Archiwum
łemkowskiego radia

Словиця Проґрам о словах нашых і нашых Для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках словиця Видам красні дорогых радию слухачів з той страны Демко Трохановскій тым разом з Слововиця понеже веду єй А то для тыж чуты повторінях было знате был сте предкликом Чули але веду і такой одраз по трьох світах мали добрі маме новый проґрам новы думкы новы передуманя а я одраз повім же тішу ся Все на тото як пишете і а все пишете і пиште дальше бо перший проґрам котрий нихто не напише буде для мене барз смутний Но дожартую як хочете допиште Кєднітоні Демко ЕТлем крапка фм на тот адрес можете сміло доме не писати з вашыма спостережынями В посліднім часі так мі сходит же Часто подорожую може зато же уж як то вшытко ввістилі пандемія ся скінчыла но і може і добрі мож подорожувати але може нагід більше Але тілько лем повіл ім же вшыткы тоты подорожы ідут на Хосин бо мам час дакус розшырити думаня над проґрамом і темом до нього Одраз си тото записую файну місти было аж і з єдного слова котре лез нам приде до головы тото єдно слово може быти каталізатором до цілой до цілой цілой темы до цілой темы проґраму Но і не інакше было і Тепер в минулый вікенд был єм на Прикрасным ювілею Ансамблю Великого Прикрасного Ансамблю Рутинія в Братиславі веденого Петром Штефаняком Чудова подія можете прочытати на портали ЛЕМ крапка Фм чествуваны гості но і сам ансамбль котрый з рока на рік презентує Высшый рівен заскакуючый своім кумштом ном не лем технічным але і тым як о спектакль як одсіліст тото представліня котре творит ся з музикы з танця но і з цілой режысериі з темы Прекрасне Може даку з о тым пізнійше бо ідеме традицийно до нашого джінґля Но і они долга перейдеме собі до нашых тем котры з Проґрамови Слова близшы або то вкінци проґрам мал бы быти о языку може мі ся поведе влучыти а все якоси остатньо нашы технікы не можут розвязати єдного проблему з тым же часом ся мі штоси штоси в проґрамі завісит наділ ся же тепер так не буде А я знам а з буку уж познали мы азбуку а як авто бе як буков В як ватра ге як гора Ґє як ґазда де як дора Е як екран є як єли Жет як жето зет як зелін І як ігла ІІ Чудачне бо на іх ся нич не зачне ы є тиж зманеруване Серед слова заховане або зас на кінци стоіт і початку барз ся боіт Дале буква і отяк Йоси Каяк коса ев як лоси м як мама як орел як пані р як руснак С як слуга ти як тырка о як угель ф як файка як хыжа ци як церков че як чыжык ша як школа як Ябір є <unk> і знак два знак мягій з твердым знаком Но я лиш перейду до новой темы наверну до кореспонденциі з вами бо то тіші Уж така мож повісти традиция уж по ім пиште пиште як найбільше пиште як раз то тым разом не было дакых новости пропозиций такых типово языковых пропозицийно але має до посліднього проґраму были барз тішу І так кєден слухар дякує за проґрам а мі барз тым приємно довідик ся так поґодзіґа для кого же дакому приємно стробит Но так ци так леж сухар зрекомендує більше авдиций в котрых мал бы єм запрезентувати або презентувати польонізмы в лемківскым языку котрых штораз більше Но є лем так на ранті повім же нас як раз буде не лем о полонізму але і слова кісмах в проґрамі бо така днешня тема мале односячы ся до того посіднього проґраму і напримір частого штораз частійшого буду якій чуєме в нашій бесіді то Старати і стояти хоц той лем примір Не можу повісти же на жаль то правда Зато пане Славку бо то пан Славко пише Не мам доброго розвязаня на тоты проблемы Ном знал же маме слабо розвинену і освіту штораз меньше маме учытелів І люди взагалі котрым ся хоче дашто в тым просторі робити Але мі ся здає же такым розвязаньом то єст хыма на шасові Такым такым початковым розвязаньом Посмотме ся на себе на нас самых так не змаме таку ситуацию же маме же не маме часу І так ся водо оправдаме бо світ такій скорі скорі не маме часу на тото жебы дашто по лемківскы ци почытати ци дашто придбати Не зна часто не знаме кірлиці но і не знаме розчытати тото што уж єст написане так Лемками на <unk> процент стаєме ся найчастійше при нагоді ватры або О привілейным столі ци ци як співают твісто з Воскреса як ся з родинном стрічом І товды выходит же то наймодше поколіня або не бесідує по лемківскы а напевно не чытат но і товды тоты демоны о котрых пишете Яв не буду пробачте чытал цілой кореспонденциі з паном Саоком мали але такы демоды Выходят же наша бесіда бідна же не даст ся ся вшытко в ній описати так дальше і так дальше но так но не даст ся описати як ся і не знат Ном ту на жаль зас мушу стерити з тым што рез сим гірше Но і то не лем тото же же попутаме дото уж мешы сполну стати стояти тамбати бояти ся чым было спомне в попереднім проґрамі Маме вельо більше чужых влиянь котры не сут неолоґізмами нибо неолоґізмы сут в языку потрібны і сут приниманы єдны сут ліпшы другы сут гіршы але бесідую о тым незнаню языка і тот но через брак контакту з літературом з тым писаным языком вельз часто заступлюєм лемківскы слова Польскы маци на Словациі в словацкым маци в інчых державах тыма з того языка котрый єст домінуючый ном І ту Вас пане Савку одраз заскочу же як раз днес будеме по части о тым бесідувати най добрі то не перейдеме до той уж днешньой істонешньой темы істонешньой темы то я думам же запрошу вас на запрошу вас на співанку і уж перейдеме до той новой темы котру єм собі обдумал деситам деситам на прогульках Орилоцко біля біля ой ой ой орицко біля біля як термей на доіля а зазуля се ґудє орицко біля біля як термелі на оріля а зозуля селує Ясн тебе зам тебе рублі вязанте рублі а ты мене по чолі А зазуля ку Язам тебе тре рублі А ты мене по чолі А зосуля земкує я зам тебе я зам тебе аґа за тебе дурака а зазуля се ге ге за тебе така тизме дурака а засуля се Я за тебе три червінци ой то його ой я за тебе тревінця тибецівці а зазуля се ой ге ге ге ге Язам лем три червінці антиме о зільці а зозулясе Я за тебе зрібо злото ой ойо ой я за лем зрібо злото Атиме олото а зозуля се ге ге ге Я за тебе зрібо злото Атиме болото зазуля сетує А в болоті добре спати оль дой дой а в болоті добре спати не треба сама крывати а за золя се ку ге ге ге А в болоті добре спати не треба сама крывати а за зовляте кує А в болотя в болоті буль буль буль оті войвольбуль лежы собі як курпуля зазуля це буде авоті войворґуль лежы собі як курґуль а зазуля се буде А припозоря до тому ойойо а прихозря до того дайме шого самого а зазоля сер ге а пригожя до дому даймешого самого а зазоля сердок за лафай до водольой золя залапай водой дипяницоло молото азазуля сце бурє ге жоля залапай водой дипяница азазуля се бурє Лем фм Лем фм словиця продолжаме понарікали сбы перед перерывом но то тепер як уж єм рік першы моі послідні прогулькы інспіруют міт до окрисленых тым Як беру до проґраму Был єм в верти своі уж тоту бесідувала бы єм на святкуваню <unk> літя рутині і чудова ансамблю основанного Петром Штефаняком якого враз з цілым ансамбльом Кєт може чуєте поздраля Шумна подія мило люде але до темы жебы на тых Пару годин побыти з нима ци посвяткувати найлегше мі было Там полетіти такым середком транспорту котрий найперше знате стартує на летовиску Іде горі пак повітри Летит понад хмарами і сідат І повторю сідат запамятайте собі тото бо така єст правильна лексика сідат зас на целем своім доцільовым летовиску Летіл єм з Варшавы до Відня а пак бусом поіхал єм до Братиславы де вшытко проходило Но добрі А чым єм летіл тепер собі одповід Но очывидно же аеропляном выпроірюючы лемківскы архівальны материялы тото слово в нас найстарше очывидно іде од аґлийского языка плейновин Но так але ничы єм зробил тото напятя так чым єм летіл до бым не бы повідал того слова То певні неєден єдна з вас повяже самольотом Гей бо тото і слово уж в нас барз міцно і барз добрі ся приняло зато і дорогы радийо слухачы Така форма хыба найбарже несшырена Я не мушу ствердити же то в лемківскым языку Польонізм і о хвильку тіж повім чом бо здавало бы ся же слово самольот зложены з двох коренів мало бы быти наше бо бы был ба корені сам Льоты славяньскы корені За тот чом бы не могло быти такє наше давне очывидно могли бы сме ся тепер звідати Но яку собі кіпкую з того же давны бы самольоты аеропляны Аеропляны то основа істория технікы Так як іде о цілу істориі языка тотых нецілых років коли маме аеро пляны то недолго но лечом то польоні сме но оджывитиме його по слові Лот В польскым як знаме іде од сосослова Леціць як одповідало нашому летіти Але і о тым єм споминал В польскым языку дуже барже был розпространений фонетычний процес переходу в декотрых словах звуку Е в звук О як уж о тым бесідувал попередніх проґрамом при нагоді цілком інчых штоправда тым налиту такы приміры як хы Вьосна і Весна мам Оі состра сестра Вьосло Весло Бьодро Бедро тото уж є мам бесідувал же то же же тот процес хоц проходил і на ґрунті східньославяньскых языків бо і в росийскым видиме такы переходил але они уж ішли незалежні В тых примірах в тых примірах котры даваньскотского языка то были з західньославяньского языка і они так само в кашебскым і в західньопоморскых языках тых што уж сут вымерлы не проходили Но і присмотме ся тепер оному самольотови або і можлівше часослову летіти Бо в польскым языку в одміні часослова ы переходит штоправда зміна але з НА леціть лятат Е тото о являт ся результатом цілком Інчого процесу котрого примірили сте выділи словах што єм рюкы Бьодро Вісло сєстра Вьосна Найколи посмотриме на лемківскій стандард русиньского языка Беручыт тото само часу слово маме летіти і літати ту тіж маме перехід Е А што по правді фонетично здавного є в і але ту уж чысто інчий языковий процес чысто інча чысто інча выміна так ци так в тым примірі неє в нас переходу Ф О З датуі льот напевно в нас в лемківскым не схоснуєме Очывидно історичны переходы Е до о видиме і в русиньскым языку Нок собі тако смотриме на дакотры часослова нести Носити теку точыти течы точыти тото само везу возити і тле Лем же додам же тоты Перед моментом ном спомнены часослова тот тот перехід выміна звукінь проходили іщы В напраславяньскым ґрунті в праславяньскым періоді коли то ішы вшыткы славяньскы народы Племена ци там етнічны ґрупы бесідували єдным якысым тым славяньскым языком він николи не был зафіксуваный його допіро отворюют але знают же од того єдного праславяньского вышли пізнійше не знам знанны родины славяньскых языків А тот тот пізнійший перехід в польскым языку Е проходил на ґрунті лем західньославяньскых языків сповну польского кашебского ци ци ци тіж західньопоморскых маме самольоты ай бы сме го назвали по лемківскы кєд свы хотіли З Лемківщы ты такію таку забаву собі зробме но лекладаючы тоты языковы процесы котрых єм спомнул В нас то был Само Лед лем жартую Но але прилетіл єм до Відня поіхал до Братиславы І зачали ся мя звівати як єм пришол Но як єм пришол з той Варшавы з Під Варшавы святкувати святкувати Но як єм пришол ну ясничым Летадльом Зато о летадлі уж о хвильку Я не піду з ЗаСК дале приду заяска Ей баромбатайцячка а воліза Янічка а волю за Янічка ей ромбаттале гідзка Ей роматалегідс лем бокым ботайси лем бокым по тоці Ей госце пам допиют Ейля дигільцята геля андигівцята ей там захлопці биют Ей там захлопці биют моямы чемічы гей він на подивици Айде ся поподіли айде ся поподіли гей моє залябниц ци ей моє залябници ей роботашка ей роботалегідскы ей роботалегідскы Оничка я не піду за Дзязька і вертаме до нашой темы мойой прогулькы з самольотом Летадльом а так по правді аеропляном Кєд сте слухали проґрам до перервы то достал єм звіданя чы чым єм пришол Летадлом нотуру знате звідували Русины зо Словациі і тутіж видиме нерусиньскій же так назву языковий процес внутрі того слова іде тоты два звукы котры уж думам барже інтуіцийне барже інтуіцийні іх выімаме і сміло можеме собі іх зрівнувати з русиньскыма словами кєд же Посмотриме собі на західньославяньскы языкы в тым примірі польскій словацкій но і наш східньославяньскій язык ту загальні іде о ґрупу стоячых при собі звуків дЛы і т Тот фонетичний процес тота фонетычна зміна проходила уж товды коли бы