Архів
лемківского радия

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках слововиця О языку на языках є лем вылучу музыку о Хыба ся мі повело або не повело так ци так витам красні в Слови ци Демко Трохановскій Зас тым разом переручыли сме ся на проґрам о языку а конкретні о русиньскым лемківскым языку а конкретні о даякых словах тым языку Барз ся тішу же же єм зас з вами понери словиця во всем такій мож бы повісти такій такы емоциі барз конкретны якы рыхтуют ся зо словицьом а то зато же же або преважні мі бракне часу на тото жебы вшытко повісти Зато при кінци спішу хоц як ся чловек рыхтує то си робит такій скрип ци О чым хотіл повісти но і не все Тото выйде а часом і темы темы заплянуваны жебы іх повісти ци бы так цілісно ся не поведут зато же Предовшыткым но тот час де сите клетит Але Причыном того сте тіж Вы зато же пишете і покралите писати буду ся тішыл з того проґраму Але слухайте все фурт зачынаме нашым джынґльом зато і тепер так зробиме же буде джынґєль і по ним ся будеме чути зас А я знам аз буку уж познали мы азбуку а як авто бе як буков В як ватра ге як гора ґє як ґазда де як дора е як екран є як єлин Жед як жето зет як зелін і як ігла І Чудачне бо на іх ся нич не зачне ы є тиж зманеруване серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся боіт Дале буква йотяк Йоси Каяк коса ел як лоси М як мала О як орел пе як пані р як руснак С як слуга ти як тырка о як угель ф як файка ха як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щавір є <unk> і знак два знак мягій з твердым знаком Но то запамятайме же букв єст <unk> і знакы <unk> знак мягій і ствердым знаком Я бым іщы єдну хотіл букву додати Але то уж тема на цілком інчу дискусию Добрі тішу ся Не лем зато же ся засчуєме але тіж зато же сте не зробили писати а ґємпові А там тот предшый вступ было тілько долгій же моі маленькы технічны проблемы то тіж причына того же не все встигам Добрі тыжден тому Было о проблематичній четвертій одміні назывника Тотот мішок котрым єм бесідувал мішок зо словами котрі при одмінюваню тоты слова они достают такій вставний суфік аді або Н Дознате уж якы то сут слова так то сут дівча ци дівчата горня горнята гача і два ци два гачата два і три гачата і <unk> тіж бо пят уж гачат але там тіж тот суфікс ад єст єй добріго чути Но єст чудова пропозиция од слухачкы дорогы радию сухачы од єдной слухачкы пані Орина дала таку пропозицию і бы яси думам же то най буде то тепер таємниця а буде тіж конкурс Зато тым більше рекомендую слухати Зато же буде конкурс буде пропозиция на тот конкурс і пропозиция ґенеральні така дост файна Але дайм си кус музычной перервы і товды повім найтойщы буде дакус така таємниця Юз же погороч гора миренка вышла і стелене славі щастя першый раз поля чгора Меленка бышла єстте ван насла іщара квапа шыра Меленка бышла єсте ван насла іща спяре квапа шырай миленька тяжком порам леґшем посігал мандзпера тибу даля леґше тяжком порам леґшем посігал манцера дибу даля леґшефа покосил і домівен новра далей пришла войскам пишом паза Карим пришла то войскам пишым собыл фак Яндоліл дівчата некрасно пана Бывчатварне параднерас подає ручанку побесідуйме і добре было дальше зас Подає ручаньку побесідуйме і добре было дальше зас Тот проґрам повтаряме То лем Фольк уж єм порал і вертаме До нашых справ і тайти по музиці Забераме ся за роботу голосиєм конкурс але то конкурс ци на слова з тыма суфіксом ат ят ЕН ІС значыт не <unk> одміны Я іщы перше єм повінен повісти Демко єт лем крапка фм або Демко малпа лем крапка фм пиште на тот адрес Хто мі пришле найбільше слів з <unk> одміны То достане книжку Як не знам яку книжку але обіцю буде файна книжка з русиньской области Мам іх ту ізлівой і справой а може і дві книжка може і три но то жы не розганяйме нагорода Піште на Лемкы ет лем крапка фм припомну принципы конкурсу жебы мі выслати на Лемко малпы ци ЛЕМ крапка m найбільше слів з суфіксом ад ят Н або ес припомну же то слова такы як дівча бо дівчата горня або горнята імя або імено або імена і іщы тоты два такы ну стары як чудеса і небеса Чудо небо чудеса небеса Дмкы лем крапк фм але чом конкурс был был писланий примір такій примір зо звіраньом од пані Орины як жем спомнул раз ага то шыбы там были два зданя памятами перше зданя было такє жебы зробити листу такых вшыткых слів бо то фактичні кєд они роблят проблем добрі бы было зробити таку листу вшыткых слів четвертой одміны іх не буде якоси аж барз вельо Декотры будут архаічны але може і бы ся придали І єдно із звіданя ци