Архів
лемківского радия

Тот проґрам повтаряме словиця проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках словиця Так то словиця ся витам з вами засых хто чулы перше Або предше моє выступліня в проґрамі Три світ то витам зас а тых што тепер долучыли ся До слуханя то витам першый і раз то слововиця Демко Трохановскій нажыво з підтудия радия ЛЕМ фм Но і што припомну ЛЕМ капка <unk> дякую за вашы атомі м і адрес на котрий можете писати дякую за вашы вакацийны суґестиі о надакых словах якы ма бы ся мож было заняти Бы пару напевно схосную сут файны добры дякуютір за бесіды часом ци на Фейсбу ци на дакых інчых комунікаторах і барз часто ни ся тыкают етимо лоґіі то єдна з моіх барже улюбленых части цілого языкознавства але днес буде о дачым кусічка Інчым кєдже уж єм ся привитал по долшій перерві і повіл же ся тішу же ся зас чуєме то мушу звідати як ся провели тоты послідні два місяці окрем того же сте відали пару думок До проґраму я думал же сте даку стужыли в звязку з тым за тыма языковыма проблемами Но хыба же цілком они Зникнули Надіял бым ся же так єст але знам добрі же так хыбаль не єст пониже язык а тото все повтарял то жыва структура жыва обшыр котра фурт ся змінят фурт підлігат даякам влияньом змінам і так дале Зато зато Думам же і до кінця світа будеме мати о чым бесідувати Але то і в нас в редакциі лемківскых медий лем фм часом ся хыба трафит што значыт же о тым языку нашым лемківскым русиньскым моштовчы і товчы без безсмір Але добрі уж дост Без тых сім мішок може такы зачнийме так як все зачынеме джінґлом за збуком но і пак підеме дальше А я знам а з буку уж познали мы азбуку а як авто бе як буков в як ватра ге як гора Ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єли Жед Як жето Зет як зелін І як ігла І Чудачне бо на іх ся нич не зачне ы є тыж зманеруване Серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся повіт Дале буква Йот як Йоси каяк коса ел як лоси м як мама О як орел як пані р як руснак С як слуга ти як тырка о як угель ф як файка пха як хыжа ци як церков че як чыжык пша як школа ща як щаві юяк Югас я як ябіль бук є <unk> і знак два знак мягкій з твердым знаком А кєд уж знаме азбуку і жебы даяк пояснити о чым днес буде то припомну єдно річыня зо спомненого языкового куса покуса або доднес мі неєдна слухачка ци неєден слухач припоминают а посліднім разом напримір на на ватрі в Михалові што мают спільне теля і дівча Но мают но просто мают акєдси іщы дальше Сут тоты звіданя і роблят тоты того рода звіданя проблемы в языку хоц так смішно злучат теля дівча ту абсолютні не выглядайте даякого другого денця але як раз о тым днес повіме Днес повіме о четвертій паріґмі од міны о четвертій схемі озорі мішку одраз хвильку о хвильку поясню лем по музыці вечырні росінок чыкутварды до земличкы Ендедрів барзы бори чыкувары до земличкы Ендедрів барзы боко свого розпустишко норосли внутрідным коли розпустишкой воне від ним дока ce хо вечерні розі русну окого чыкут барды то зомлечко ангедрів барзы бы косло бы Тот проґрам повтаряме То Квадрасусана і пошір ся посі до слів Петра Мурянкы а мы вертаме до Словиці і занимаме ся по перше забераме ся за роботу і занимаме ся тым домнешньом темом О тым теляте дівчат єм уж вспомнул же мают дашто спільне ідем як раз о дівча бо оно было джерелом буду на портали ЛЕМ фм і з працийом доднешнього проґраму так жебы пояснити Йой якій тяжкій тот Порлоповий проґрам Мушу ся розкрутити Як уж знате ци то з языкового окуса покуса ци то з інчых проґрамів маме штырі парадиґмы бо штырі взоры назвийме іх же то сут схемы одміны назывника што значыт же каждый з них каждий назывник в даякым мішку ся находит в ґрупі з інчыма подібныма му назывниками то не мусит быти подоба дай мє на том материі способу хосуваня ролі ци там а уж не знам Бойде барже не о його значыня лем о тото якого єст роду Так ділиме назывникы жебы іх шмарити до вштурити до далекого мішка н або знаме Маме три род мужскій женьскій і середній рід сы Можеме піщы выокремити спільний рід або мож го называти неокрисленым родом Але якраз Ту о хвильку я тото поясню знаме же до даякого мішка до даякой ґрупы з інчыма назывниками штурме спільны ґрупы мішкы Называме іх парадиґмами так повім же мам яж штырі виды схемы ци повісти мудрого парадиґмы одміны назывника тототы мішкы з ґрупами слів но так буду