то треба даяк тото скомпілювати але о тым уж о хвильку бо знате же все зачынаме од нашого джінґля за збуком ното неска не буде інакше лем буде джінґіль з анзбуком А я знам азбуку Уж познали мы а з буху а як авто бе як буков В як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін І як ігла І Чудачне бо на і пся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся боіт Дале буква і отяк Йосиф ка як коса ев як лоси м як мала як о як орел пе як пані р як руснак С як слуга до як терка о як угель Ф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык ша як школа ща як щавій Юяк я як Ябір єд <unk> і знак два знак мягкій з твердым знаком То нашы джынґіль такє якій все зачынаме Зумал же азбур знате барз добрі но і добрі А тыжден тому сме мали бо ім так декус позашоровий так назву проґрам пониже припомнули сме собі особу професора Янкера Мача якій одышол в серпни авґусті того рока то тлумат ся того писма на воєводиньскій стандард русиньского языка Но як мім ся не хоче вірити же іщы кінцьом липця того рока см разом бесідували разом з м разом з бесідували я звідувал о тото тлумачыня о роботу як то ся робит якы найбільше Проблемы мы при такій величезній роботі котра тырвала десят років припомну Сідили сме в тени хоц рано ту было горячо доспека товды была в Войводині Тяжко повірити же днес бесідуєш нагрива Шазаран уж Чловека неє на тым світі То тілько лем поясніня же же сме дакус одышли од такых такых може розбераня слів іх будеме розберати не бійти ся будеме напывно днес о днес буде вельо слів вельо слів зато уж по музыці зачынаме нашы темы при соя до кого сме там ме стояла так єм ся завсти дал земны макрай цары А пішол я то ни Пісол лем ся мапи Стак лем ся зазурил жем худобний хлопец ойля ля бля ойля бра гамля фм ойля лямля сынкар комолого дайме ду і вина дамай ся мапиє молоба дівчыны дам але лям лям ля ойля лям лям ля лям лем лем лям ля І посеренче за звертаме До Словиці Не забывате писати то добрі же не забывате бы проґрам без вас то не проґрам Я повторю іщы Демко Етлем Крапка фм Цікавы спостеріжыня по тій темі спередвых тыжнів Обо бесідували сме перед двома тыжынями не так давно о двох цікавых темах но або о єдні але в двох двох вымірах но і такє звіданя одлічні зданя Но то в кінци як моє быти Або я бесідувала о тым же языкознавці і кодифікаторы при творіню першой ґраматикы сучасной ґраматикы рішыли же В творнячым одмінку єдинины музского придавника єст кінцівка ым а і в місцевым м єст кінцівка ым і то незалежні о тым по якых звуках по якых согласных ци то по кыґыхы бо знаме же то они творят таку ґрупу котра котра заховує ся окремо а і жычышыщы має свою таку Свій такій мішок тос тот мішок по котрым тіж барз часто єст інакшый як в другых примірах Ту як раз всяди і в придавнику і в місцевнику Е і буде в місцевым одмінку ой в творячым і в місцевым одмінку придавника буде не буде кінцівка ым і одту жебы перевести на даякій примір то одраз повім же ту іде о тым же з зеленым гайом о і о зеленым гаю і ту єст зеленым і ту єст зеленым З легкым і о Легкым Першым і з першым і о першым Ту очывидний чысловник Зато же я бесідую о тых вшыткых вшыткых придавниковых формах тоты тых формах не мусят быти придавником але одмінюют ся як не придавник о вражым ци о тым з тым чловеком і о тым чловеку але одповіде декотре з тым чловеком а о тім чловеку о зеленім о перші о вражі о тихім но ім Я зато м заче оповіду тото же за принципом Запертого складу значыт товды коли о в запертых складах переходило в і ту повинно тото тото перейти то во вшыткых придавниковых формах они же мают єдну парадиґму одміны але кєд так смотрю на тото в кінци і до як має быти як то вкінци має быти бо підсумуйме собі маме ту опозицию двох вымов на котрых языкознавці мусіли выбра даяку основну форму яку номінативну форму аж не мусит быти она і єдна в ґраматиці но тому силі выберати помедже двома То значыт припоминийме собі тоты дві форму барз вельо люди бесідує в чорнім в