слово небожатко входит в четверту одміну Но і я лем повім ні Тыжден тому єм Вам бесідувал же вшыткы слова з <unk> одміны пташа козля котя ци там гача кєд іщы іх барже з меньшыме так одмолодиме то ты малы звірятка так лем бесідую бо там ся як раз хоснує як іх одмолодыме том кінцівком атко то ни товды переходят до другой одміны нуж не будут <unk> одміны Жебы одміняти пташа козля котя і тото гача подля <unk> одміны то мусят Они так повім в упрощыню мати в собі Ат цият в тій своій номінальній формі што значыт же пташа козля котя і гача будут ся одміняти за одміньом А пташатко Козлятко котятко ци гачатко уж так як друга одміна Так як середні назывникы другой одміны Думам же так найліпше тото запамятати тото кінцівка атко як уж му додаме докачате докозляте ци до пташат Га я тепер уж Вам підповідам што в конкурсі што в конкурсі вымінити так тоты слова тіж можут быти давайте іщы єс іх кус давайте тіж свой Нале кєд уж маме так прекрасний примір котрий ся нам в оба тоты приміры В зміст значыт небожатко речене то мусиме го роздобрати А кєд уж бесідуєме о четвертій одміні то повіме небожа то буде форма з оміны небожа Кого чого не божате хтошто вымножыні небожата А не бо жадко так як єм повіл з тым тым кінцівком суфіксом кінцівком О то буде <unk> одміна ІІ одміна Атко друга одміна <unk> ґміна на котрій выслюєме Но добрі Не то тепер так кєд с ся нам здає тож такє звіданя Небійщык небіжка ы небога небожа котрым єм повіл небожатко Асоциют ся нам з небом то одраз повім Ніт Но хоц маме там небога небожатко небіщык З другой страны кєд ся нам асоциют зо словом Бог то тіж повім же ні то цілком інче походжыня то слова Небок небок то такастарославяньска форма того слова Онас значыт нещестливий або просто убогій і то барже тот убогій Бідний єст ту джерелом того слова і тота част того слова не бог не богатий значыт убогій значыт значыт бідны Як собі прослідиме інчы славяньскы языкы то в сербскым маме маме небокы маме в тым якраз значыню што єм повіл Е маме тіж в словеньскым в значыню бідний убогій маме в старочешскым небох то нещестливый чловек але тіж Покійний маме ф тіж смотрю на інчы языкы іх єст ту вельо пробачте пробачте маме іщы і словацкій маме маме верхньолжыцкій в котрых являют ся не лем тоты словажейс убогій бідний худобний але уж тіж в значыню Покійний вмерлий і тоты значыня як раз смотрют на Нижньолужыцкій і на дальшы старопольскій сучасний польскій в виді небощыкы небощка м але ту треба повісти єдно же тоты вшыткы вшыткы языкы мают тото само значыня небогатий бідний убогі і тото вшытко розшырят ся на дальшы рюґом так повісти смутны окрисліня чловека бідний убогій небогатий бо маме в росийскым діалектах же уж той з кіы каліка ґанчуватий маме В Грінченка маме тіж небогій як бідний не в украіньскым языку хоц він барз часно і русиньскы слова брал до свойого до свойого словника Але маме в білорускым языку такє значыня аж і же то єст бідна ы небога ы по білорускы нябога же то єст така бідна родина бы паніс родины але з такой бідной родины і того рода Поясніня тых слів ся дост повтаряют і туа єст такє єдно іщы зазначыня же тоты вшыткы асоцияциі напримір з небом або з Богом они тіж являли ся в істориі напримір сербского языка ци вы старым польскым языку яко тот невластивий бог ідол ци поганьскій бог але якы довели языкознавці небог яко яко поганьскій бог яко тот небог котрого християне славлят то то радше літератска калька з німецкого языка аб год бо колиси ся такє тіж ме тіж явило Зато підсумуйме Небожа тото од котрого сме зачали Небожа тото небожа четверта одміна памятайме небоже і небожате кого чого не божати кому чому небожату і дальша одміна Небожато то уж друга одміна В звязку з тым підсумуйме небіжщык з небом нич спільного не мат Але небіжчык з небогом уж більше бы тото бо іде о тото само небіжчык небіжка тотот ой тот но смутно нам тот нещестливий тот бідний нещестливий котрий вмер котрий котрий одышол А то вшытко од придавника од праславяньского придавника Небок тот што не має маєтку тот што нема Хыжы д не єст богатий єст не єст убогій но і очывидно тот покійний тот усопший тот вмерлий як раз од того ідено што не стало му щестя жебы на тым на тій нашій на тым нашым земным жытю остати запросувас на музику смотю на зыґарок пізно бойщы мам єдно єдну тему на днес влады лем ди дворо двором влади День ден піли з товариівы выхводил з того То очывидно гудакы і єдна з моіх барже вылюбленых пісен Дин день білий дінь нові Высмоты зеґарок єст барз пізном тото што єм бесідал на самым початку