іх называл нас замінні жебы сме знали о што о што іде І ту лем спомну же колиси в архаічній добі нашого языка было тых мішків тых схем было аж за туту ся ліпше тішыти же аж семох взорів ся не треба вчыти днес По правді і тоты нашы днешні штырі можут даякы проблемы робити і треба тіж повісти же і они ся на підґрупы ділят но але не буду в тым місци Вас тым страшыл До тема Кєд сме уж повіли же Назывникы мают своі роды мужскій женьскій і середній то до першой одміны приналежат назывникы в женьскым роді тоты што ся кінчат на Або на Я в писмі на Я то такы слова як баба трава євангелия Часом впадают там лем мужскы што ся кінчыт на анпримір бача староста но і спомнений мном примір зо спільного роду што тіж ся кінчыт на а так як сирота так сирота то спільний рід бо сирота може означати і хлопця і дівча Сирота ся кінчыт на а він має такій неокрислений рід зато бесідуєме о ним як о спільным роді Добрітис Перший мішок з назывниками другій мішок друга дміна то такой Вшыткы назывникы мужского роду і середнього роду Такой вшыткы Бо окрем тых што входят до <unk> одміны о якій днес будеме бесідувати яка днес єст Тема Друга дміна то хлоп стіл сонце радийо порталь русин ліс і вікно но не буде вшыткы мужского і середнього роду Окрем тых што будут в четверті о котрій зараз повім Третя одміна І мішок третя парадиґма третя схема І взір одміны тоженьскы назывникы якы ся кінчат на согласний кєд сы запамятали тото што єм хвильку перед тым повіл перше одміна тоженьскы назывникы на а А тепер в третій одміні маме нжыньскы назывникы але тоты што ся кінчат на согласи напримір тота гус тота постіль тота осін тота тін тота тота сіль так і приходиме до IV парадиґмы одміны назывників до <unk> того мішка до якого належат такы слова увага середнього роду котры в своій одміні мают ставны суфіксы ад ЯТ ци Ен Там іщы історично было ЕС але то іщы так собі так собі Потім повіме і так то оно дівча а в множеный дівч ат а дівчата чуєме тото ат теля теля ТА Потым тото познаєме горня горнята а в примірі суфікса Н то будут такы слова як грамя рамена н там чуєме імя імена і дальше Но єст іщы тот єден суфікс але о ним повіме дакус пізнійше А напевно А напевно по перерві Ношто ж послухайме музыку і зараз буде очетвертій од міні декус більше танцую вызулю іх бочы зы зызую ци шыл Як сой Носиша Додмикували заграйте мі уж іно і вертаме дослововиці до темы IV одміны якой буде схоснуваня спостерів єм і на нашым портали Тота IV одміна она ся мі таку здає найтруднійша предушыткым для тых што наш русиньскій лемківскы єй язык Для тых ушто што не являт ся він материньскым языком Для нас она тота <unk> одміна дакус натуральнійша зато нам кус легше А ту тіж зато же то за <unk> одміна інча од другых бо має спомнений ім ном вставний суфікс пару такых но ад ци в версиі мякі ЯТ ци н і кєд посмотриме на села горня і дівча то здают ся быти подібны до слів женьского роду так або ся кінчат на або на Я на кінци аль так не єст тото дівча оно середній рід тото теля тото горня Тото котя пташа гача котя пся уж тепер выдумую не выдумую прібую сой припомнути голубя ягня о Козля І як уж мож постеречы то дакыс молодшы або меньшы одповідникы своіх Дорослых або більшых еквівалентів тоты окрислів В більшости односят ся до жывых створінь але напримір горня то так як може малий горнец свідчат о тым же давно давно тому розпространіня той ґрупы слів суфіксом а <unk> было было декус більше Але чом они роблят проблем бо не каждий годен запамятати же хто што называючий одмінок єднины дівча то уж маме далекого чого дівчаты там жес ат Кому чому дівчату Видячым єст так як называючым же хтож когошто виджул дівча творячий з дівчатом і Не місцевий о дівчаты єст іщы кличучий дівчен но уж шы його кусы міняме Множына уж дакус легша бо знаючы же додаєме там ат і яд тоты суфіксы кінцівкы сут подібны дівчата Кого чого дівчат Кому чому ся призерам дівчатам кого што виджу дівчата з кым шым з дівчатами або з дівчатами і о кым о чым о дівчатах Но зато тут як смотрю ту уж кінцівкы кєд памятаме же єст одставний суфікс ад то уж собі даяк порадиме Я лем так был такій жертв припомнул іщы з лемківской філолоґіі як єден колеґа для котрого Лемківскій язык не был материньскым языком Прібувал выйти до кінця ся не навчыл і бесідувал хтошто паця і кого чого неє паці Так забыл собі же там же то по перше не