зеленім в легкім в першім аж і в персім так барзы мягко і ту тото выходило бы з принципу заміны о на і бо давно давно было ту в першым в легком в зеленому вы в тихом в червеном синьом Іде деречыплино так си так вытвердій версиі Ту было о і оно Но так натуральні бы сме повіли кєд єм нераз бесідувало о тым принципі заверто складу мало быти І єст тіж друга ґрупа дез люди барз вельо люди варит в зеленым в тихым в легкым <unk> Отым і так дальше Бо ту істнує аналоґія Бо мі ся здає же найперше тото оявило ся в тых ґрупах ак в легкым вынагым в тихым ци тіж жычышы щы з во вражым о ідучым о першым о нашым наші ушыткы приміры по вшыткых тых звуках Но і по тых ґрупах часто оперхыдолоф ы но і за тым перешло і до форм по інчых звуках зеленым червеным І думам же якраз якраз од того вышла вышла тота тота бымпою аналоґія Але до ніяка одповід Днес не рішыме Але то добра тема для дискусиі або наступного конґресу Русиньского Языка де головным арґументом жебы там была форма в першім В другім в четвертім Зеленім Чорнім в Нащім і так дальше же то арґумент за тым же так єст так може і повинно быти в нас хоц сварил же арґументация за тым другым розвязаньом тіж была своєрідна зато Затале ту арґумент приближаня поєдных стандардів русиньского языка міг бы тіж быти дост важным жебы таку форму хоснувати З єдной стороны в червенім в <unk> в <unk> было бы барже очывидно з історичного пункту кєд видиме ту ясний перехід О <unk> і а з другой видиме аналоґію Таку ну і предовшыткым о ту тіж єст єден барз важний арґумент легше ся навчыти або легше дакого навчыти хто ся хоче навчыти же і в творячым і в місцевым одмінку маме єдну форму Той арґумент хыба для шкіл для учытелів Ученикы бы одраз повіджым тото хочеме бо як і ту і ту єст так само то не треба ся розріжняти думати Зато і така форма бы могла быти Е Але підсумую но тепер пишме як подає ґраматика а бесідуйме як хочеме А ци ся тото змінит на тоту другу форму тото бым был барз осторожний дайме тото рішати другым што ся на тым найліпше знают Предовшыткым зато же за обома версиями арґументів єст вельо але може час вкаже же і же і тота форма в першім в четвертім в тихім і в легкім Выпре тамту форму і войде до ґраматикы є она як раз як номінативна Но то чуєме ся по музыці Яс балаґа нічу до веце причу домя веце <unk>э Повідало Зворо веде з його вез лем явличко вшы <unk> Аля лиску не знати знати Аля лимску не знати здами більшу горма рішы гормати лем ішу форма ти горвати Леми пишу ворвати лем пришол вызвати лем пишу формати горва Тот проґрам повтаряме Кафекєю шленес маме касиі Сентимент до той пісні Не знам чом добрі То тепер летиме до нашых справ бесідували сме уж Днесо тій історичній выміні ОДІ ней зазнал нагоду ввести тоту тему в практику бо наступне звіданя одчытат ся порталю Лем фм дзей ся мє то з тамтого тыжня явило ся іщы не бесідуюш то Але звіданя такє то як має быти тотот сам маєш што в попередній темі сперед сперед музикы Як же чытат прочытал в нашым портали же ідеме в рождаючым Одмінку іщы тіжны дек одраз выяснял ідеме до робок же значыт же сут рібкы а ничом не ідеме до рібок якій добрі памятам мі ся здає же порушам тоту тему при нагоді інчых в языковым окусі покуссі Але ани хыбаль добрі не памятам што єм товды повіл А як видно же вы звідуєте то зато я припоминам зачнейме од того же єст така гаузязыков языкознавства еґономастика то такій такя част языкознавства котре власны імена досліджат так но і ах так мож повісти же занимат ся онімами О німы то сут то сут тоты тоты річы котры власны назвы О так найліпше котрым занимат ся анмастика там єст єй пару пару м Мож повісти Як бы то повісти пару части такых підґруп то антропонімія тот од наз особовых топонімія од місцевых назв і так дале там іх єст пару баж і аж і там не знам злонімія од назв власных звірят ци ци тіжекы космонімія етнонімія о Русинах м ін о назвах племен назвах народів етносів Отів колем бесідуют же днес буде о назвах власнах котрых не вшытко