Я лем припомнул о конкурсі конкурс на слова з четвертой дміны в тым і більше пришли на Демко малпа ЛЕМ Крапка фм <unk>m слова з суфіксами <unk>r<unk> і <unk> значыт дівча дівчата Квозля Козлята імя імена небо Небеса то достане нагороду Лем і вышлийти адрес на котру некотрі выслати книжку І при великій кости примірів то я Вам повім же буду выберал даякы теоретичны формы допущу быт напр Циґанча Лемча єст іх дуже подумайте Добрі Зас ям зробил проґрам в котрым рад ся одповідам на вашы звіданя а не беру новой темы але тото мене тіж барз тішыт бо покы высте то я тіж буду мал хосен і радіс з того з того проґраму А тепер такє зданя котры ся мі повторило трираз три раз найперше мі го дал Наш редактор Севериян уж не знам коли давно тому Другій раз ім недавно почул го тото звіданя было мі задане на Ватрі в Михалові і тепер пришло тіж дост недавно Емайльом Зато думам же треба го дати В ефір Вевно памятате як пару словиц тому пару проґрамів тому єм споминал о книжці проф Михайла Капраля з русиньскыма названями сел Іміст з каждого русиньского реґіону іддале Но і посеред верох вельохрусиньскых реґіонів была тіж Лемковина представлял єм назвы же одєднодзіря до рослин ідек дальше Были тіж такы од професиі або од топоґрафіі даного місця або од даякого до формы терену ды горбок і так дальше Професия Ту іде мі то так бортне напр там были борты там дикы пчолы і тлеле Зато нич нич бортня не были знаны зо свого каменярства то можливе же найперше ся занимали Были пчолярями пстружны і ддале уж не буду бесідувал Креници котра ся асоциює з креницьом доднес хоснуваном на Піркатс на Підкарпатскій Руси Но і маме село Ізбы здавало бы ся бы ту іду до тот звіданя же то барз просте певно там хыжы робили же там были добры теслі знаны на цілу Лемковину може і дальше може і на Мадяры ліса было дост то ся нашыли тоты хыжы робити І уж Лем же ци то такє просте Кєд же сме днес розвинули уж Небогу Небіжку і Небожа но то ідме в етимолоґію в тым проґрамі дальше і смотрю на зыґар барз мало маме часу но добрі Ізбы тото слово походит од слова Ізба якє походит од слова Істба Так оно ф іщы напевно в праславяньскій період оно звучало і мож повісти же в більшости языків оно значыт як комната як хыжа як землянка сут іщы як пивниця дакій підвалче часом іщы смотрів в сербскым єст як куча в каждым разі даякє поміщыня в котрым ся Штоси тримат што си жыє в Рабадеку даяку даяку даяку професию але ґенеральні то єст якысий будинок якси поміщыня Но і нашол єм такє же якій давний давний подорожник Ібрахім Ібны Якуб якій фм столітю собі подорожувал по Европі то был єврей але подорожувал з товды музульманьской Іспаніі і робил такы дневникы В ним ся заховало така подібна форма до ізбы товдышньой певні ізбы же то было штоси в виді Бані же то было поміщыня котре было огріване Ак же бы ся нам дост згаджало кєд посмотриме собі на архітектуру нашых старых хыж димаме де комора не была огрівана пивниця не была огрівана м стайня куча і так дры дрвутня тіж не были огріваны а огрівана была ізба мож і йому ся як раз тото тямило збаньом з чымси што што де ся купат може може в тот спосіб як раз дахто купал в даякій вальбіі в даякій меници або або або дашто дашто в тот спосіб І дорогы радийослухаче єсют лем повім єдну же же тото давне етимолоґічне істба ци Істбы в Множыні Видно тото в топоніміі напр напримір в польскым языку такє село І Стебна докладні докладні походит о то Але етимолоґы іщы до того Довели же то може быти аж і Сперед праславяньского періоду спільне слово з інчыма языками з дакыма романьскыма або напр штубе істба штубе покій ізба комната ту ся барз часто тото тото асоциює І можливе же тот подорожник з ст Ірахім Біякуб як раз так собі асоциювал Лем же в більшости славяньскых языків єст так же же тота Ізба Ізба мусіла быти огрівана Зато вертаючы до реліґіі русиньского лемківского села Ізбы то не мусит быти тото же там робили хыжа Посмотме собі на дашто інче чом Ізба або як видите етимолоґія може одкрывати новы карты або може ізбя не были добрыма тислями Але може ся там находили даякы бані Даякы Джерела керниці уряч оды не знам А кєд собі сопоставеме іщы з тым же при ізбах была баниця Де могли быти бані неконечні такы як тото цибулясты на церкви Но то хыбаль нам одкрыват цілком новый погляд на етимолоґію слова Ізбы І то была словиця Я сердечні Вам дякую за днешній проґрам но і чуєме ся памятайте о проґрамі мы чуєме ся о недолга Тримайте ся бесідувал Демко Трохановскій Словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках