Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Ep. 24
Слововиця #24, 2022 09 19
Episode description
Слововиця #24, 2022 09 19
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Audycja była poświęcona językowi łemkowskiemu/rusińskiemu: prowadzący omawiał rozwiązanie konkursu na zebranie słów czwartej odmiany z sufiksem -ят- i podawał przykłady takich form, zapowiadając też kolejne konkursy. W dalszej części odpowiadał na pytanie o podobieństwo form narzędnika i miejscownika w rodzaju z зеленым гайом oraz в зеленым гаю, wyjaśniając je historią rozwoju języka, zmianami głosek i analogią. Na końcu prosił słuchaczy o przesyłanie opinii, które warianty form miejscownika uważają za lepsze lub bliższe własnej mowie.
Automatic transcript
Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках Словиця Но і то зас ся лем котрыхновскій з сой стороны Кєд мецухате нажыво то знате же высылам з підвершавского студиі радия Лем фм Но кєд бете слухати повторіня то значыт же ближе слухате повторіня о чым очывидно поінформуєме Вавім як же як зачати Йой кілько ся темно робило бо світ так жене а же не скорше як бы ся нам здало а думам же тот русиньскій світ то жены Ани помальше лем думам же скорше Витам в наступным проґрамі Словиця котрий слухате Сас уж м повіл же нажыво но і можете тіж слухати в повторінях Но што жтачнийме може як все джінґльом но і так підеме дальше знешніма нашыма справами А буду ся іх хотіл якоси так може буду бы іх хотіл представити так в міру добрі бы ся мі іх назберало ноле добрі Кєд Джынґіль то Джынґіль надіюл ся же піде без проблемів А я знам азбуку уж познали мы азбуку а як авто бе як буков В як ватра ге як гора Є як ґазда де як дора е як екран є як єлен Жет як жето зет як зелін і як ігла Чудачне бо на і псянич не зачне ы є тиж зманеруване Серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква і од як Йоси Каяк коса Ел як лоси м як мала О як орел пе як пані р як руснак С як слуга ти як тырка о як угель ф як файка пха як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щаві юяк Югас я як ябіль бук є <unk> і знак два знак мягкій з твердым знаком Но то знам уж по джінґли зато можеме зачынати а зачал єм тот проґрам з вами Йой же ся кілько тем наробило но бо ся і не робило Я бы хотіл вшытко оповісти Але То уж ім пові треба полку дати Но зачнуло то же оголосил єм в попереднім проґрамі же конкурс такы же конкурс оголосил єм конкурс на выписаня найбільше слів з четвертой одміны той одміны того мішка той парадиґмы з суфіксами ЯТІС Добу така была зрештом пропозиция жебы таку листу слів зробити же она може поможе а напевно буде напевно буде хосенна Думка прекрасна але ся мі здає же Был єм хыба кус підпущений і то лем смішка але така хосенна смішка по перше бо по перше достал єм лем дві або може аж дві пропозициі а выграла пані котра мі тото тот конкурс може не запропонувала але жебы зробити таку таку листу але то лем добрі бо мам ту обшырну листу слів котру не буду боял ся Вам днес запрезентувати мышто што чытам пташа козля котя гача кача паця За ним думам же свиня хоц свиня і кого чос свинятя а того єм свиняте того ємничу в хоснуваню доле думам же форма як найбарже Правильна ахто з наций од того ся не бере добрі дальше гуся м ягня Ягня прекрасне оддзеркаліня в славяньскых языках старого іщы праінди европейского слова на уцю пся теля індича Паля о тото мі ся сподабало є хыбаль ани в проґрамах не вымінял же паля тото паля котре печеме паля і паляте кочого множына палята Маме дальшы слова дівча горня І то ідут такы файны звязаны з етнонімами Лемча Циґанча так мам в співанках Наказали мі писат до Санча ци мівільно Циґанча Казали мі писат з до Риму цимівільно Любіц Марину і до Циґанча як мале циґаньскє дітя Лемча як мале лемківскє дітя барсы Чудовы приміры Не Боже а тото о тым єм бесідувал в проґрамі Маме о ту ідут ци ціла серия іде ціла серия іде з не лем звірятами тыма з худобом нашом котру сме ци пасли ци тримали в Загороді але Ластівча Од з той формы взяла ся назва ансамблю котрый діє при Стоваришыню Лемків Ластівчата Супер примір Але маме орля маме воробля Маме соколя маме ту тіж а маме тіж такє звіря як кріль і мале кроля в множыні кролята но і маме дітя хлопя не чул єм того в хоснуваню але хлопя тіж як найбарже правильна неправильна форма крыля Но і ту іщы три Три Три приміры з суфіксом н імя рамя і сімя но аж мі ся одраз тото так тямило предовшыткым мы крыля і соколяс такым вершом Духновиця бы там то такій зацитую также братя Соколята підлітайте весна тут змагайте ся на крылята Вам стелит ся новий Путь но шточно прекрасне прекрасне бы м повіл же бы Як бы м сам мал робити тоту листу так скормом хыбаль так з головы не выдумал