очывидне Но і маме ту тоты рібкы та як маме найперше ведме собі даяку етмолоґію ци о тото ідешо очывидно зменшена форма од ропа вєднині то такій плын котрый вытікат з даякой діры з дакого розрыву з даякого Одкалеси вытікат так маме ропу ф в очах маме ропу єст іх вельо зато од того походит тото названя Маме ріку ропу на Лемковині маме місцевіст ропу там уж Дакус понад Лемковином хоц і там хоц і там Лемкы Лемкы колись жыли там тіж стоіт Крест з Розпятым Ісусом з Розпятым Ісусом з за східньом традицийом то така цікавинка але вкінци не маме тіж о ропу нафту котра выплыват в землі ту тоту бальнейлі пред Но і недалеко тіж села рібкы тіж джерело рікы рпа зато зато може оддале было рібкы множына Значе же мусіло там быти версе тых джерел або дакых дір з котрых вытікала тота ропа ци ци ро ка або дакы витокы ропы были а може джерелами реальной воды там недалеко і з Высова Но ту треба собі да як тото може дослідити бы барже але напевно того походят походят ріб ту іщы нам доходит то здрібнена форма то димінутивна форма як одропа може робка і може то робка перешла в вырібку Но і вкінци форма множыны то форма множыны то рібкы Но і так видиме в двох примірах принцип запретого складу в котрым о переходило І ну часою але ту буде ту буде і ро па ту неє запер того складу Оба і ро і па кінчат ся на гласний Але роп куєме там в першым складі роп і о середині за тото о перейде і ріп Но і тот спосіб О нам за принципом перешло в і Но маме одміну тыслів котрых несе Тот першый склад буде кінчыл ся но согласный но і о не все перейде в і Зропом неє проблему бо ту в єднині ропа ропы ропі ропу ропом ропі долий ріпкы уж маме в рождаючым одмінку ро пок же ріп кы перше ся інчы на пи але ідеме до ро пок Очывидно я чулы таку таку вымову же то жыдеме до ріпок то ж може такє же ту перешло бо як раз бо як разы Власны назвы они барз часто захоют ся інакше як уж даст што раз перейде то єст зафіксувано і так оно буде Ном смотрячы на лемківскы назвы можеме вельо примірів привести якій іде о выміну звуків луків о і на тым в примірі хочу Вам вказати же не все тот принцип буде діял бо кєд собі возме такы приміры о напримір присвійного суфікса ОВж пояснямо што іде ОВ в нас буде ів часами то такы приміры як давний Ґладышову Реґєтов Драґашов Краков Ряшов Пряшів котрій днес буде мал форму Ґладышів там буде і в остатнім складі Реґєтів Драґашів Ряшів Пряшів так і зато видиме же там перешло о давне фі а очывидно же кєди коли ідеме до Ґладышова Реґєтова Кракова ци Пряшова там того переходу не буде бо уж послідній склад ся кінчыт гласным Но і ту тот присвійный суфікс бас часто тіж выступує в назвисках котры ідут од названь даных місцевости даных сел но і ту акы але тіж інчых Но возм собі Высова і Высовскій Ганчова Ганчовскій Ґладыші і Ґладишовскій кєд бымали такы назвиска але то лем в назвисках бо уж придавник буде Высівскій ганчівскій ганчівскій потік Высівска Церков Ґладышівскє небо і так Зато о тотым бесідую дам інчы приміры Стефановскій Трохановскій ту Як раз в власных назвах котры стали ся назвисками од дакых присвійных інчых джерел ту як раз тото оф і не переходило чом До кінця не знам може через офіцияльне хоснуваня жебы назвиск не зміняти жебы в них тоты принципы назвы то причыплена доданого чловека така етикєта і она ся має не зміняти Зато припомнуючы о чым бесідую кєд бесідуєме высівскых водах то буде высівскы воды але кєд коли буде дахто мал назвиско ідучы од Высовой буде Высовскій Ганчова ганчівскій потік ганчівска церков але назвиско буде ганчовскій так само Ґладышів Ґладышівскій потік Ґладышівскє небо і кєд іде то назвиско а припомну в назвисках не все Тоты принципы переходили буде Ґладышовскій Я не хочу повірити же уж мі помалу часу бракує зато то была днешня Словиця Я вам за ню барз красні дякую Демко Трохановскій Чуєм ся в наступных проґрамах Тримайте ся тепло словиця Проґрам о словах нашых і не нашых Для пяных словами І слів жаждаючых о языку і на языках словиця