славяньскы діалекты з того єдного праславяньского з єдного славяньского языка ся уж розділили так знаме доднес тот поділ єст на східньославяньскы західньославяньскы полудньовославяньскы ту іщы треба было вести пару корект чом они такы же некотры потрібы східньославяньскы як наш як граничний мают даякы прикметы західньославяньского полудньославяньского але то бы сме му ціли певно окремій проґрам на тото зробити так ци так маме тоты три ґрупы но і як раз з західньославяньскым В східньославяньскых языках перехід тых звуків дылы і тылы вєдно лы не проходил нияк а східньославяньскы і частично полудньославяньскы мали тото зляня при собі стоячых звуків дылы і ты вєдно лы і жебы так на сухо не бесідувати одраз дам Вам приміры маме сало маме такє добре сало часом правда здекусити собі такє взимі жебы того того масного дачто зісти топольскє садло маме вилы відлы як видити в нас єст лем лы О не як іде о Польскій язык в словацкым єст подібні Вірте мі але не хочу перекрутити а там тіж остала тота ґрупа Двы маме такє ґарло Тепер як раз будучы в Братиславі співали сме собі Ох дуже сме поспівали і мушу повісти же же в єдній приспівці як раз З Камюнкы хлопці там бох міцно свіяли і тіж там было ґарло Я думал же то такій може дакус польонізм же то може повинен быти горло і єст ґарло але не ґардло бо ды лы тота ґрупа в нас ся зєднала вєд в ґарло Но і ту іду до того летадла ту як раз Русины приняли мы тото запожычыня зо словацкого языка в такій формі яка як она звучыт фн більшым языку летадло Хоц як бы сме могли собі тіж раз ся побавити аналоґічно до самолета то певні бы сме повіли літало і товды маме ту предовшыткым зміну Ф і на початку Ле тадло Лі та і тота ґрупа ды зміны на вєдно Такых примірів найдеме дуже більше бо маме таку словацку єдліцу польска єдла там єст длы дулы а в нас єст ялиця як знаме І то але мам тіж такы приміры як сідло і ідло правда То сут такы приміры зачну од ідла хыбаль чом моі там ся не вызляло вєдно лы чом там ды не выпало м як бы м простійше образувати Мі ся здає же якысы выняткы сут в тых всефонетичных процесах котры котры котры не все фунґували То єст тот то тот мі ся здає примір або ідло єст дост новым словом і то хыба барже правдоподібне Бо кєд же посмотриме собі на старославяньскій язык і там єст яздє Том можливе же же тото ідуло пришло до нас дуже дуже пізнійше уж по тым як тоты процесы языковы зляня ся дилы вєднулы проходили А сідло то я мал ту цілком інчуторию в нас в нас першы бальс часто были розсы назывникы Такы розпространены як сідельце як місце тото што сме кінчыли на це Они не і ту може сідило тіж приду шпришло дакус пізнійше Але ту видиме сідельце там уж ды не стоіт прилы там уж розділят іх е зато ту Не могло быти того зляня бой бо в тым примірі мусіли бы тоты два звукы стояти стояти при собі І добрі по маленькым мушу кінчыти бы смотрю на зыґар вшытко што з нас было повідене то завычыня з інчых языків но так Уж ся доскладат істория і тотословника каждого языка же принимат з інчых языків даякы слова має слові своі але в тых примірах ся мі здає же найбальже ту іде о тоты новы слова звязане з розвиваньом ся технікы ци транспорту ци того ци тамтого компутерів но і ту як раз барз часо слова мусиме принимати од більшых языків предешыткым моты языків котры выдумали ци там в першый раз ся явило дане дане слово Но і якосу нарозуєме на самольот Оно дішы до кінця не єст такє аж зверсийскы і самольот там і зльотчі там тіж проходиют проходил то проходила тота зміна Фаме може ми літак по украіньскы літак ту перфекцийні бы нам одповідало з нашыма языковыма процесами Але аероплян чом бы не аероплян з анґліцкого налето вкінци найстарший в нас зафіксуваный самольот летадло ци літак А як выдумате піште на <unk> лем <unk> крапка Фм А я уж помаленькы кінчыл дякуючы звнішній прекрасний проґрам же м ся міг зас з вами видіти но і до наступных дорогы моі стрічы То была слововиця Словиця Проґрам о словах нашых і нашых для пяных словами і слів жаждаючых О языку і на языках словиця ми