о треба бы осягнути дословників Думати дашто з тым робити Прекрасны прекрасны прекрасны приміры і одраз повім же тот конкурс сте выграли і высылам Вам байковий світ Миколая Буряка книжку бы єм обіцял а іщы на додаток даю книжку професора Маґечія по то слоно ґур бо мам свобідны примірникы і охочо передам але а іщы єдно додам же пані котра выграла зна собі найти дорогу жебы выслати своі пропозициі бы выслала іх через внука і чы написала же тота моя підповід лечы выслала через внука Майльом написала же моя підповід жебы глядати такых слів як як бы то назвати малых еквівалентів більшых дакых звіря то люди же барз помагат Так же так як єм бесідувал в тым проґрамі коли зача єм тему <unk> одміны но то бы предовшыткым в тот спосіб описуют Тота оміна до того до того служыт сивісториі тото бы служыло но барз мі ся то сподабало ґратулюю Заран выслам книжкы супер но ну супер но што з мі повісти Пан Павел тіж другє радийо слухаш што прислал дакус меньше пропозиций тіж дашто там бо мам выслал меньше але додал такы приміры тіж з суфіксом ЕС такє як чы чудо небо єйше підповім ту іщы тіло О тіло єст такій такій назывник котрий тіж давно тому одмінял ся одмінял ся подля <unk> одміне пониже мал тот суфікс в собі тіло в множыні в множыні Тілеса то як чудеса як небеса Вам высылам Як на другє місце байковий світ Миколая Буряка іщы тіж ся чую обовязку жебы поінформати же тоты книжкы Миколая Боряка мам од пана Богдана Ґоча был єм долшу хвилю тому в Лемківскым Музею в Зындрановій Дякую сердечно достаєм пару примірників і думам же трафлят в барз але то барз добры рукы Но што ж повісти я ся Я ся барз потішыл тым листом думал ся барз придас іщы треба буде розшырити То тепер мі так приходит на голову на голову отроча В колядах знаме люляй люляй дітятко люляй люляй мале отрочатко то очывидні з суфіксом сыкінцівко уж робит нам другу одміну але отроча і кого чого одрочати а в множыні одрочата тоты приміры четвертой одміны котры ну як найбарже до той листы треба дописати і треба може і даколи пошырити списати зафіксувати выдати най ідут на хосены аж і того як єм В попереднім нажыво проґрамі бесідувал же електорат Лемківского Языка вертат на вертат в університет і буде можливий на Ягайлоньскым університеті і буде тіж пунктуваный яко проґрам в тій пунктациі Ц польскых університетах то тілько кы конкурс розвязаный буде більше конкурсів кєд же кєд же можы лем дві одповіди єм достал Хоц і так ся з них барз але то барз тіж думам же буду мало даякы книжкы до роззяня но то но то не буду ся іх боял передати а раз за даякій час конкурс іщы напевно іщы напевно буде што ж мам іщы нишню тему зато запрошуваш на музику і чуєме ся о хвильку Ой Боже ебі Боже Што ж бы м я робила Як бы м не достала як бы м не достала котрого м любила Як бы м не достала як бы м не до тала котрого блюдих Ніч узна спала Штож бым яром дела штождем яру Бела якым годе малы В каждым яру бела з каждым яру невамы воне мала Як бым го достала І як бым го доставал Але коли про люде але коі про люде монес на світ мудны Але коли про люде далекой про люде монетка свімут усвідрезумане має Десят двоя любите ся двоє любит люде і мнетают Десят двоя любите ся дво моє любит одає мене дає был одкізме мады Оя не загана Бог нам допол може бог нам до може купы масы бода Бог нам допол може бог нам допол може купы масы поля борде Тот проґрам повтаряме Тос ренча вам не схотіло іщы зачати єдну тему припомнуючы же або вертаючы до попередньой темы з же ґратурю выгранул в конкурсі конкурсів буде іщы буде іщы більше Я ся барз потішыл Маєм навісі таку тему то іщы зо старым майльом і зо старым зіданьом же нераз єм бесідувал же язык не любит Може не гомонімів але такых слів што злучат так само але значат дашто цілком цілком інче Одраз повім же то правда і знаме такы приміры в істориі языка же з єдной стороны язык ся Боронит але з другой стороны язык не все тото може Але кєд добрі памятам товды як єм о тым бесідувал то єм тіж пояснял же язык но може хоче оникати двозначности Не ж си з ним собі порадит але ту іде барже о мы тоты номінативны формы языка але уж поясням о што мі іде бо веду тоту бесіду До зіданя чом єст подля нашой ґраматикы творячый одмінок в зелены з зеленым гайом так уж такій примір зо співанкы не буде і в зеленым гаю і ту єст з зеленым а ту тіж єст в зеленым То сут два ріжны одмінкы творячі єднины з зеленым і місцевий одмінок єднины в Зеленым тузеленым і тузеленым обікінцівкы того притивника звучат так самой і так само іх пише Так повім же так непрецизийно Е Повім же хоц язык не любит двох подібных форм то уж імрію же в іх тых номінативных формах тых основных формах але предовшыткым іде о семантику так то значыт же кєд