з першой одміны а по другє то не єст а по другє то не єст Забыл собі о тым суфіксі ат пацят е там тіж кінцівка в руждаючым одмінку Е Но і тото ат ядци н являт ся як раз в одміні о тым треба памятати кого чого неє дівчате теляте горняте Ци мусиме тіж памятати же видячий і называючий Хто што дівча і кого што виджу дівча теля горня пташа І ту окрем того видячого і называючого в єднині треба памятати же там все будут входити тоты суфіксы ад яд або н Зато посмотме тіж на суфікс н входит він тіж рамя племя сімя ци імя Хтошто імя але кого чого неє імене кому чому імену Когошто так як называючый імя без того суфікса і по тім уж з кым чым іменом о кым о чымо імени і так дальше і так дальше Але му хотіл іщы ту повісти о єдным суфіксі суфіксі бо в тій парадиґмі єст тіж суфікс То значыт він єст але він єст історично бо то напримір як собі зрівнаме єдину і множыну небо і неба Але знаме таку форму як небеса Чудо і чудеса І ту треба тіж іщы єдно зазначыти же слово не є слова чудесо так само як не є небесо Хоц чуєм такє слово же хто ся полюже о виділ якысе чудесо то якраз єс блут і такє влияня влияня з давнійшых формы Тоты два слова кєм нашло можех єст більше з тым суфіксом Сони уж в нас радше сявляют яко архаізмы з тым суфіксом так не бесат ци чудеса то уж радше повіме як хочеме підселити даякій выповіджыня даякі речыня радже повіме небо і неба Чудо і чуда Но але треба памятати же історично і в тій одміні в тым мішку в тій ґрупі слів находили ся тоты тоты слова з таком одміном І ту іщы єдно бо кєд собі возме тоты малы звіряткы Ци мале дівча Ци Мале горня може іщы меньше як мале так і поіме гачатко качатко м котятко псятко дівчатко ци горнятко то кєд уж схоснуєме тот суфікс ад значыт гачатко кач атко котятко псятко дівчатко горнятко ны пташатко то будеме знати же тото слово походит одміны але додаючый іщы єден суфікс ко на кінци маме гача Але гачатко кача качатко дівча і дівчатко то о тоты слова з тым суфіксом ко наківнци уж будут приналежати до другой одміны значыт до той одміны зо вшыткыма назывниками середнього середнього роду Я мам іщы єдно хыбаль такє што єм спостеріл кы же такє влияня той четвертой одміны на як раз другу одміну бо еґзаме в другій одміні то сут мужскы і середнього роду назывникы і в четвертій тіж маме середнього роду лем з тым суфіксом ад <unk> або н і історичні си Лем ту як собі посмотриме на даякы слова котры в видів сут хоснуваны же іду до шпітале попозерам через Ні а через віконце то як ясні то буде ходит до схоснуваня рождаючого дмінка вышол єм зо шпитале вышол єм м зо шпитале тот такой формы просто неє То в языку блуд Але то буд якій походит од ся мі здає од влияня якраз одміны і той кінцівкы Е кого чого неє Гачате качате дівчате горняте і тота одміна часом так языку была джере влият на інчы одміны так ци так же вышол єм зо шпитале Но єст неправильном формом як бы на тото не смотріти але видно як важном м одміном посеред вшыткых мішків до котрых вштуряме нашы назывникы єст тот єс єст тота ґрупа і як она влият на інчы парадиґмы Дорога Ради Слухаче тым способом появили сме собі і о <unk> одміні є лем припомну же ґуній приналежат тоты назывникы што в одміні достают додатковий суфікс суфікс ставный суфікс ат <unk> цн Часом ес бо то іщы історичні знаме же небеса і чудеса тіж одкальси ся мусіли взяти Нале кєд же дівче Теля горня котя Пташа гача котя пся глубя ягня і Козля тоты малы звірятка тіж мают своі права то будеме іх находити в четвертій одміні і треба памятати же така тіж єст Жебы уж помаленькы кінчыти і закінчыти тоту тему то уж лем повім же може коли ся займеме займеме Інчыма парадмами хоц ся о них бесідувала в языковым кусі покусі зато і не думам жебы так розсіяти і повтаряти тоту темы тота як раз ся явила понеже і явил ся єден Заявило ся єдно слово котре котре хотіл єм омовити і припомнути же і гачата і псята і козлята і пташата і ромена імена і чудеса мают свою специяльну окрему одміну Затоі кєд мате більше языковых проблемів або тем до дискусиі в рамках проґраму Словиця подам іщы раз свій емайльовий адрес то дем корпка mпиште зголашайте а я лем буду рад же буду муг міхы ся з вами почути в тот спосіб одповідаючы на тоты звіданя Тримайте ся то было слововиця бесідувал Демко Трохановскій Словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых о языку і на языках слововиця