же кєд маме дві подібны формы язык ся боронил кільком іх але часом не міг Але іде о значыня Але тото што ся діє в одмінах но то уж думам же то уж цілком другє бо туж тото вшытко звязане з кінцівками але тіж звязане єст тіж з історичныма змінами языком Само зіданя за котры тикую барз добре чом як раз тоты два одмінкы мают ідентичну форму Я одраз одповім же в бесідуваным языку дам мам зараз примір неконечно так єст пониже істория языка Принесло нам ту особливий розвиток тых двох форм а іщы єдно же в істориі то было цілком Інакше А як дам вам примір же і в сучасній бесіді тіж єст дакус інакше но і жебы ішы дотилилу до огня Нато дост недавно дискутували сме о тым о тым ци о тім в редакцийным радийовым ансамбли Но бы мы часто о такых справах дискутуєме часом дискутуєме также сокырочка іскры Креше на кєд бы так не было то бы Не было і вопросів проблемів над котрыма пристанеме і похылиме ся значат же пристанеме і похылиме ся над языком добрали досправом Дознедавно наш редакцийный цимбор Петро Медлід слухал в ефірі Радия Архівальны награня з паном Мадамом Барном з коментарьом Но же пана дом порядні бесідуют же там не было неф <unk> а <unk> р а <unk> но і нетяжко ся додумати же Так як раз єст в пряшівскым стандарді русиньского языка зато і дискусия выслана і вышла але і тым ідме до істориі до істориі языка очывидно давнійше творячий одмінок мал істо кінцівку м а місцевій кінцівку ом кєд бесідуєме о о мужскым роді очывидні тых придавників бо о придавниках тепер бесідую о придавниках але тото тыкало тіж вшыткых придавниковых форм і ци іде о часопридавник ци іде о деякы місце назывникы Но і кєд перетранспонуєме тот примір з зеленым гайом і в зеленом гаю бо так бо так тота форма колиси в місцевым одмінку звучала з малым хлопцьом і о малым хлопци Не но то так треба повістити кінцівка місцевого одмінка мала форму Ом Бесідую фурт о мужкым мужскым рок уж ім не раз бесідувал в нашых проґрамах язык то жы жывий простір розвиват ся І змінят Но і напевно рез те чули ж в языковых проґрамах лем фм в языкым в окусі по кусі ци в Словици же в запертых складах давне О так в тій кінцівці в кінцівці Ом видячы в місцевым пробачте одмінку змінял ся в СО через там своі ріжны фазы до і такі на нашым примірі з зеленым гайом і в зеленім гаю бы мого быти подля того принципу запертого складу і розвитку давного о но і може бы так і Остало але маме ріжны звукы в основах слів Но і так собі возмаме таку ґрупу де слів котры мают кы ґы гыхы то о тым тіж не раз єм бесідувал в языковых проґрамах Придавник возме си легкій Давно бы звучал з Легкым і о легком Но і тото о мало бы перейти до і Но знаме же в лемківскым языку в лемківскым стандарді русиньского языка по звуках кыґыхы а і тіж по жычышыщы барз час то а тото о давне о не переходило в і лем переходило вы зато і В днешнім языку і так приняли языкознавці коли творили ґраматику лемківского языку приняли Тоту форму з легкым з тихым з нагым значыт тоты де мают гы гы гы а і інчы пожычы шыщы же мало бы быти як раз там ы Но і думам бо то єст такій языковий принципа котрий творит аналоґія через тоту аналоґію і в інчых формах тото ы вошло до місцевого язык до місцевого одмінка в языку тота аналоґія же там де было кыґы гыхы або жычы шыщы Давне і было вымавляне як ы тым способом перешло і до інчых позиций Зато кєд возме собі тот наш примір з зеленым гайом і в зеленым Гаю тото ым іде як раз як аналоґія по тых формах котры ся творили в розвитку языка з давного О до і але по тых ґрупахрупах звуків кыґыхы і жычышы щы мали ону они форму ы Як бы не было хотіл бы м выкликати дискусию як вы бесідуєте як вам ся видит ци ліпше в місцевым одмінку мати форму в зеленім гаю в тихім місци в першым роци Хоц ту тіж єм чул вымову в персім ци в вразі уж змякчену а не вражем бо тото мене барз але барз інтересує а буде то причынком до думам дальшых кодифікацийных прац з обшыри лемківского языка а і буде причынком до зближаня ріжных форм з ріжных стандардів русиньского языка з цілого карпатского ареалу Зато то іщы не конкурс але може ся зродит в конкурс якы сут вашы опініі в першім ци в першым в зеленім ци в зеленым Візшы може дам в В червеным ци в червенім тото сут тоты формы о котры вас днес буду хотіл звідувати Но і подаю сой Лемко ет Лем крапка фм пиште прошу та як дотепер пишете Конкурсы іщы будут на разі іщы не выкликую але они ся неодолга появлят А я тепер дорогы Радиюслу гаче буду Вам уж сердечно дякувал за днешній вечер нажыво в проґрамі Слововиця Пиште як сте писали а я напевно до той темы іщы верну ой знам же верну Бесідула до вас Демко Трохановскій Словиця Проґрам о словах нашых і на нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках словиця